Një shteg i njohur në malin Seceda, në zemër të Dolomiteve italiane, është kthyer në qendër të një polemike të madhe mes fermerëve, turistëve dhe autoriteteve lokale, duke reflektuar një problem gjithnjë e më të mprehtë në Itali: mbingarkesa turistike, sjellja e papërgjegjshme e vizitorëve dhe dëmtimi mjedisor.

Shtegu malor që ofron pamje spektakolare të majave të Odle është bërë një magnet për turistët e rrjeteve sociale, të cilët rreshtohen për të kapur foton perfekte për Instagram. Vetëm javën e kaluar, mbi 8,000 persona u raportua se e përshkruan shtegun për një ditë të vetme.

Në përballje me këtë fluks të papërballueshëm dhe mungesën e ndërhyrjes nga institucionet, disa pronarë lokalë tokash vendosën të marrin masa drastike: vendosën një turnik me pagesë në hyrje të shtegut për të kufizuar qasjen dhe për të protestuar. Fermerët thonë se kullotat e tyre janë të shkatërruara dhe të mbushura me mbeturina, ndërsa kalimet janë të shpërfillura.

Fillimisht i çaktivizuar nga autoritetet e Parkut Natyror Puez-Odle, turniku është rivendosur së fundmi, me një tarifë prej 5 eurosh për vizitorët, përveç banorëve dhe fëmijëve. Pagesa mund të bëhet me para ose kartë dhe është menduar si një ‘thirrje për ndihmë’, pas mungesës së reagimit nga autoritetet publike.

Megjithatë, kjo lëvizje ka ndezur një debat të fortë. Shoqatat turistike dhe udhërrëfyesit malorë e kanë dënuar këtë vendim, duke ngritur shqetësime për precedentët që mund të krijohen nëse çdo pronar tokash vendos tarifa të ngjashme. Ata po i udhëzojnë vizitorët drejt një rruge alternative pa pagesë, ndërsa përgatitet edhe një tabelë sqaruese përpara turnikut.

Pavarësisht kundërshtimeve, shumë banorë vendas e shohin ndërhyrjen si një hap të nevojshëm për të vënë në dukje dëmet që turizmi masiv po shkakton në zonë. Dëmtimi i të korrave dhe degradimi i peizazhit janë bërë një realitet shqetësues. Ekspertët kërkojnë ndërhyrje të menjëhershme për rregullimin e fluksit turistik dhe dëmshpërblim për fermerët, njësoj si gjatë sezonit dimëror për ata që lejojnë kalimin e pistave të skive në tokat e tyre.

Një faktor i papritur që besohet se ka nxitur këtë bum vizitorësh është kompania Apple, e cila përdori një foto të Seceda-s si sfond zyrtar të sistemit iOS 7 dhe sërish në një video promocionale për iPhone 15.

Ndërkohë, diskutimet vazhdojnë nëse duhet rritur çmimi i teleferikut gjatë verës, apo madje të mbyllet tërësisht shtegu në stinën e pikut. Ndërsa kompania që operon teleferikun propozon trefishimin e kapacitetit të saj, ekspertët tërheqin vëmendjen se kjo vetëm sa do të përkeqësonte krizën e mbingarkesës turistike në një nga destinacionet më të ndjeshme ekologjikisht të Europës.