A është Trump miku më i mirë i Izraelit dhe hebrenjve - apo është antisemit?

Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu e cilëson rregullisht Donald Trump si "mikun më të madh që Izraeli ka pasur ndonjëherë në Shtëpinë e Bardhë".

Dhe presidenti amerikan gjithashtu e paraqet veten para afërsisht 7.5 milionë hebrenjve amerikanë si një mbrojtës i guximshëm, madje ndonjëherë edhe si shpëtimtar. Lufta kundër antisemitizmit është bërë një temë qendrore e mandatit të tij të dytë, me një fokus të veçantë në universitetet elitare si Harvard dhe Columbia.

Megjithatë, është e çuditshme që shumica dërrmuese e votuesve hebrenj vazhdojnë të votojnë për kandidatët demokratë dhe kundër Trump, dhe se midis shumë intelektualëve dhe komentatorëve hebrenj, Trump konsiderohet mishërimi i së keqes. Beteja e tij me Harvardin, kundër të cilit administrata Trump tani ka ngritur zyrtarisht një padi për dyshimin se nuk ka bërë mjaftueshëm për të mbrojtur studentët hebrenj pas sulmit të Hamasit ndaj Izraelit më 7 tetor 2023, është gjithashtu, ironikisht, e drejtuar kundër presidentit të tij hebre, Alan Garber, si dhe kundër anëtarëve të panumërt të fakultetit hebrenj, financimi i kërkimit të të cilëve tani është tërhequr.

Në të djathtën ekstreme të Partisë së tij Republikane, veprojnë aktivistë të panumërt, duke e drejtuar ideologjinë e tyre të supremacisë së bardhë edhe kundër hebrenjve. Pas një demonstrate raciste në Charlottesville të Virxhinias në maj 2017, ku u thirrën slogane si "Hebrenjtë nuk do të na zëvendësojnë", Trump deklaroi se kishte "njerëz shumë të mirë në të dyja anët".

Antisemitët në Shtëpinë e Bardhë

Trump ftoi aktivistin e krahut të djathtë Nick Fuentes dhe reperin Kanye West, të dy të njohur për shpërthimet antisemite, për darkë në Shtëpinë e Bardhë, dhe përndryshe nuk tregoi asnjë hezitim për shoqërimin me apologjetët e Hitlerit dhe urrejtësit e hapur të hebrenjve.

Megjithatë, ta quash presidentin amerikan antisemit është gabim. Dhëndri i tij, Jared Kushner, vjen nga një familje hebreje, vajza e tij Ivanka është konvertuar në judaizëm dhe po i rrit fëmijët e tyre në besimin hebraik. Trump nuk ka sugjeruar kurrë ndonjë problem me këtë. Ai është rritur në lagjen Queens të qytetit të Nju Jorkut, i rrethuar nga hebrenj të panumërt dhe ka pasur partnerë biznesi, miq dhe kundërshtarë hebrenj. Ai i gjykon hebrenjtë njësoj si të gjithë të tjerët, sipas një kriteri të vetëm: A janë ata pro meje apo kundër meje?

Hebrenjtë që mbështesin demokratët ose janë edhe politikisht aktivë për partinë konsiderohen nga Trump si tradhtarë të së majtës ekstreme. Kjo vlen për shumicën e amerikanëve hebrenj. Nëse ata janë republikanë, financojnë fushatat e tij, apo edhe lehtësojnë marrëveshje biznesi fitimprurëse për familjen e tij, atëherë ata i përkasin atij populli të zgjedhur që ai i do mbi të gjitha.

Shoku i ngushtë Netanyahu

Meqenëse Izraeli është sunduar pothuajse vazhdimisht nga Benjamin Netanyahu për 17 vitet e fundit, të cilin Trump e konsideron një shpirt të afërt, ai është gjithashtu i prirur mirë ndaj Izraelit. Miqësia e tij e ngushtë me Netanyahun, është bërë një nga forcat përcaktuese në politikën e tij të jashtme.

Vendimi i Trump për të braktisur marrëveshjen bërthamore me Iranin, të negociuar nga paraardhësi i tij Barack Obama në vitin 2018, ishte kryesisht për shkak të kundërshtimit të fortë të Netanyahut. Gjatë Luftës së Gazës, Trump qëndroi pa kushte në anën e Izraelit derisa sulmi i Netanyahut ndaj zyrtarëve të Hamasit në Katar, një aleat i SHBA-së, e çoi durimin e presidentit amerikan deri në kufi, duke e detyruar atë të pranonte një armëpushim. Megjithatë, vetëm disa muaj më parë, Netanyahu e kishte bindur Trumpin të bashkohej me fushatën e bombardimeve të Izraelit kundër Iranit, dhe të hidhte bombat më të fuqishme në arsenalin e SHBA-së në objektin bërthamor iranian në Natanz.

