‘Asnjë bllokim GPS rus’/ Bullgaria hedh poshtë pretendimit se avioni i von der Leyen ishte shënjestër e Moskës

Zyrtarët bullgarë kanë mohuar pretendimet se dyshonin se Moska kishte bllokuar GPS-in e një aeroplani që transportonte Presidenten e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, disa ditë pasi Komisioni citoi autoritetet bullgare të kenë sugjeruar se incidenti ishte "për shkak të ndërhyrjes së hapur nga Rusia".

Kryeministri i vendit Rosen Zhelyazkov i tha parlamentit të enjten se avioni i von der Leyen nuk kishte përjetuar “ndërhyrje ose bllokim të zgjatur”.

Në një intervistë me kanalin bullgar bTV, zëvendëskryeministri dhe ministri i transportit Grozdan Karadjov mohoi se qeveria i kishte paraqitur ndonjë informacion mbi këtë çështje Komisionit Evropian, duke kundërshtuar pohimin e Komisionit se autoritetet bullgare dyshonin se ndërprerja ishte rezultat i luftës hibride të Kremlinit.

Zyrtarët bullgarë kanë konfirmuar gjithashtu se nuk do të kryhet asnjë hetim për incidentin.

Sipas Zëvendëskryeministrit, autoritetet bullgare të aviacionit i dorëzuan Agjencisë Evropiane të Sigurisë së Aviacionit (EASA) një raport të bisedës midis pilotit të avionit dhe kullës së kontrollit, por ndërsa ky shkëmbim iu referua "problemeve të vogla" me GPS-in, nuk përmendi ndërhyrjen ruse. 

"EASA ende duhet të heqë kompjuterët në bordin e avionit dhe të shohë se çfarë kanë regjistruar këta kompjuterë", shtoi Karadjov.

Këto zbulime vijnë pas ditësh spekulimesh intensive rreth shkakut të ndërprerjes së fluturimit të një aeroplani me qira që transportonte von der Leyen - si dhe anëtarë të ekipit të saj dhe gazetarë - nga Varshava në qytetin bullgar të Plovdivit të dielën. 

Pothuajse një javë më vonë, si ekzekutivi i BE-së ashtu edhe autoritetet bullgare janë distancuar nga deklaratat e tyre fillestare dhe historia po zbulohet shpejt.

Një regjistrim i pilotit të aeroplanit që ngre "probleme me GPS-in" në një bisedë me kontrollorët bullgarë të trafikut ajror gjatë fluturimit është publikuar. Gjurmët e regjistruara të aeroplanit e tregojnë gjithashtu atë duke u rrotulluar mbi aeroportin e Plovdivit gjatë uljes së tij.

Por pretendimet e bëra fillimisht nga një gazetar i Financial Times, duke cituar zyrtarë, se avioni po fluturonte rreth aeroportit për një orë, janë kundërshtuar nga të dhënat me burim të hapur të ofruara nga platforma të besueshme të ndjekjes së fluturimeve si Flightradar24.

Edhe pse avioni bëri një rrotullim rreth aeroportit pas uljes, koha totale e fluturimit ishte afërsisht një orë e 57 minuta, ndërsa koha e parashikuar e fluturimit për këtë itinerar është një orë e 48 minuta. Kjo sugjeron një vonesë totale prej afërsisht nëntë minutash, duke kundërshtuar raportet për një vonesë prej një ore. 

Një analizë e të dhënave zbulon gjithashtu se avioni ishte një orë me vonesë për ngritje, gjë që mund të shpjegojë konfuzionin në lidhje me kohën e vonuar të mbërritjes.

Raportet se piloti përdori "harta letre" për të kryer uljen janë kundërshtuar gjithashtu nga deklaratat e bëra nga autoritetet bullgare që specifikojnë se është përdorur një sistem navigimi radio-tokësor i njohur si ILS.

Euronews është konsultuar me disa analistë, disa prej të cilëve mbështesin mundësinë e një “mashtrimi” ose “incidenti bllokimi”, ndërsa të tjerë pohojnë me vendosmëri se nuk ka prova për bllokim të GPS-it në zonën përreth Plovdivit në ditën në fjalë.

Flightradar24 tha se "transponderi i avionit raportoi cilësi të mirë të sinjalit GPS nga ngritja deri në ulje", bazuar në analizën e tyre të vlerave të Kategorisë së Integritetit të Navigimit (NIC), të cilat ata thonë se tregojnë cilësinë e të dhënave të navigimit të marra nga avioni.

"Vlera e NIC për këtë fluturim ishte 8 gjatë gjithë kohës," tha për Euronews Ian Petchenik, drejtor i komunikimit i Flightradar24. "Ekziston gjithashtu një vlerë dytësore e quajtur NACP, dhe kjo vlerë ishte gjithashtu brenda intervaleve shumë të larta, duke na bërë të mos shohim ndonjë bllokim të sinjalit ADS-B."

Petcheniku tha gjithashtu se ka "arsye të shumta" pse sinjali GPS është "krejtësisht në rregull", por që avioni të hasë "probleme gjatë përdorimit të atij sinjali në avionikën e tij".

"Për çfarëdo arsye, ai sistem (GPS) nuk po funksiononte ashtu siç duhej. Pilotët ua bënë të ditur kontrollorëve të trafikut ajror këtë. Kontrollorët e trafikut ajror ofruan një sistem uljeje me instrumente për mbërritjen dhe ata u ulën mirë," tha ai.

"Se si u zgjerua historia nga aty është një pyetje për ata që e tregojnë historinë."/ Euronews.