FOTO/ Putini prezanton raketën e re me reaktor bërthamor, ‘Çernobili fluturues’ gati për testim

Kremlini dëshiron ta frikësojë Evropën dhe për këtë qëllim ka zgjedhur manovrat e përbashkëta me Bjellorusinë në mesin e muajit shtator.

Ekspertët ushtarakë perëndimorë bëjnë me dije se, stërvitja ‘Zapad 2025’ (në anglisht: West) do të simulojë një sulm bërthamor, duke përdorur raketat e sapo zhvilluara Oreshnik dhe Burevestnik.

Burevestnik është një raketë e drejtuar me energji bërthamore dhe, për shkak të reaktorit të saj të prekshëm, nganjëherë quhet edhe ‘Çernobili fluturues’.

Bota mësoi për herë të parë për një ‘produkt’ të tillë nga vetë Putini më 1 mars 2018. Në fjalimin e tij vjetor, ai tregoi karikatura të projekteve të industrisë së mbrojtjes që më parë ishin sekrete – një shprehje e obsesionit të tij me një ‘armë mrekullie’ ruse që do t’i jepte Moskës një avantazh dërrmues.

Midis projekteve të shumta të armëve që supozohej se ishin në zhvillim e sipër në atë kohë, ‘produkti’ doli gjithashtu nga thellësitë e sekreteve shtetërore. Shefi i Kremlinit e përshkroi atë si një raketë lundrimi të vetë-drejtuar të mundësuar nga një reaktor bërthamor i integruar. Me një shtytje të tillë, raketa, që në vetvete është një ‘bombë e ndyrë’, mund të ‘rrethonte Tokën për javë të tëra’, të orbitronte Tokën disa herë dhe të manovronte në lartësi të ndryshme, duke lënë pas një gjurmë produktesh të zbërthimit radioaktiv, për të shmangur sistemet e mbrojtjes ajrore. Shkurt: një armë e frikshme, e paprekshme nga të gjitha sistemet e mbrojtjes, që ‘nuk ka të barabartë në botë’, citon media gjermane, Die Welt.

Pasi Putini e kishte zbuluar tashmë ‘produktin’, Ministria e Mbrojtjes e ftoi kombin të merrte pjesë. Ajo organizoi një konkurs për të emërtuar ‘armën çudibërëse’. Zgjedhja ra mbi ‘Burevestnik’. Përkthyer fjalë për fjalë në anglisht, kjo tingëllon emocionuese, pasi është thjesht një zog i vogël. Në rusisht, tingëllon më dramatike, pasi do të thotë edhe ‘paralajmërues i stuhisë’.

Ekspertët i pritën me skepticizëm komentet e shefit të Kremlinit. Ata theksuan se shkencëtarët si në Rusi ashtu edhe në Shtetet e Bashkuara kishin punuar tashmë për një raketë të tillë me energji bërthamore në vitet 1950. Amerikanët madje kryen teste me motorin që kishin zhvilluar për të. Megjithatë, me kalimin e kohës, si Moska ashtu edhe Uashingtoni e braktisën idenë si jopraktike, të kushtueshme dhe të rrezikshme.

Megjithatë, që nga kërkimi për emrin, bota ka mësuar pak gjëra të reja rreth ‘Burevestnik’. Raportet e inteligjencës flasin për njëmbëdhjetë teste të raketës, dhe vetëm një mund të konsiderohet mjaft e suksesshme.

Megjithatë, një incident është dramatik. Ai ndodhi në poligonin e stërvitjes ushtarake pranë fshatit Nyonoksa në Rajonin Murmansk më 8 gusht 2019. Me sa duket, atje ndodhi një shpërthim radioaktiv, duke vrarë pesë shkencëtarë nga Instituti i Kërkimeve Gjithë-Ruse të Fizikës Eksperimentale në Sarov (një qytet ‘i mbyllur’ në Rajonin Nizhny Novgorod). Pikërisht ky institucion po punon për zhvillimin e ‘Burevestnik’.

Ekzistojnë versione të ndryshme të ngjarjes. Prova e qartë se ndodhi një shpërthim ishte një rritje e papritur dhe e shkurtër e rrezatimit radioaktiv në Severodvinsk aty pranë, pikërisht më 8 gusht 2019.

Një javë më parë, Putin vizitoi institutin në Sarov. Siç zbuloi e përditshmja e Moskës, Kommersant, tema e diskutimit ishte ‘Burevestnik’. Presidenti donte të dinte nëse ‘produkti’ ishte gati dhe mund t'u dorëzohej forcave të armatosura këtë vit.

Ndërkohë, po bëhen përgatitje të gjera në vendin e testimit bërthamor në arkipelagun Novaya Zemlya, i cili formon majën më veriore të Evropës midis Detit Barents dhe Detit Kara.

Ushtria ruse vendosi atje disa avionë transporti, dy avionë luftarakë, tetë helikopterë dhe një avion zbulimi me radar në fillim të gushtit. Disa prej tyre u tërhoqën nga vijat e frontit. Baza ajrore atje mori gjithashtu dy avionë komande dhe kontrolli nga agjencia Rosatom. Nëntë anije janë të ankoruara në bregun perëndimor të Novaya Zemlya, në pritje të vendosjes.

Me sa duket, rusët po përgatiten për një fluturim prove të ‘Burevestnik’, i cili do të niset nga objekte speciale të ndërtuara më parë në Novaya Zemlya. /A2