Shfaqen përçarje midis kombeve të Evropës Perëndimore mbi Bordin e Paqes për Gazën të Trumpit

Të mërkurën dolën në pah përçarjet lidhur me Bordin e Paqes të Donald Trump, të parashikuar në planin e paqes të presidentit amerikan për Gazën, me disa vende të Evropës Perëndimore që refuzuan të bashkoheshin, ndërsa të tjera mbetën të paangazhuara.

Ky zhvillim nënvizon shqetësimet evropiane mbi projektin kontrovers dhe ambicioz — për të cilin disa thonë se synon të zëvendësojë rolin e Kombeve të Bashkuara në ndërmjetësimin e konflikteve globale — ndërsa Trump mbërriti në Davos të Zvicrës, ku pritej të jepte më shumë detaje rreth vizionit të tij për bordin.

Një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë tha se rreth 30 vende pritet të bashkohen me bordin, pa dhënë detaje. Zyrtari, i cili foli në kushte anonimiteti për të përshkruar planet e brendshme që ende nuk janë bërë publike, tha se rreth 50 vende ishin ftuar të bashkoheshin me organizatën.

Norvegjia dhe Suedia thanë të mërkurën se nuk do t'i pranojnë ftesat e tyre, pasi Franca gjithashtu tha jo, duke theksuar se, ndërsa mbështet planin e paqes në Gaza, ishte e shqetësuar se bordi mund të kërkonte të zëvendësonte OKB-në si vendin kryesor për zgjidhjen e konflikteve.

I kryesuar nga Trump, bordi fillimisht ishte parashikuar si një grup i vogël udhëheqësish botërorë që mbikëqyrnin planin e armëpushimit në Gaza. Por ambiciet e administratës Trump që atëherë janë zgjeruar në një koncept më të gjerë, me Trump që u ka bërë ftesa dhjetëra kombeve dhe ka lënë të kuptohet roli i bordit si ndërmjetësues konflikti.

Ndërkohë, kryeministri i Izraelit, Benjamin Netanyahu, tha se ka rënë dakord të bashkohet me bordin - një ndryshim nga një qëndrim i mëparshëm kur zyra e tij kritikoi përbërjen e komitetit të bordit të ngarkuar me mbikëqyrjen e Gazës.

Muaj pas fillimit të armëpushimit, më shumë se 2 milionë palestinezë të Gazës vazhdojnë të vuajnë krizën humanitare të shkaktuar nga më shumë se dy vjet luftë. Të mërkurën, të shtënat izraelite në enklavë lanë 11 palestinezë të vdekur, thanë zyrtarët e shëndetësisë.

Të afërmit e njërit prej pengjeve të fundit izraelit, trupi i të cilit mbetet në Gaza, vazhduan t'i bënin thirrje qeverisë së Izraelit dhe Trumpit, që të siguronin kthimin e mbetjeve të tij. Që kur armëpushimi hyri në fuqi në tetor, Hamasi dhe Izraeli kanë akuzuar njëri-tjetrin për shkelje të armëpushimit.

Norvegjia dhe Suedia thonë jo, duke ndjekur hapat e Francës

Sekretari i shtetit i Norvegjisë, Kristoffer Thoner, tha se Norvegjia nuk do t'i bashkohej bordit sepse "ngre një numër pyetjesh që kërkojnë dialog të mëtejshëm me Shtetet e Bashkuara". Ai tha gjithashtu se Norvegjia nuk do të merrte pjesë në ceremoninë e nënshkrimit në Davos.

Kryeministri suedez Ulf Kristersson tha në margjinat e Davosit se vendi i tij nuk do të regjistrohej për bordin siç është teksti aktualisht, raportoi agjencia suedeze e lajmeve TT, megjithëse Suedia nuk është përgjigjur zyrtarisht.

Ministri i Jashtëm francez, Jean-Noel Barrot, tha të martën se Franca thotë: "Po për zbatimin e planit të paqes të paraqitur nga presidenti i Shteteve të Bashkuara, të cilin ne e mbështesim plotësisht, por jo për krijimin e një organizate siç është paraqitur, e cila do të zëvendësonte Kombet e Bashkuara".

Pasi dëgjoi të hënën vonë se Presidenti francez Emmanuel Macron nuk kishte gjasa të bashkohej, Trump tha: “Epo, askush nuk e do atë sepse ai do të largohet nga detyra shumë shpejt.”

Mbretëria e Bashkuar, krahu ekzekutiv i Bashkimit Evropian, Kanadaja, Rusia, Ukraina dhe Kina gjithashtu nuk kanë treguar ende përgjigjen e tyre ndaj ftesave të Trump.

Izraeli dhe Egjipti do të bashkohen, së bashku me disa të tjerë në Lindjen e Mesme dhe më gjerë

Palët kyçe për armëpushimin në Gaza - Izraeli dhe Egjipti - thanë të mërkurën se do t'i bashkohen bordit, ashtu si edhe Bahreini, Kosova dhe Azerbajxhani.

Vendimi i Netanyahut ishte i rëndësishëm sepse zyra e tij kishte thënë më parë se përbërja e komitetit ekzekutiv të Gazës - i cili përfshin Turqinë, rivalin kryesor rajonal të Izraelit - nuk ishte e koordinuar me qeverinë izraelite dhe ishte "në kundërshtim me politikën e saj", pa sqaruar kundërshtimet e saj.

