Si e humbi Izraeli mbështetjen e amerikanëve

Nga Michelle Goldberg - NYT/

Prej kohësh ishte e qartë se amerikanët po ftoheshin ndaj Izraelit, por një sondazh i Gallup-it i publikuar të premten shënon një pikë kthese. Për herë të parë në 25 vite sondazhe, më shumë amerikanë shprehen se simpatizojnë palestinezët sesa izraelitët. Ndryshimi nuk është vetëm te demokratët, mbështetja e të cilëve për Izraelin ka rënë ndjeshëm vitet e fundit. Sipas Gallup-it, vetëm 30% e të pavarurve simpatizojnë Izraelin, ndërsa 41% simpatizojnë palestinezët. Tek të rriturit nën 35 vjeç, mbështetja për Izraelin ka rënë në nivelin më të ulët ndonjëherë, 23%. Me këto shifra, mbështetja dypartiake për Izraelin, prej kohësh e qëndrueshme në politikën amerikane, me kalimin e kohës do të bëhet e paqëndrueshme.

Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu krenohet shpesh me aftësinë e tij për të ndikuar politikën amerikane. Siç tha në një bisedë të regjistruar fshehurazi në vitin 2001: "E di çfarë është Amerika. Amerika është diçka që mund ta lëvizësh shumë lehtë, ta çosh në drejtimin e duhur." Megjithatë, gjatë qeverisjes së tij, mbështetja amerikane për sionizmin është rrënuar dhe ai mund të mbahet mend si kryeministri që humbi aleatin më të rëndësishëm të Izraelit.

Rënia e reputacionit të Izraelit lidhet kryesisht me shtypjen e palestinezëve, veçanërisht me vrasjet masive në Gaza, të cilat miliona amerikanë i kanë parë nga afër në rrjetet sociale. Në të njëjtën kohë, pushtimi i Bregut Perëndimor, që po shndërrohet gjithnjë e më shumë në aneksim të hapur, e bën sionizmin dhe liberalizmin të duken të papajtueshëm. Sot, mes lumit Jordan dhe Detit Mesdhe, rreth 7.2 milionë hebrenj sundojnë mbi një numër pak më të madh arabësh, nëse përfshihen qytetarët palestinezë të Izraelit dhe popullsitë e Gazës dhe Bregut Perëndimor. Shumica e këtyre palestinezëve janë pa shtet dhe pothuajse pa të drejta të garantuara, siç shihet nga sulmet e kolonëve në Bregun Perëndimor dhe zhvendosja sistematike e fshatrave.

Sa kohë që ekzistonte mundësia për një shtet palestinez, liberalët që kishin simpati për Izraelin mund ta bindnin veten se ky sistem i ngjashëm me aparteidin ishte i përkohshëm. Por qeveria e Netanyahu-t ka bërë gjithçka për ta bërë të pamundur zgjidhjen me dy shtete, madje para sulmeve të 7 tetorit ka mbështetur në mënyrë të tërthortë Hamasin. Në teori, një shtet njëkohësisht hebre dhe demokratik mund të jetë i mundur. Sot, në praktikë, duket si një ëndërr e parealizueshme.

Por nuk janë vetëm politikat ndaj palestinezëve që kanë dobësuar simpati­në e amerikanëve për Izraelin. Po aq i rëndësishëm ka qenë edhe roli i Izraelit në politikën e brendshme amerikane.

Për dekada, organizatat pro-Izrael në SHBA janë përpjekur fort të kontrollojnë kufijtë e debatit të pranueshëm për shtetin hebre. Komiteti Amerikan për Çështjet Publike Izraelite (AIPAC) ka shpenzuar miliona dollarë për të ndikuar në zgjedhjet paraprake, përfshirë edhe kundër kritikëve hebrenj të Izraelit si ish-kongresisti nga Michigan-i, Andy Levin, i cili e quante veten sionist, por kërkonte një shtet palestinez. Aleatët e Izraelit kanë shtyrë kode që barazojnë anti-sionizmin me antisemitizmin. Janë miratuar ligje kundër bojkotit, të përdorura për të ndëshkuar kompani amerikane që refuzojnë të bëjnë biznes jo vetëm me Izraelin, por edhe me izraelitë në territoret e pushtuara.

