Qindra ushtarë të Gardës Kombëtare të Teksasit u mblodhën të martën në një strukturë ushtarake jashtë Çikagos, ndërsa kërcënimi i Donald Trump për të aktivizuar një ligj kundër kryengritjes dhe për të vendosur trupa në më shumë qytete të SHBA-së intensifikoi betejën mbi kufizimet e autoritetit të tij.

Presidenti republikan të martën la përsëri të hapur mundësinë që ai të përdorë Aktin shekullor të Kryengritjes, për të anashkaluar çdo vendim gjykate që bllokon dërgimin e trupave të Gardës në qytetet e udhëhequra nga Demokratët, pavarësisht kundërshtimeve të zyrtarëve lokalë dhe shtetërorë.

Një gjyqtar federal u ka ndaluar përkohësisht trupave të Gardës të shkojnë në Portland të Oregonit, megjithëse një gjyqtar i veçantë ka lejuar për momentin që një vendosje e trupave të vazhdojë në Çikago, ku agjentët federalë kanë nisur një goditje të gjerë kundër imigracionit të paligjshëm.

"Epo, është përdorur edhe më parë", u tha Trump gazetarëve në Zyrën Ovale. Ai ka pretenduar se trupat janë të nevojshme për të mbrojtur pronën dhe personelin federal në kryerjen e detyrave të tyre, si dhe për të ndihmuar në një përpjekje të përgjithshme për të shtypur krimin.

"Nëse e shikoni Çikagon, ai është një qytet i shkëlqyer ku ka shumë krim dhe nëse guvernatori nuk mund ta bëjë punën, ne do ta bëjmë. Është shumë e thjeshtë", tha ai.

LIGJI I KRYENGRITJES NUK PËRDORET QË NGA VITI 1992

Ligji, i cili i jep presidentit autoritetin për të vendosur ushtrinë për të shuar trazirat në raste emergjence, zakonisht është përdorur vetëm në raste ekstreme dhe pothuajse gjithmonë me ftesë të guvernatorëve të shteteve. Akti u përdor për herë të fundit nga Presidenti George HW Bush gjatë trazirave të Los Angeles të vitit 1992.

Sipas ligjit federal, Gardës Kombëtare dhe trupave të tjera ushtarake në përgjithësi u ndalohet të kryejnë veprime civile për zbatimin e ligjit. Por Akti i Kryengritjes lejon një përjashtim, duke u dhënë trupave fuqinë për të kontrolluar dhe arrestuar drejtpërdrejt njerëzit.

Përdorimi i këtij akti do të përfaqësonte një përshkallëzim të konsiderueshëm të përpjekjeve të Trump për të vendosur ushtrinë në qytetet demokrate. Që nga fillimi i mandatit të tij të dytë si president në janar, ai nuk ka treguar hezitim në përpjekjen për të ushtruar autoritet qeveritar kundër kundërshtarëve të tij politikë, ndërsa përpiqet të zgjerojë fuqitë e presidencës në mënyra që kanë vënë në provë kufijtë e ligjit.

Javën e kaluar, në një fjalim para komandantëve të lartë ushtarakë, Trump sugjeroi përdorimin e qyteteve amerikane si ‘fusha stërvitjeje’ për forcat e armatosura, duke alarmuar demokratët dhe grupet e lirive civile.

Randy Manner, një gjeneral major i ushtrisë në pension, i cili shërbeu si zëvendësshef i përkohshëm i Byrosë së Gardës Kombëtare, tha se përdorimi i Aktit të Kryengritjes në mënyrën që Trump duket se po mendon të bëjë nuk ka asnjë precedent të vërtetë.

"Është një pjerrësi jashtëzakonisht e rrezikshme, sepse në thelb thotë se presidenti mund të bëjë çfarë të dojë", tha Manner, i cili shërbeu si nën administratat republikane ashtu edhe ato demokrate përpara se të dilte në pension në vitin 2012. "Është absolutisht, absolutisht përkufizimi i diktaturës dhe fashizmit."

TRUMP SHËNJESTRON ÇIKAGON DHE PORTLANDIN

Trump ka urdhëruar dërgimin e trupave të Gardës në Çikago, qytetin e tretë më të madh të SHBA-së, dhe në Portland të Oregonit, pas vendosjeve të tij të mëparshme në Los Angeles dhe Ëashington DC. Në secilin rast, ai ka sfiduar kundërshtimin e vendosur nga kryetarët e bashkive dhe guvernatorët demokratë, të cilët thonë se pretendimet e Trump për mungesë ligji dhe dhunë nuk pasqyrojnë realitetin.

