‘I ngjashëm me misionin në Kosovë’/ Propozimi francez: Një forcë shumëkombëshe në Gaza! Detyra, çarmatosja graduale e Hamasit

Franca po avancon një iniciativë që synon krijimin e një “Misioni Ndërkombëtar të Stabilizimit”, që do të zëvendësonte Forcat Mbrojtëse të Izraelit në Gaza dhe do të punonte për çarmatosjen e Hamasit pas përfundimit të luftës, sipas një drafti të propozimit të siguruar nga The Times of Israel.

Propozimi synon të vërë në funksion një deklaratë të mbështetur ndërkombëtarisht nga korriku, e cila bën thirrje për një zgjidhje me dy shtete, çarmatimin e Hamasit dhe transferimin gradual të sigurisë së brendshme në Gaza te Autoriteti Palestinez.

Propozimi parashikon që disa shtete të udhëheqin forcën kalimtare dhe përmend konkretisht Egjiptin, Jordaninë, Arabinë Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Katarin si kandidatë të preferuar.

Drafti “përshkruan një rrugë pragmatike për të vendosur — në një afat të shkurtër kohor — një mision të përkohshëm stabilizimi të mandatuar nga OKB-ja dhe të udhëhequr nga rajoni në Palestinë, siç parashikohet në Deklaratën e Nju Jorkut, sapo mjedisi të jetë mjaftueshëm tolerant”.

Deklarata e Nju Jorkut u bashkësponsorizua nga Franca dhe Arabia Saudite në korrik dhe më pas u miratua nga vendet arabe, përfshirë Katarin dhe Egjiptin, përpara se të përfshihej në një rezolutë të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së në fillim të këtij muaji.

Deklarata deklaroi se nënshkruesit “mbështesin vendosjen e një misioni të përkohshëm ndërkombëtar stabilizimi me ftesë të Autoritetit Palestinez dhe nën kujdesin e Kombeve të Bashkuara dhe në përputhje me parimet e OKB-së”.

 “Ky mision, i cili mund të evoluojë në varësi të nevojave, do të ofrojë mbrojtje për popullsinë civile palestineze, do të mbështesë transferimin e përgjegjësive të sigurisë së brendshme tek Autoriteti Palestinez, do të ofrojë mbështetje për ndërtimin e kapaciteteve për Shtetin Palestinez dhe forcat e tij të sigurisë, si dhe garanci sigurie për Palestinën dhe Izraelin, duke përfshirë monitorimin e armëpushimit dhe të një marrëveshjeje të ardhshme paqeje, në respekt të plotë të sovranitetit të tyre”, shtoi Deklarata e Nju Jorkut.

Forca paqeruajtëse kundrejt misionit shumëkombësh

Propozimi francez për Misionin Ndërkombëtar të Stabilizimit, i siguruar nga The Times of Israel, bëhet më specifik në lidhje me mandatin dhe fushëveprimin e misionit, duke shërbyer si një pararendës i mundshëm për një rezolutë të Këshillit të Sigurimit të OKB-së, që do të krijonte forcën.

Drafti pohon se forca idealisht do të merrte formën e një operacioni paqeruajtës të Kombeve të Bashkuara (PKO) ose një misioni të posaçëm politik (SPM), i cili do të ishte zyrtarisht neutral, do të kishte më shumë legjitimitet ndërkombëtar dhe do të vepronte sipas një sërë parimesh të qarta.

Megjithatë, krijimi i një Misioni Shumëkombësh ‘ad hoc’ të nivelit më të ulët, të udhëhequr dhe të komanduar nga kombe të caktuara, do të lejonte një vendosje më të shpejtë, pasi kërkon më pak miratime dhe ka më shumë gjasa të pranohet nga palët në terren, thuhet në propozim.

Misioni do të financohet nga donatorë vullnetarë, siç janë vendet e Gjirit, përmes një fondi të dedikuar besimi, në vend të kontributeve të detyrueshme, thuhet në draft.

Veçanërisht, propozimi sugjeron që misioni mund të vendoset para përfundimit të luftës në Gaza, por specifikon se sigurimi i një marrëveshjeje armëpushimi paraprakisht është "më i preferueshëm".

Vendosja me dy faza

Drafti parashikon një vendosje në dy faza, që idealisht do të fillojë pas arritjes së një armëpushimi, me objektivat e forcës të deklaruara si "monitorim i armëpushimit, mbrojtje e popullsisë civile palestineze, çarmatim gradual i Hamasit dhe lehtësim i aksesit humanitar dhe ofrimit të shërbimeve bazë në koordinim me agjencitë e Autoritetit Palestinez dhe OKB-së".

Në fazën e dytë, e cila karakterizohet si afatmesme deri në afatgjatë, forca ndërkombëtare do të përqendrohet në "mbështetjen për ndërtimin e kapaciteteve" për një shtet të ardhshëm palestinez, duke nxjerrë mësime nga misione të ngjashme të OKB-së në Kosovë dhe Timorin Lindor.

Forca do të mbështesë transferimin e sigurisë së brendshme tek Autoriteti Palestinez, duke u koordinuar me iniciativat ekzistuese për të trajnuar policinë palestineze, thuhet në draft, duke iu referuar programeve të vazhdueshme të udhëhequra nga Egjipti dhe Jordania për të përgatitur mijëra anëtarë të forcës së sigurisë së Autoritetit Palestinez për vendosje në Gaza.

