Italia po shqyrton mundësinë e mbajtjes sekrete të fluturimeve shtetërore, pasi sinjali satelitor i avionit që mbante presidenten e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, dyshohet se u bllokua nga Rusia, thanë burime të ministrisë italiane të mbrojtjes.

Von der Leyen, një kritike e ashpër e presidentit rus, Vladimir Putin, dhe luftës së Moskës në Ukrainë, po fluturonte për në Bullgari të dielën kur avioni i saj çarter humbi pajisjet e navigimit satelitor, duke vonuar mbërritjen e tij në Plovdiv dhe thuhet se e detyroi atë të fluturonte rreth një aeroporti për një orë.

Pas incidentit, shtetet anëtare të BE-së po debatojnë se si t’i bëjnë fluturimet e udhëheqësve më të sigurta, pasi bllokimi i GPS-it dhe “mashtrimi”, një taktikë e luftës elektronike që shkakton shfaqjen e informacionit të pasaktë të navigimit, janë rritur që nga pushtimi në shkallë të plotë i Ukrainës nga Rusia në vitin 2022, dhe janë përshkallëzuar edhe më ndjeshëm vitin e kaluar.

Zyrtarët e mbrojtjes thanë se Roma po shqyrtonte planet për të klasifikuar fluturimet shtetërore, për të minimizuar informacionin e publikuar në faqen e internetit të zyrës së kryeministrit dhe për të parandaluar që faqet e specializuara të gjurmimit t'i bëjnë të dukshme shtigjet e avionëve. Ministri i mbrojtjes i Italisë, Guido Crosetto, e paraqiti për herë të parë këtë propozim disa muaj më parë, kur ndërhyrja në navigimin satelitor filloi të bëhej gjithnjë e më e zakonshme në hapësirën ajrore pranë Rusisë.

Në gusht, zyra e komunikimeve elektronike të Letonisë tha se kishte identifikuar të paktën tre pika të nxehta bllokimi përgjatë kufijve me Rusinë. Në prill 2024, një linjë ajrore finlandeze pezulloi përkohësisht fluturimet për në qytetin estonez të Tartu pas bllokimit, ndërsa në mars të atij viti një aeroplani që mbante sekretarin britanik të mbrojtjes, iu bllokua sinjali satelitor ndërsa fluturonte pranë territorit rus.

Një dekret i vitit 2011 kërkon që informacioni mbi lëvizjet e ministrave italianë, veçanërisht fluturimet, të publikohet në faqen e internetit të qeverisë. Edhe pse qeveria do të ishte ende e detyruar të siguronte leje diplomatike për të fluturuar mbi hapësirën ajrore të një vendi tjetër, burime i thanë Guardian se Italia, "duke respektuar atë protokoll... së shpejti mund të vendosë të mos i bëjë publike fluturime të tilla".

Në shkurt, avioni i kryeministrit italian u hoq nga Flightradar, një nga aplikacionet më të përdorura për të ofruar të dhëna në kohë reale mbi lëvizjet e avionëve, por ai mbetet i dukshëm në faqet ekuivalente. Për arsye sigurie, zyrtarët tani po shqyrtojnë "mbrojtjen e fluturimeve që transportojnë kryeministrin dhe ministrat e kabinetit nga të gjitha platformat e tilla", thanë burimet.

Associated Press ka shënuar pothuajse 80 incidente në një hartë, duke ndjekur një fushatë përçarjesh në të gjithë Evropën për të cilën fajësohet Rusia - të cilën kreu i shërbimit të inteligjencës së jashtme të Britanisë e përshkroi si jashtëzakonisht të pamatur.

Rusia ka mohuar se qëndron pas dështimit të sistemit të navigimit në fluturimin e von der Leyen. “Informacioni juaj është i pasaktë”, tha të hënën zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov.

Të martën, sekretari i përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, tha se po e merrte shumë seriozisht bllokimin e sinjaleve GPS. Ai tha se aleanca po punonte "ditë e natë" për të parandaluar bllokimin dhe për t'u siguruar që "nuk do ta bëjnë përsëri"./ The Guardian.