'Jepi fund...' - Mediat: Arabia Saudite nxit SHBA-në të intensifikojë sulmet ndaj Iranit

Arabia Saudite i ka kërkuar SHBA-së të shtojë sulmet ndaj Iranit, ka konfirmuar një burim i inteligjencës saudite, ndërsa po shqyrton një vendim nëse do t'i bashkohet drejtpërdrejt luftës.

Burimi saudit konfirmoi raportimin në New York Times që thoshte se udhëheqësi de facto i mbretërisë, Princi i Kurorës Mohammed bin Salman, i ka kërkuar Donald Trump të mos e ndërpresë luftën e tij kundër Iranit dhe se fushata SHBA-Izrael, përfaqësonte një "mundësi historike" për të rindërtuar Lindjen e Mesme.

Burimi i inteligjencës tha se Riadi nuk po bënte thirrje vetëm për vazhdimin e fushatës ushtarake, por edhe për intensifikimin e saj. Trump u shfaq për të konfirmuar raportin në lidhje me rolin e princit të kurorës, duke u thënë gazetarëve të martën: “Po, ai është një luftëtar. Ai po lufton me ne.”

Deri më tani nuk ka raportime për përfshirje aktive të ushtrisë saudite në luftën gati katër-javore, por një analist politik saudit tha se mbretëria ka të ngjarë ta ndërmarrë këtë hap nëse përpjekjet për paqe të udhëhequra nga Pakistani dështojnë.

“Ajo që ka rëndësi tani është vendimi i Iranit”, tha Mohammed Alhamed, një analist gjeopolitik saudit. “Nëse Irani angazhohet seriozisht, ka ende një rrugë për të frenuar përshkallëzimin. Nëse i refuzon kushtet dhe vazhdon sulmet e tij, pragu për veprim saudit do të tejkalohet.”

Alhamed shtoi se Arabia Saudite "nuk po reagon në mënyrë impulsive". "Po e kalibron përgjigjen e saj dhe po përgatitet për një skenar ku përshkallëzimi, nëse ndodh, do të jetë i qëllimshëm dhe vendimtar", tha ai, duke shtuar se Riadi "nuk ka shtyrë për luftë".

“Është përpjekur të shmangë tërheqjen në të, ndërkohë që i mban të gjitha opsionet në tryezë”, tha ai.

Arabia Saudite është sulmuar nga dronë iranianë, si pjesë e përgjigjes së Teheranit ndaj sulmit SHBA-Izrael më 28 shkurt. Një javë më parë, një sulm me dron goditi një rafineri nafte në Yanbu, në bregdetin e Detit të Kuq saudit.

Aftësia e Arabisë Saudite për të transportuar eksportet e saj të naftës me anë të tubacioneve në Detin e Kuq, ka bërë që ajo të mos jetë aq e ndjeshme sa fqinjët e saj ndaj taktikës së Iranit për të imponuar një bllokadë pothuajse totale ndaj dërgesave të cisternave të naftës që dalin nga Gjiri përmes ngushticës së Hormuzit. Sulmi në Yanbu sinjalizoi një paralajmërim iranian, se mund të kërcënonte edhe atë linjë jetësore ekonomike.

Ky kërcënim do të shumëfishohej nëse aleatët e Iranit në Jemen, lëvizja Huthi, do t’i bashkoheshin luftës me arsenalin e vet raketor.

“Unë besoj se Arabia Saudite ende ruan neutralitet të kujdesshëm në luftën Iran-Izrael-SHBA”, tha Hesham Alghannam, një ekspert saudit i mbrojtjes për Agence France-Presse. Por ai shtoi: “Nëse Huthitët sulmojnë asetet saudite, Riadi mund të kalojë në mbështetje të koalicionit mbrojtës ose në hakmarrje të kufizuar.”

Arabia Saudite dhe Irani, të cilët pretendojnë përkatësisht role udhëheqëse në botën islamike sunite dhe shiite, kanë qenë prej kohësh rivalë rajonalë. Sipas një kabllogrami të publikuar të departamentit të shtetit të SHBA-së, xhaxhai i princit të kurorës, Mbreti Abdullah, i kërkoi ushtrisë amerikane në vitin 2008 të "presë kokën e gjarprit", një referencë për regjimin teokratik në Teheran.

