Greqia, Turqia, Mbretëria e Bashkuar dhe Qiproja kanë parë tashmë emetime rekord nga zjarret në vitin 2025, ndërsa temperaturat e larta dhe kushtet e thata nxisin zjarre intensive.

Zjarret në të gjithë Evropën janë rritur në nivele rekord këtë verë, me flakë intensive të nxitura nga temperaturat e larta dhe kushtet e thata. 

Një total prej 292,855 hektarësh tokë janë djegur në BE, sipas përditësimit të fundit nga Sistemi Evropian i Informacionit për Zjarret në Pyje (EFFIS) më 29 korrik. Sipërfaqja totale e djegur gjatë së njëjtës periudhë të vitit të kaluar ishte 139,940 hektarë, dhe totali deri më tani këtë vit është më i lartë se mesatarja e regjistruar gjatë 19 viteve të fundit. 

EFFIS ka zbuluar gjithsej 1,339 zjarre më të mëdha se 30 hektarë që nga fillimi i vitit. 

Shërbimi i Monitorimit të Atmosferës Copernicus (CAMS) thotë se disa vende kanë parë tashmë emetimet më të larta nga zjarret në të dhënat e tij 23-vjeçare.

Temperaturat e larta nxisin zjarret në pellgun e Mesdheut

Temperaturat e larta rreth pellgut të Mesdheut gjatë verës rritën ndjeshëm mundësinë e zjarreve në rajon, sipas CAMS. 

Modelimi ka nxjerrë në pah se zjarret rreth Mesdheut këtë verë “kanë qenë rezultat i një bollëku karburanti dhe kushteve të rënda të motit, me kushte shumë më të thata që nxisin intensitetin e zjarreve”, sipas Joe McNorton, një shkencëtar parashikimi zjarresh në Qendrën Evropiane për Parashikime Moti Afatmesme (ECMWF). 

Në Mesdheun lindor, Greqia dhe Turqia përjetuan zjarre intensive me temperatura të larta të vazhdueshme që kontribuan në situatën e vazhdueshme. 

Emetimet totale nga këto zjarre vlerësohen të jenë ndër më të lartat në 23 vitet që nga fillimi i regjistrimit të këtyre të dhënave. Greqia ka parë emetimet më të larta totale të vlerësuara nga zjarret që nga viti 2007, dhe Turqia ka emetimet më të larta të vlerësuara nga viti në vit deri më sot, duke reflektuar intensitetin e zjarreve atje. 

Zjarret kanë qenë veçanërisht intensive në Qipro, ku vendi arriti emetimet më të larta vjetore kumulative të zjarreve në vetëm dy ditë. CAMS thotë se kjo është kryesisht për shkak të zjarreve që ndodhën midis 22 dhe 23 korrikut, të cilat janë përshkruar si më të këqijat në ishull në më shumë se gjysmë shekulli. 

Ku tjetër kanë qenë zjarret në Evropë?

Korriku pa gjithashtu rritje të aktivitetit të zjarreve në rajonin e gjerë të Ballkanit. Emetimet nga zjarret në Mal të Zi dhe Maqedoninë e Veriut ishin të tretat më të larta në rekordin CAMS. Emetimet e vlerësuara në Serbi dhe Shqipëri ishin të dytat më të larta, menjëherë pas vitit 2007. 

Në Evropën Jugperëndimore, zjarre të mëdha u zhvilluan në Francën jugore, Katalonjë dhe Portugali në fillim të korrikut. Pastaj, në ditët e fundit të muajit, pjesë të Spanjës dhe Portugalisë veriore kanë përjetuar gjithashtu aktivitet të konsiderueshëm të ripërtërirë të zjarreve. 

Nga fillimi i vitit deri më 15 korrik, një total prej 3,370 zjarresh rurale kanë djegur 10,768 hektarë tokë në Portugali, sipas të dhënave të publikuara të mërkurën nga Instituti Kombëtar për Ruajtjen e Natyrës dhe Pyjet (ICNF).

Kjo shifër është tre herë më e lartë se ajo e regjistruar në të njëjtën periudhë në vitin 2024, kur u dogjën 3,462 hektarë.

Mbretëria e Bashkuar regjistron emetimet më të larta vjetore nga zjarret

Më në veri të Mbretërisë së Bashkuar, emetimet e vlerësuara nga zjarret në pyje për vitin 2025 janë tashmë më të lartat e regjistruara ndonjëherë, me 0.35 megatonë karboni. 

Deri më 20 qershor, Këshilli Kombëtar i Shefave të Zjarrfikësve të Mbretërisë së Bashkuar tha se kishte reaguar ndaj 564 zjarreve që nga 1 janari 2025 - një rritje prej 717 përqind nga e njëjta periudhë në vitin 2024. Ishte gjithashtu dyfishi i numrit të incidenteve krahasuar me të njëjtën periudhë në vitin 2022, i cili vazhdoi të ishte një vit rekord. 

CAMS thotë se rritja e emetimeve është nxitur kryesisht nga zjarret e mëdha që prekën Skocinë veriore në ditët e fundit të qershorit dhe në fillim të korrikut. Këto zjarre i rritën emetimet e vlerësuara nga viti në vit për Mbretërinë e Bashkuar në nivelin e tyre më të lartë në 23 vitet e të dhënave të CAMS./ Euronews.