Trump bën thirrje për anije luftarake aleate pas kërcënimit të Iranit për hakmarrje

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, u bëri thirrje vendeve të tjera që të dërgojnë anije luftarake në Ngushticën e Hormuzit, të shtunën, pasi Irani kërcënoi me përshkallëzim të konfliktit në të gjithë Lindjen e Mesme si hakmarrje për bombardimin nga Uashingtoni të qendrës së tij kryesore energjetike në një ishull të Gjirit.

Aftësia e Teheranit për të ndalur transportin detar përmes ngushticës, një korridor jetik për transportin e naftës dhe gazit, mund t’i japë atij ndikim të madh ndaj SHBA-së dhe aleatëve të saj.

“Vendet e botës që marrin naftë përmes Ngushticës së Hormuzit duhet të kujdesen për këtë kalim, dhe ne do të ndihmojmë – SHUMË!” shkroi Trump në një postim në rrjetet sociale.
“SHBA-të do të koordinohen gjithashtu me këto vende që gjithçka të zhvillohet pa probleme.”

Ndërsa lufta hyri në javën e tretë, Irani reagoi ashpër pasi forcat amerikane goditën bazat ushtarake në ishullin Kharg, qendra kryesore e eksportit të naftës në Gjirin Persik që trajton rreth 90% të eksporteve iraniane të naftës.

Një sulm me dron kishte ndërprerë më herët edhe një qendër energjetike në Emiratet e Bashkuara Arabe. Ambasada amerikane në Bagdad paralajmëroi qytetarët amerikanë të largoheshin nga Iraku, ndërsa Trupat e Gardës Revolucionare Islamike të Iranit i bënë thirrje SHBA-së të zhvendosë industritë e saj jashtë rajonit.

Që nga fillimi i sulmeve nga Izraeli dhe Shtetet e Bashkuara ndaj Iranit më 28 shkurt, lufta ka shkaktuar më shumë se 2,000 viktima, kryesisht në Iran, dhe ka sjellë ndërprerjen më të madhe të furnizimit me naftë të regjistruar ndonjëherë, duke rritur çmimet globale.

Të paktën 15 persona u vranë kur një sulm ajror goditi një fabrikë frigoriferësh dhe pajisjesh ngrohjeje në qytetin qendror iranian Isfahan, raportoi të shtunën agjencia gjysmëzyrtare e lajmeve Fars.
Ushtria izraelite nuk komentoi menjëherë.

Disa operacione të ngarkimit të naftës janë pezulluar në emiratin Fujairah, një qendër globale për furnizimin me karburant të anijeve, thanë burime të industrisë dhe tregtisë. Zyra e medias së emiratit tha se një dron u kap, por ekipet e mbrojtjes civile vazhdonin të përpiqeshin të shuanin një zjarr të shkaktuar nga sulmet e mëparshme.

Një zëdhënës ushtarak iranian u bëri thirrje banorëve të Emirateve të Bashkuara Arabe të evakuojnë portet, doket dhe “objektet amerikane”, duke thënë se forcat amerikane kishin sulmuar ishujt iranianë nga ato zona.

“DUKE BOMBARDUAR BREGDETIN ME FORCË TË MADHE”

Trump po kalonte fundjavën në klubin e tij në Florida. Në një postim të mëparshëm në platformën e tij Truth Social, ai parashikoi se shumë vende do të dërgonin anije luftarake për të siguruar lundrimin në Ngushticën e Hormuzit, një kanal përmes të cilit kalon rreth 20% e naftës botërore.

Ai tha se shpresonte që Kina, Franca, Japonia, Koreja e Jugut, Britania dhe vende të tjera të dërgonin anije.

“Ndërkohë, Shtetet e Bashkuara do të bombardojnë bregdetin dhe do të qëllojnë vazhdimisht anijet dhe varkat iraniane nga uji”, shkroi ai.

Nuk kishte asnjë tregues të menjëhershëm se ndonjë nga këto vende kishte plane për ta bërë këtë.

Zyrtarë francezë thanë të premten se qeveria e tyre po vazhdon përpjekjet për të krijuar një koalicion për sigurimin e Ngushticës së Hormuzit, sapo situata e sigurisë të stabilizohet.