Khalid Aljabri, një komentator saudit në mërgim, tha se në vitet e fundit preferenca e mbretërisë kishte qenë një zgjidhje e negociuar për bllokimin mbi programet bërthamore dhe raketore të Iranit. Megjithatë, Trump dhe kryeministri izraelit, Benjamin Netanyahu, nisën sulmin e përbashkët në mes të bisedimeve të përqendruara në kufizimet bërthamore.

“Në këtë skenar, kur lufta ndodh gjithsesi dhe përshkallëzimi po ndodh gjithsesi, një Iran pjesërisht i degraduar, një luan i plagosur, do të ishte më i paparashikueshëm dhe më i rrezikshëm. Politika ishte të mos e fillosh luftën, por nëse e fillon ti, përfundoje punën”, tha Aljabri, një kardiolog me bazë në SHBA, djali i Saad Al Jabri, një ish-shef i sigurisë saudite, i cili shërbeu si ndërlidhës i inteligjencës me Uashingtonin, derisa humbi mbështetjen e Princit Mohammed në vitin 2015.

Princi i kurorës e forcoi pushtetin e tij duke kultivuar një marrëdhënie të ngushtë me Trump, por tani do të duhet të rimendojë mbështetjen e Arabisë Saudite te SHBA-të për sigurinë e saj, kanë argumentuar vëzhguesit.

“MBS [Mohammed bin Salman] e ka humbur bastin për të gjitha investimet e tij gjatë disa viteve të fundit”, tha Ellie Geranmayeh, bashkëpunëtore e lartë e politikave në Këshillin Evropian për Marrëdhëniet me Jashtë. “Ai investoi financiarisht në Trump dhe familjen e Trump, në korporatën e tij dhe në Shtëpinë e Bardhë, por në fund të ditës, pikëpamjet e sauditëve dhe të të gjithë Gjirit janë lënë mënjanë nga dëshirat e Benjamin Netanyahut.”

Princi Mohammed kishte filluar të rikalibronte pozicionin e tij pas një sulmi me raketa në një strukturë nafte saudite në vitin 2019, për të cilin Riadi fajësoi Iranin. SHBA-të, nën presidencën e parë të Trump, ofruan mbështetje verbale, por nuk kryen hakmarrjet që kërkonin sauditët.

Katër vjet më vonë, Arabia Saudite u përpoq të ulte tensionet duke nënshkruar një marrëveshje surprizë me Iranin për të rivendosur marrëdhëniet diplomatike të ndërsjella, në një marrëveshje të ndërmjetësuar nga Kina.

 “Pasi SHBA-të refuzuan t’i mbronin, sauditët u përpoqën ta përqafonin Iranin nga afër, me shpresën se nuk do të sulmonte në një konflikt”, tha Geranmayeh. “Tani që lufta ka filluar dhe MBS humbi bastin se Irani nuk do të hakmerrej, ai thuhet se i ka kërkuar SHBA-ve t’i japin fund kërcënimit iranian një herë e përgjithmonë. Pra, Arabia Saudite tani po përballet me dilemën, nëse duhet të përfshihet më shumë.”

Emiratet e Bashkuara Arabe kanë parë eksportet e naftës të bllokuara plotësisht dhe kanë bërë thirrje hapur për një disfatë vendimtare ushtarake të Iranit. Ambasadori i Emirateve të Bashkuara Arabe në Uashington, Yousef Al Otaiba, shkroi në Wall Street Journal të mërkurën: "Një armëpushim i thjeshtë nuk është i mjaftueshëm. Ne kemi nevojë për një rezultat përfundimtar që adreson gamën e plotë të kërcënimeve të Iranit."

Arabia Saudite, me opsionin e saj të eksportit në Detin e Kuq, ka ende diçka për të humbur dhe nuk ka bërë thirrje hapur për më shumë bombardime. Pjesëmarrja e saj aktive ushtarake mund të sjellë një përgjigje më ndëshkuese iraniane duke synuar tubacionin e saj të naftës në Detin e Kuq, mjaft ndoshta në bashkëpunim me Huthët.

«Sapo të ndalojnë së rëni bombat, do të ketë mendime të thella në Riad», tha Geranmayeh. «Nuk bëhet fjalë për largimin e SHBA-së, por për të pasur më shumë mundësi»./ Guardian.