Fondet e ngrira: Eurodeputetët kanë frikë se Orban do të marrë miliona

Eurodeputetët po kundërshtojnë përpjekjet e kryeministrit hungarez Viktor Orbán për të hyrë në miliarda euro fonde të ngrira nga Bashkimi Evropian, pas rishikimit afatmesëm të Fondeve të Kohezionit. Ky proces synon të rialokojë fondet e papërdorura drejt mbrojtjes dhe mallrave me përdorim të dyfishtë, si dhe të përshpejtojë shpenzimet në gjysmën e dytë të buxhetit shtatëvjeçar të BE-së.

Sipas eurodeputetit gjerman Daniel Freund, Hungaria ka marrë tashmë 160 milionë euro nga fondet e ngrira dhe është e gatshme të tërheqë deri në 600 milionë të tjera, duke përfituar nga mekanizmat e rialokimit. “Orbán po luan lojëra. Ai përpiqet të transferojë para nga fondet e ngrira në ato që ka ende në dispozicion. Derisa Hungaria të rivendosë sundimin e ligjit, asnjë cent nuk duhet të lirohet”, tha Freund, duke paralajmëruar se Budapesti mund të “zhbllokojë” deri në 1,68 miliardë euro.

Komisioni Evropian mohoi se fondet e ngrira mund të preken nga rishikimi, duke theksuar se çdo pagesë kërkon miratimin paraprak të tij. Zëdhënësi Balázs Ujvári siguroi se rregullorja e sundimit të ligjit mbetet në fuqi, ndërsa zëvendëspresidenti Rafaella Fitto i shkroi Parlamentit se nuk do të aprovohet asnjë kërkesë që bie ndesh me ngrirjet ekzistuese.

Megjithatë, eurodeputetë si Tinneke Strik dhe Klára Dobrev paralajmërojnë se këto deklarata nuk janë garanci të detyrueshme ligjërisht dhe lënë hapësirë për abuzime. Ata akuzojnë Komisionin dhe PPE-në se më parë i kanë dhënë Orbánit “dhurata zgjedhore” në këmbim të heqjes së vetos së tij në çështje kyçe, si ndihma për Ukrainën.

Aktualisht, 18 miliardë euro nga një total prej 28 miliardësh fonde kohezioni të Hungarisë janë të ngrira për shkak të shkeljeve të sundimit të ligjit, korrupsionit dhe refuzimit për të respektuar të drejtat themelore, përfshirë lirinë akademike, mbrojtjen e komunitetit LGBTI dhe të drejtën e azilit. Nëse Orbán arrin të sigurojë lirimin e një pjese të këtyre fondeve, kjo do të përbënte një fitore të madhe politike për të, duke ndezur më tej tensionet mes Brukselit dhe Budapestit.

Deri atëherë, beteja mes eurodeputetëve dhe Komisionit për kontrollin e fondeve do të mbetet një nga çështjet më të nxehta të javëve në vijim në institucionet e BE-së.