Përpjekjet për ta bërë të ndaluar kritikën e ashpër ndaj Izraelit u shtuan pas 7 tetorit, kur shumë mbështetës të Izraelit panë me shqetësim protesta pro-palestineze në universitete, disa prej të cilave morën edhe tone antisemitike. Grupe të mëdha pro-Izrael, si Liga Kundër Shpifjes (ADL), mbështetën Donald Trump-in kur ai ndërhyri ndaj universiteteve në emër të luftës kundër diskriminimit anti-hebre, që administrata e tij e barazonte me urrejtjen ndaj Izraelit. Grupi i djathtë pro-Izrael Betar U.S. i dha qeverisë amerikane lista me studentë emigrantë pro-palestinezë për t'i shënjestruar për deportim, përfshirë Mahmoud Khalil nga Columbia, i arrestuar nga ICE marsin e kaluar.

Duke e lidhur sionizmin me autoritarizmin amerikan, mbështetësit e Izraelit fituan armiqësinë e shumë demokratëve. Podkasterja e njohur Jennifer Welch është një shembull. Ajo ishte një demokrate që mbështeste Hillary Clinton-in dhe Izraelin pa u menduar shumë. Por së fundmi ka thënë se e lidh lobin pro-Izrael me forcat që po dëmtojnë demokracinë amerikane. "Burri im gjithmonë thoshte: 'Nuk e di çfarë po ndodh mes Izraelit dhe Palestinës, por e di që çdo politikan që urrej e mbështet Izraelin'," tha ajo. Sa më shumë lexonte për konfliktin, aq më shumë e shihte Izraelin si një shtet gjenocidal.

Republikanët mbeten kryesisht pro-Izrael; sipas Gallup-it, 69% e tyre kanë mendim pozitiv. Megjithatë, disa konservatorë që kanë kritikuar ashpër "woke-izmin" janë zemëruar nga kufizimet ndaj fjalës anti-Izrael. Ata shohin, me arsye, një qeveri që përpiqet të heshtë debate politike në emër të sigurisë dhe ndjeshmërisë. "Mund të thuash çfarë të duash për Amerikën, dhe jam i lumtur që mundesh," tha Tucker Carlson në një bisedë me Cenk Uygur të "The Young Turks". "Por sapo kritikon Benjamin Netanyahu-n, ndëshkohesh nga qeveria amerikane?"

Netanyahu dhe qeveria e tij e meritojnë këtë kritikë në rritje nga të dyja palët politike. Fatkeqësisht, edhe hebrenjtë e zakonshëm po e përjetojnë këtë. Prej kohësh kam argumentuar se anti-sionizmi dhe antisemitizmi nuk janë e njëjta gjë. Megjithatë, ndërsa antisemitizmi rritet në SHBA, përbuzja ndaj Izraelit ndonjëherë kthehet në paranojë dhe armiqësi ndaj hebrenjve. Carlson nuk kritikon vetëm Izraelin; ai fton edhe nacionalistë të bardhë dhe mohues të Holokaustit. Këtë javë, Ana Kasparian nga "The Young Turks" shkroi në X: "Goyim po zgjohen. Përballojeni." Ajo refuzoi të kërkonte falje, duke thënë se po kritikonte Izraelin, edhe pse "goyim" është një fjalë hebraishte për jo-hebrejtë, jo për jo-sionistët.

Askush tjetër përveç saj nuk mban përgjegjësi për këtë gjuhë. Por Izraeli, duke u sjellë në mënyrë të dënueshme dhe duke u përpjekur të etiketojë çdo kritikë si antisemitizëm, u jep argumente atyre që urrejnë hebrenjtë. Siç më tha Jeremy Ben-Ami, themelues i grupit liberal sionist J Street: kur antisemitizmi përdoret si justifikim për të përjashtuar studentë nga universitetet, për t'i dëbuar nga vendi, për të ndërprerë kërkime shkencore apo për të kufizuar lirinë e fjalës, do të ketë reagim kundër atyre që e bëjnë këtë.

Ky reagim ka shumë gjasa të përkeqësohet nëse Amerika bombardon Iranin, siç shpreson Netanyahu. Amerikanët nuk duan luftë, dhe Trump nuk ka shpjeguar pse mund të nisë një të tillë. Në këtë paqartësi, teoritë konspirative se Izraeli po e shtyn Amerikën drejt një konflikti tjetër në Lindjen e Mesme do të përhapen, sidomos sepse mund të ketë edhe një grimë të vërtete në to. Sondazhi i fundit i Gallup-it shënon një pikë të ulët në qëndrimet e amerikanëve ndaj Izraelit, por ato mund të bien edhe më shumë. / New York Times – Syri.net