Misioni i stabilizimit do të ndihmojë gjithashtu në përgatitjet për zgjedhjet palestineze në të gjithë Gazën dhe Bregun Perëndimor dhe do të koordinojë përpjekjet e rindërtimit në Rrip.

Sa i përket fushëveprimit të forcës, propozimi francez thotë se fillimisht ajo do të vendoset vetëm në Gaza.

“Megjithatë, kufizimi i mandatit të këtij misioni në Gaza në planin afatgjatë mund të çojë në një ndarje të qëndrueshme midis Gazës dhe Bregut Perëndimor”, paralajmëron propozimi, duke argumentuar në favor të zgjatjes përfundimtare të vendosjes në territorin e këtij të fundit.

Megjithatë, një veprim i tillë do të ishte “në varësi të marrëveshjes politike dhe fizibilitetit operacional, duke pasur parasysh çështje të ndjeshme si dhuna e kolonëve dhe prania e forcave izraelite”, thuhet në propozim.

Flamuj të kuq të mundshëm

Sa më sipër ishte përmendja e vetme e Izraelit në propozimin dyfaqësh. Izraeli mund të jetë një pengesë për planin, duke pasur parasysh se Jerusalemi ka qenë i vendosur në kundërshtimin e tij ndaj një roli të Autoritetit Palestinez në Gaza, e lëre më të lejojë që një forcë ndërkombëtare të veprojë në Bregun Perëndimor.

Çdo forcë ndërkombëtare ka të ngjarë të duhet të koordinohet dhe të dekonfliktohet me IDF-në, dhe ndërsa drafti francez nuk është përfundimtar, mungesa e detajeve mbi marrëdhënien e forcës ndërkombëtare me ushtrinë izraelite dukej e dukshme.

Përfshirja e Katarit në misionin e sigurisë mund të përballet gjithashtu me kundërshtim nga Jerusalemi, megjithëse zyrtarët e njohur me propozimin argumentojnë se roli i Dohas do të jetë thelbësor në mbajtjen larg të Hamasit.

Megjithatë, përmendja e qartë e çarmatimit të Hamasit duket se shkonte më tej se plani i mbështetur nga SHBA-të që po hartohej nga ish-kryeministri britanik Tony Blair, i cili u sigurua dhe u botua javën e kaluar nga The Times of Israel.

Propozimi i Blair përqendrohet më shumë ekskluzivisht në krijimin e një autoriteti qeverisës kalimtar në Gaza. Ai nxjerr në pah një qëllim për të çuar përpara "çarmatimin, çmobilizimin dhe riintegrimin (DDR)", por nuk e përmend Hamasin me emër.

Propozimi francez është gjithashtu më i qartë në lidhje me forcën si një pararendëse e një zgjidhjeje me dy shtete, të cilën vendet arabe e kanë pohuar vazhdimisht se është kritike për përfshirjen e tyre. Parisi duket i prirur të marrë parasysh qëndrimet e aleatëve arabë në propozimin e tij, ndërsa Blair është përpjekur gjithashtu t'u bëjë thirrje SHBA-së dhe Izraelit, të cilët janë shumë më pak entuziastë, nëse jo armiqësorë, ndaj idesë së krijimit të një shteti palestinez.

Pa mbështetjen e SHBA-së, propozimi francez nuk ka shanse të kalojë në Këshillin e Sigurimit të OKB-së.

Macron e argumenton këtë

Presidenti francez Emmanuel Macron tha në një intervistë të dielën në emisionin “Face the Nation” të CBS se ka qenë duke u angazhuar me SHBA-në dhe Blair-in në lidhje me propozimin e Parisit.

Ai argumentoi se vendimi i tij për të njohur një shtet palestinez javën e ardhshme ishte kritik për të bindur vendet arabe që të kontribuonin në misionin e sigurisë të nevojshëm për çarmatosjen e Hamasit.

Macron ofroi disa detaje shtesë mbi planin francez, duke thënë se ai do të përfshijë verifikimin izraelit të trupave palestineze.

Presidenti francez tha se po punon ngushtë me Mbretërinë e Bashkuar - e cila njohu shtetin palestinez të dielën - së bashku me udhëheqësit arabë për të çuar përpara përpjekjet për të "ofruar një forcë ndërkombëtare që do të vendoset në Gaza, me një mandat të OKB-së... për të ndihmuar dhe mbështetur policët dhe forcat e sigurisë [palestinezë]".

 “Do të përfshijë Jordaninë dhe Egjiptin, dhe të tjerë janë të gatshëm të financojnë. Natyrisht, kjo duhet të bëhet në koordinim të ngushtë me Izraelin”, tha Macron.

Ai theksoi se “elementi thelbësor” i planit francez të sigurisë është “çmontimi i Hamasit”.

“Nuk ka mundësi tjetër nëse doni ta rregulloni situatën — çarmatosni Hamasin, çmobilizoni luftëtarët e tij dhe organizoni… një proces DDR… për t’u siguruar që Hamasi nuk do të përfshihet kurrë në qeveri, me disa njerëz kyç që largohen nga Gaza dhe disa të tjerë të deradikalizuar”, shtoi Macron.

«Për ta bërë këtë, duhen këto forca ndërkombëtare këtu», tha ai.

Misioni francez në OKB nuk iu përgjigj një kërkese për koment mbi këtë histori./ Times Of Israel.