Dëmet nga trazirat në Nepal janë më të mëdha se tërmeti i vitit 2015

Një kryengritje dyjavore e udhëhequr nga të rinjtë nepalezë ka shkaktuar deri tani 72 viktima, ndërsa më shumë se 2,100 persona kanë mbetur të plagosur ose të lënduar, sipas të dhënave të paplota. Rrënojat e ndërtesave dhe automjeteve të djegura vazhdojnë të jenë objekt i kërkimeve.

Ekonomistët vlerësojnë dëmin material në tre mijë miliardë rupi nepaleze, që përbën rreth gjysmën e buxhetit vjetor të shtetit ose gjysmën e PBB-së së vendit, që në vitin 2024 ishte 42.9 miliardë dollarë. Sipas gazetës “Kathmandu Times”, dëmet e shkaktuara janë më të mëdha se tërmeti shkatërrues i vitit 2015 me magnitudë 7.8 ballë, i dyti më i madh në historinë e Nepalit.

Disa pjesëmarrës të kryengritjes, të moshës 17 deri 27 vjeç, përfshirë nxënës, studentë, punëtorë dhe mësues, thanë për Reuters se protestat ishin kundër korrupsionit qeveritar dhe kërkonin rënie të qeverisë. Ata po ashtu kërkojnë një udhëheqje të re, profesionale, që ofron mundësi punësimi për të rinjtë dhe lejon kthimin e miliona nepalezëve që punojnë jashtë vendit.

Vjeshta, sezoni kryesor turistik në Nepal, është prekur rëndë: qindra mijëra turistë të huaj, kryesisht nga India, kanë anuluar vizitat. Ndikimi ekonomik prek të gjitha sektorët – nga dyqanet e vogla dhe hotelet e mëdha, te transporti dhe linjat ajrore. Disa destinacione turistike dhe hotele, përfshirë Hilton-in më të ri në Katmandu, janë shkatërruar ose djegur.

Ekonomistja Chandra Mani Adhikari tha se rritja ekonomike pritet të jetë më pak se 1% këtë vit fiskal. Kompanitë kryesore të vendit, si zinxhiri “Bhat-Bhateni”, konglomerati “Chaudhary Group” dhe gjigandi i telekomunikacionit “Ncell”, kanë pësuar dëme të mëdha. Vlerësimet e Shoqatës së Hotelierëve dhe Shoqatës së Shitësve të Makinave flasin për humbje respektive prej 25 miliardë dhe 15 miliardë rupi.

Yogendra Shakya, hotelier i njohur nepalez, tha se qetësimi i kësaj jave dhe vendosja e një qeverie të përkohshme mund të rikthejë besimin e turistëve. Sidoqoftë, stabiliteti politik do të jetë vendimtar për gjashtë muajt e ardhshëm dhe për të ardhmen e turizmit dhe ekonomisë.

Nepali, një popull prej rreth 30 milionësh, kanë kaluar një histori të gjatë vështirësish – nga lufta civile e vitit 2006 dhe rrëzimi i monarkisë, te tërmetet, mungesa kronike e energjisë dhe paqëndrueshmëria politike e shoqëruar me korrupsion të thellë. Sipas ekonomistit Adhikari, qeveria e ardhshme do të ketë sfidën e madhe të qeverisjes transparente dhe drejt vendosjes së rendit institucional.