Një zëdhënës i Ministrisë britanike të Mbrojtjes deklaroi të shtunën:
“Siç kemi thënë më parë, aktualisht po diskutojmë me aleatët dhe partnerët tanë një sërë opsionesh për të garantuar sigurinë e transportit detar në rajon.”

Ndërsa Trump iu drejtua kryesisht aleatëve tradicionalë të SHBA-së, Zvicra, historikisht neutrale, u distancua nga çdo përfshirje. Këshilli Federal Zviceran tha se kishte refuzuar dy kërkesa të SHBA-së për të lejuar avionë zbulues të kalonin nëpër hapësirën ajrore zvicerane drejt Iranit, megjithëse u dha leje për një fluturim mirëmbajtjeje dhe dy avionë transporti.

Trump kishte kërcënuar më parë se do të godiste infrastrukturën e naftës në ishullin Kharg nëse Teherani nuk ndalonte sulmet ndaj anijeve në Ngushticën e Hormuzit. Ai tha të premten se SHBA-të kishin “shkatërruar plotësisht” objektivat ushtarake atje, por jo asetet energjetike.

Komanda Qendrore e SHBA-së deklaroi më vonë se kishte goditur më shumë se 90 objektiva në Kharg, përfshirë depo të minave detare, bunkerë për magazinimin e raketave dhe objektiva të tjera ushtarake.

Kërcënimet dhe reagimet

Udhëheqësi suprem i Iranit, Mojtaba Khamenei, i cili zëvendësoi babanë e tij të vrarë, ka deklaruar se Ngushtica e Hormuzit duhet të mbetet e mbyllur.

Ndërkohë, ministri i Jashtëm iranian Abbas Araqchi hodhi poshtë spekulimet e sekretarit amerikan të Mbrojtjes Pete Hegseth se Khamenei ishte plagosur.

“Nuk ka asnjë problem me udhëheqësin e ri suprem. Ai dërgoi mesazhin e tij dje dhe do të vazhdojë të kryejë detyrat e tij”, tha Araqchi për MS Now.

Khamenei nuk është shfaqur në publik, por të enjten publikoi një deklaratë të lexuar nga një prezantues televiziv.

Irani akuzoi gjithashtu Emiratet e Bashkuara Arabe se po lejojnë përdorimin e territoreve të tyre për sulme amerikane.

Teherani minimizoi shkallën e dëmeve në ishullin Kharg, por paralajmëroi se mund të përdorë armë më të fuqishme dhe se pjesë të Emirateve të Bashkuara Arabe mund të bëhen objektiva legjitime për sulme hakmarrëse.

Araqchi tha se Irani do t’i përgjigjet çdo sulmi ndaj objekteve të tij energjetike dhe paralajmëroi se mund të synojë kompani amerikane në rajon ose kompani ku SHBA-të kanë aksione.

Ministria e Jashtme e Emirateve të Bashkuara Arabe nuk reagoi menjëherë ndaj akuzave iraniane.

Ministria e Mbrojtjes njoftoi se nëntë raketa balistike dhe 33 dronë u lëshuan nga Irani drejt Emirateve të Bashkuara Arabe të shtunën.

Irani paralajmëroi gjithashtu banorët të largoheshin nga zonat pranë portit Jebel Ali në Dubai, portit Khalifa në Abu Dhabi dhe portit Fujairah, duke thënë se po synonte edhe degë bankash amerikane në Gjirin Persik.

Fujairah, i vendosur jashtë Ngushticës së Hormuzit, është pikë tregtimi për rreth 1 milion fuçi në ditë të naftës bruto Murban të Emirateve të Bashkuara Arabe – rreth 1% e kërkesës globale për naftë.

Burime rajonale i thanë Reuters se pakënaqësia po rritej në kryeqytetet arabe të Gjirit për shkak të përfshirjes në një luftë që ata as nuk e kishin nisur dhe as nuk e kishin mbështetur, por që tani po e paguajnë ekonomikisht dhe ushtarakisht.

Anwar Gargash, këshilltar diplomatik i presidentit të Emirateve të Bashkuara Arabe, shkroi në platformën X:
“Strategjia iraniane, që pasqyron paaftësinë për t’u përballur me sulmet amerikane dhe izraelite duke synuar shtetet arabe të Gjirit, zbulon një pafuqi ushtarake, një falimentim moral dhe një izolim politik.”