Ky veprim mund ta vërë Netanyahun në konflikt me disa nga aleatët e ekstremit të djathtë në koalicionin e tij, siç është Ministri i Financave i Izraelit, Bezalel Smotrich, i cili e ka kritikuar bordin dhe i ka bërë thirrje Izraelit të marrë përgjegjësi të njëanshme për të ardhmen e Gazës.

Midis atyre që e kanë pranuar ftesën janë Emiratet e Bashkuara Arabe, Armenia, Maroku, Vietnami, Bjellorusia, Hungaria, Kazakistani dhe Argjentina.

Numri i të vdekurve rritet në Gaza

Forcat izraelite vranë të paktën 11 palestinezë në Gaza të mërkurën, përfshirë tre gazetarë dhe dy djem që po mblidhnin dru zjarri, thanë spitalet.

Ushtria izraelite tha pas një sulmi se kishte vërejtur dhe goditur disa persona që po përdornin një dron në Gazën qendrore që përbënte një kërcënim për trupat e saj.

Një burrë dhe djali i tij 13-vjeçar u vranë së bashku me një 22-vjeçar, ndërsa mblidhnin dru zjarri pranë kampit qendror të refugjatëve Bureij, tha spitali i Martirëve Al-Aksa, i cili mori trupat. Spitali tha se dronët izraelitë kishin qëlluar mbi burrat. Nuk ishte e qartë nëse burrat kishin kaluar në zonat e kontrolluara nga ushtria.

Një tjetër djalë 13-vjeçar u qëllua dhe u vra nga ushtarët — gjithashtu ndërsa mblidhte dru zjarri — në qytetin lindor të Bani Suhaila, tha spitali Nasser, i cili mori trupin. Në një pamje që qarkulloi në internet, babai i djalit u pa duke qarë mbi trupin e të birit në një shtrat spitali.

Nëna e djalit, Safaa al-Sharafy, i tha Associated Press se ai kishte uri dhe doli të mblidhte dru zjarri që ajo të gatuante. "Ai më tha se do të shkonte shpejt dhe do të kthehej", tha ajo.

Më vonë të mërkurën, një sulm izraelit në Gazën qendrore goditi një automjet që transportonte tre gazetarë palestinezë, të cilët po filmonin një kamp të sapokrijuar për zhvendosje të menaxhuar nga një komitet qeveritar egjiptian, tha Mohammed Mansour, zëdhënësi i komitetit.

Gazetarët po dokumentonin punën e komitetit në kamp dhe sulmi ndodhi rreth 5 kilometra larg zonës së kontrolluar nga Izraeli, tha Mansour.

Spitali Nasser tha se kishte marrë gjithashtu trupin e një gruaje të qëlluar nga trupat izraelite në zonën Muwasi të qytetit jugor Khan Younis. Spitali tha se ajo u vra në një zonë që nuk kontrollohej nga ushtria.

Që nga fillimi i armëpushimit, më shumë se 460 palestinezë u vranë nga zjarri izraelit, sipas ministrisë së shëndetësisë të Rripit të Gazës. Ministria, e cila është pjesë e qeverisë së udhëhequr nga Hamasi, mban të dhëna të hollësishme të viktimave që shihen si përgjithësisht të besueshme nga agjencitë e OKB-së dhe ekspertët e pavarur.

Pjesa më e madhe e popullsisë së Gazës varet nga drutë e zjarrit për gatim dhe ngrohje, ndërsa brezi i Gazës po përjeton një dimër të ftohtë dhe të lagësht.

Përbërja e bordit

Shumë pyetje mbeten ende të hapura në lidhje me bordin. Kur një gazetar e pyeti të martën, nëse bordi do të zëvendësonte OKB-në, Trump tha: “Mund të jetë kështu.”

Sipas marrëveshjes së armëpushimit, komiteti ekzekutiv i bordit për Gazën do të jetë përgjegjës për zbatimin e fazës së dytë të vështirë të marrëveshjes. Kjo përfshin vendosjen e një force ndërkombëtare sigurie, çarmatosjen e grupit militant palestinez Hamas dhe rindërtimin e territorit. Ai gjithashtu do të mbikëqyrë një komitet të sapoemëruar të teknokratëve palestinezë, të cilët do të drejtojnë punët e përditshme të Gazës.

Shtëpia e Bardhë thotë se anëtarët e saj përfshijnë të dërguarin e Trump, Steve Witkoff, dhëndrin e Trump, Jared Kushner, ish-kryeministrin britanik Tony Blair, drejtorin ekzekutiv të Apollo Global Management, Marc Rowan, ministrin e jashtëm turk Hakan Fidan; diplomatin nga Katari, Ali Al-Thawadi; Hassan Rashad, drejtor i Agjencisë së Përgjithshme të Inteligjencës së Egjiptit; ministren e Emirateve, Reem Al-Hashimy; biznesmenin izraelit, Yakir Gabay; dhe Sigrid Kaag, ish-zëvendëskryeministren e Holandës dhe përfaqësuesen e OKB-së që mbikëqyr ndihmën për Gazën.

Nickolay Mladenov , një ish-politikan bullgar dhe i dërguar i OKB-së për Lindjen e Mesme, do të shërbejë si përfaqësues i bordit ekzekutiv të Gazës, duke mbikëqyrur çështjet e përditshme.

Përveç komitetit ekzekutiv të Gazës, anëtarët e komitetit themelues ekzekutiv përfshijnë Sekretarin e Shtetit të SHBA-së Marco Rubio, Witkoff, Kushner, Blair, Rowan, Presidentin e Bankës Botërore Ajay Banga dhe zëvendëskëshilltarin e sigurisë kombëtare të Trump, Robert Gabriel./ AP.