Izraeli mund të ketë qenë gjithashtu një forcë lëvizëse në luftën e vazhdueshme me Iranin. Të paktën, kjo është ajo që pohoi Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, në një moment të pakujdesshëm: Meqenëse Izraeli do të sulmonte Iranin dhe Irani do të përgjigjej me raketa në objektivat amerikane, SHBA-të duhej të nisnin një sulm parandalues.

Lobi izraelit nën dyshime

Kjo deklaratë po shkakton trazira në disa pjesë të botës republikane. Ajo konfirmon një dyshim të mbajtur prej kohësh nga disa mendimtarë të krahut të djathtë - se qeveria e Izraelit dhe aleatët e saj në Uashington, i ashtuquajturi lobi izraelit, po diktojnë politikën e jashtme të SHBA-së dhe po e çojnë vendin në një luftë që nuk është në interes të SHBA-së. Kjo shihet si një tradhti e hapur e doktrinës "Amerika e Para" të lëvizjes MAGA të Trump.

Podkasteri me ndikim dhe ish-prezantuesi i Fox News, Tucker Carlson, e ka mbajtur prej kohësh këtë pozicion, ashtu si edhe ish-kongresmenja Marjorie Taylor Greene, e cila dha dorëheqjen pasi kundërshtoi Trumpin në çështjen Epstein. Kreu i antiterrorizmit, Joe Kent, gjithashtu përmendi këtë akuzë si arsyen e dorëheqjes së tij dramatike. Për vite me radhë, zëra politikë dhe akademikë kanë kritikuar me forcë mbështetjen multimiliardë dollarëshe të SHBA-së për Izraelin, përfshirë shkencëtarët politikë John Mearsheimer dhe Stephen Walt në librin e tyre të vitit 2006, "Lobi i Izraelit".

Është ende një pakicë në të djathtë që kritikon Trumpin për lidhjet e tij të ngushta me Izraelin, por zërat po bëhen më të fortë dhe po prekin një nerv të papërpunuar për lëvizjen MAGA. Nga njëra anë, ka argumente faktike për një qëndrim të tillë, por nga ana tjetër, narrativa e hebrenjve të fuqishëm dhe manipulues, prek shumë paragjykime antisemite. Dhe urrejtja ndaj hebrenjve ka një traditë të gjatë midis amerikanëve të bardhë, të krishterë dhe ultrakonservatorë.

Rimendimi midis demokratëve

Edhe pse Netanyahu feston aleancën e tij me Trumpin, ai, elitat izraelite dhe organizatat kryesore hebraike në SHBA që e mbështesin me gjithë zemër këtë aleancë duhet të jenë të shqetësuara për të ardhmen. Sepse midis demokratëve, solidariteti me Izraelin është zvogëluar ndjeshëm si rezultat i politikave të vazhdueshme të pushtimit dhe vendbanimeve izraelite, të përkeqësuara masivisht nga lufta brutale në Gaza. Midis hebrenjve të rinj, ka gjithashtu një refuzim në rritje jo vetëm të politikave aktuale izraelite, por edhe të vetë konceptit të një shteti komb hebre të themeluar mbi shpinën e palestinezëve, një koncept që vazhdon ta mbështesë ekzistencën e tij mbi ta.

Edhe nëse kritikat ndaj Izraelit dhe rezistenca ndaj kësaj aleance rriten midis republikanëve si pasojë e luftës në Iran, atëherë Izraeli po humbet asetin e tij më të rëndësishëm strategjik në luftën për mbijetesë në një botë armiqësore. Pa mbështetjen masive të SHBA-së, shteti hebre, pavarësisht të gjitha forcave të tij ekonomike dhe ushtarake, është jashtëzakonisht i prekshëm.

Trump nuk është antisemit, por politikat e tij të pamenduara mirë, në planin afatgjatë, mund të përmbushin ëndrrat e shumë antisemitëve - shkatërrimin e shtetit hebre dhe diskreditimin dhe margjinalizimin e komunitetit hebre në SHBA./ Der Standard.