Trupat e Gardës së Teksasit u panë të martën duke u mbledhur në Qendrën e Trajnimit të Rezervës së Ushtrisë në Elwood, rreth 80 km në jugperëndim të Çikagos. Nuk ishte menjëherë e qartë se kur planifikojnë të fillojnë operacionet në vetë qytetin.

Në Çikago dhe Portland, protestat kundër politikave të imigracionit të Trump kishin qenë kryesisht paqësore dhe të kufizuara në përmasa, sipas zyrtarëve lokalë, larg kushteve të "zonës së luftës" të përshkruara nga Trump.

Që nga ardhja e agjentëve federalë në zonën e Çikagos muajin e kaluar, demonstratat kanë bërë pak për të trazuar jetën në një qytet ku krimi i dhunshëm ka rënë ndjeshëm. Restorantet dhe teatrot janë po aq të mbushura sa gjithmonë, dhe turmat janë dyndur në plazhet buzë liqenit për të shijuar një periudhë të pazakontë moti të ngrohtë.

Protestat kanë qenë shumë më pak shqetësuese sesa trazirat në vitin 2020 të shkaktuara nga vdekja e George Floyd, një burrë me ngjyrë i paarmatosur, në duart e oficerëve të policisë së Minneapolis.

Demonstrata më e rregullt është zhvilluar jashtë një qendre përpunimi të kërkesave për emigrantë në periferi të Broadview. Disa dhjetëra njerëz janë përfshirë në përleshje gjithnjë e më të dhunshme me oficerët federalë, të cilët kanë qëlluar me gaz lotsjellës dhe plumba gome ndaj tyre. Disa persona, përfshirë të paktën një gazetar, janë arrestuar dhe dhjetëra të tjerë janë plagosur.

GUVERNATORI PRETENDON SE TRUMP PO PËRDOR GARDËN SI MBROJTJE

Guvernatori i Illinois, JB Pritzker, një demokrat, akuzoi Trumpin se është përpjekur qëllimisht të nxisë dhunën për të justifikuar militarizimin e mëtejshëm.

"Donald Trump po i përdor anëtarët e shërbimit tonë si mbështetës politik dhe si gurë shahu në përpjekjen e tij të paligjshme për të militarizuar qytetet e vendit tonë", tha Pritzker të hënën.

Illinois dhe Çikago paditën administratën Trump të hënën, duke kërkuar të bllokojnë urdhrat për federalizimin e 300 trupave të Gardës së Illinois dhe dërgimin e 400 trupave të Gardës së Teksasit në Çikago. Gjatë një seance dëgjimore, avokatët e Departamentit të Drejtësisë i thanë një gjyqtari federal se trupat e Gardës së Teksasit ishin tashmë në tranzit për në Illinois.

Gjykatësja, April Perry, lejoi që vendosja të vazhdonte për momentin, por urdhëroi qeverinë amerikane të paraqesë një përgjigje deri të mërkurën.

Më vete, një gjyqtar federal në Oregon të dielën bllokoi përkohësisht administratën nga dërgimi i trupave për të kontrolluar Portlandin, qytetin më të madh të shtetit.

Trupat e Gardës Kombëtare janë milici me bazë shtetërore që normalisht u përgjigjen guvernatorëve të shteteve të tyre dhe shpesh dislokohen në përgjigje të fatkeqësive natyrore.

Gjatë vendosjeve të Trump në qytete të ndryshme, Garda është kufizuar në mbrojtjen e agjentëve dhe pronës federale, megjithëse Departamenti i Mbrojtjes ka thënë se trupat kanë autoritetin për të ndaluar njerëzit përkohësisht.

Çdo përpjekje e Trump për të thirrur Aktin e Kryengritjes ka të ngjarë të përballet me sfida ligjore. Ndërsa ligji rrallë është interpretuar nga gjykatat, Gjykata Supreme ka vendosur që vetëm presidenti mund të përcaktojë nëse kushtet e aktit janë përmbushur. Këto kushte përfshijnë kur autoriteti i qeverisë amerikane përballet me "pengesa, kombinime ose grumbullime të paligjshme ose rebelim"./ Reuters.