'Një dështim sistemik': Si 'Sistemi i ri i Hyrjes/Daljes (EES)' solli kaos në kontrollin kufitar të BE-së

Sistemi i ri i Hyrjeve/Daljeve (EES) i BE-së solli “kaos” udhëtimi në kontrollin kufitar të aeroporteve gjatë fundjavës, me radhë deri në tre orë dhe raportime për pasagjerë të bllokuar që humbën fluturime.

Pas një sërë vonesash dhe përgatitjesh me faza, sistemi biometrik i kontrollit kufitar u prezantua zyrtarisht në të gjithë zonën Shengen të premten, më 10 prill, dhe tani është në fuqi në 29 vende evropiane.

Duke u aplikuar udhëtarëve jo-BE që hyjnë në cilindo nga shtetet e Shengenit për qëndrime të shkurtra deri në 90 ditë brenda një periudhe 180-ditore, sistemi zëvendëson vulosjen manuale të pasaportave me të dhëna dixhitale të hyrjeve, daljeve dhe refuzimeve të hyrjes, ndërsa mbledh edhe të dhëna biometrike si imazhe të fytyrës dhe gjurmë gishtash së bashku me detajet e pasaportës.

Ndërprerje dhe vonesa

Udhëtarëve u është këshilluar të mbërrijnë në aeroporte me kohë të mjaftueshme përpara udhëtimeve të tyre. Megjithatë, dita e parë e operacioneve të plota të së premtes u “shënua nga ndërprerje të udhëtimit të pasagjerëve, vonesa dhe fluturime të humbura”, sipas një deklarate të përbashkët të lëshuar nga ACI EUROPE dhe Airlines for Europe (A4E).

Për javë të tëra, të dy grupet kanë “paralajmëruar” në lidhje me “sfidat e implementimit operativ” të EES dhe thonë se “shqetësimet kryesore” janë “tani realitet”. Ata i kanë bërë thirrje Komisionit Evropian dhe Shteteve Anëtare të BE-së që “të prezantojnë menjëherë fleksibilitet shtesë” në funksionimin e sistemit të ri.

Në një deklaratë të veçantë të lëshuar të hënën, A4E ishte edhe më e ashpër, duke thënë se tre orë pritje në kontrollin kufitar nuk janë një “problem fillestar” i EES-së, por një “dështim sistemik”.

“Linjat ajrore po punojnë pa u lodhur për të çuar fluturimet në destinacionin e tyre në kohë – një përparësi kryesore për pasagjerët dhe linjat ajrore”, tha A4E. “Por zbatimi i EES këtë fundjavë tregoi një histori tjetër: ndërprerje dhe kohë të tepërt pritjeje – të gjitha jashtë kontrollit të linjave ajrore, duke çuar në vonesa dhe fluturime të humbura.”

Grupi shtoi se, ndërsa linjat ajrore evropiane mbështesin objektivin e përgjithshëm të EES për të forcuar sigurinë kufitare, "kjo nuk duhet të nënkuptojë ndërprerje të vazhdueshme dhe të përsëritura të udhëtimit".

A4E bëri thirrje për më shumë fleksibilitet në zbatimin e tij, si thelbësore për funksionimin e qetë të operacioneve. “E vetmja zgjidhje e realizueshme është që Komisioni Evropian të lejojë pezullimin e plotë dhe të pjesshëm të EES deri në fund të verës, kur është e nevojshme”, tha ajo.

Pasagjerët e lënë pas në Milano

Pati shumë incidente kaosi në udhëtime pas lançimit të plotë të EES.

Në aeroportin Linate të Milanos të dielën, supozohej të kishte 156 pasagjerë të rezervuar në një fluturim të Easyjet për në Mançester në Mbretërinë e Bashkuar. Pasi u përballën me radhë të gjata me orë të tëra, vetëm 34 pasagjerë hipën në avion, duke lënë pas 122 në Itali, të cilët "e panë aeroplanin e tyre të nisej pa ta", tha korrespondenti i udhëtimeve të The Independent , Simon Calder.

Për t’u kthyer në shtëpi, një familje shpenzoi më shumë se 1,600 paund (1,838 euro) për të marrë një fluturim lidhës nëpërmjet Luksemburgut, i cili do t’i kthente në shtëpi 24 orë me vonesë.

Një zëdhënës i Easyjet i tha BBC-së se vonesat në kufi të shkaktuara nga zbatimi i EES ishin “të papranueshme”.

“Ne vazhdojmë t’u bëjmë thirrje autoriteteve kufitare që të sigurohen që të shfrytëzojnë plotësisht dhe në mënyrë efektive fleksibilitetet e lejuara për aq kohë sa të jetë e nevojshme, ndërsa zbatohet Sistemi Evropian i Hyrjeve/Daljeve, për të shmangur këto vonesa të papranueshme kufitare për klientët tanë”, thuhet në deklaratë. “Ndërsa kjo është jashtë kontrollit tonë, na vjen keq për çdo shqetësim të shkaktuar.”