Nga Janan Ganesh - FT/

Auberon Waugh, djali i shkrimtarit Evelyn, vdiq një çerek shekulli më parë. Ndonëse kurrë nuk mund ta rivalizonte të atin fjali për fjali, ai gjithsesi ia doli mbanë në gazetari. Ai tentoi me sukses edhe prozën. Dhe, ndryshe nga i ati, një konservator i rreptë, ai kishte të paktën një opinion interesant.

Ai ishte një konservator i djathtë që mbështeste Europën. Ndryshe nga tendenca e zakonshme, sipas së cilës qëndrimet ndaj Brukselit forcohen sa më djathtas të shkon politika, Waugh i ri mendonte ndryshe. Ai e shihte Europën si një kështjellë të mundshme kundër ndikimit kulturor amerikan dhe barbari të tjera moderne. Ai e përqafonte projektin europian jo pavarësisht natyrës së tij konservatore, por pikërisht për shkak të saj. Një paralelizëm modern mund të shihet te Jeremy Clarkson, një ngambështetësit më të papritur të Europës.

Pritet më shumë nga kjo në të ardhmen. E djathta, në veçanti e djathta ekstreme, duhet të përkrahë Shtetet e Bashkuara të Europës. Me kohën, mendoj se kjo do të ndodhë, të paktën në kontinent, nëse mos në Britani. Një Europë e unifikuar, një kauzë që ka qenë tradicionalisht e lidhur me liberalët, do të fillojë të tërheqë tradicionalistët si shpresa e vetme kundër superfuqive të forta, teknologjikisht në ngritje, në perëndim (Amerika) dhe lindje (Kina). Do të shfaqet si çështje e mbijetesës kulturore.

Ka precedent për këtë. Njësia themelore e Europës ka qenë një temë konservatore, mendoni për "Krishterimin", para se të bëhej çështje liberale. Edhe themelimi i BE-së kishte një nuancë katolike. Robert Schuman, "babai i Europës", po shkon drejt kanonizimit. Një dekadë më parë, europianët që vlerësonin veçoritë e vendit të tyre mund të mendonin se Brukseli ishte kërcënimi kryesor. Tani, ka gjëra më të frikshme se standardizimi rregullator.

Nuk do të jetë e djathta ekstreme e sotme që do të përqafojë Europën. Është e vërtetë që Marine Le Pen ka zbutur linjën e saj për BE-në për të zgjeruar mbështetjen elektorale në Francë. Giorgia Meloni ka bashkëpunuar më shumë me Brukselin se sa pritej ndonjëherë. Britanikët gjithmonë mbivlerësojnë euroskepticizmin në kontinent, prandaj Brexit nuk shkaktoi efektin domino.

Por brezi i Le Pen-it nuk mund të bëjë hapin psikologjik nga tolerimi i integrimit europian tek lavdërimi i tij. Brezi i ardhshëm mund ta bëjë. Një nënkulturë online pro-europiane ka lulëzuar kohët e fundit: disa inspiruese, disa shqetësuese me agresivitetin e tyre. Kjo pritet nga njerëz që kanë rritur duke parë kontinentin e tyre të shtyhet rreth tarifave, teknologjisë dhe Groenlandës.

Nuk e inkurajoj këtë. "Europa ime" është ajo teknokrate e fjalimeve të Mario Draghi-t dhe vendimeve të gjykatave kundër praktikave anti-konkurruese. Por pikërisht kjo më shqetëson. Nuk ka më vetëm një argument liberal për një kontinent të unifikuar, por edhe një që lidhet me forcën në numër kundër grabitqarëve të jashtëm. Kur Waugh tha se dëshironte të qeverisej nga një "juntë inspektorësh belgë biletash", Kina ishte ende një sfidë marginale dhe SHBA-ja jashtëzakonisht mikpritëse. Imagjinoni entuziazmin e tij për atë juntë tani.

Një euro-federalist i djathtë ekstrem: kjo tingëllon logjike në letër, por jo në realitet, si trekëndëshi i Penrozit. Mirëpo, një dekadë më parë, ishte po aq e vështirë të imagjinohej një republikan amerikan pro-Kremlin, apo edhe një me mbrojtje të fortë tregtare. Një lëvizje mund të mos ndryshojë vetëm mendimin, por ta kthejë atë krejtësisht.

Në fakt, nëse dëgjoni gjuhën e së djathtës ekstreme me kujdes, do të shihni se ata janë tashmë pjesërisht drejt animit për një Shtetet e Bashkuara të Europës. Moda aktuale për të folur për "qytetërimin europian" ose "qytetërimin perëndimor" e ul absolutisht rëndësinë e shtetit komb. (Cilit patriot me respekt për vetveten në vitet 1990 do t'i bëhej vonë për "qytetërimin"? Rëndësi kishte vendi.)

Njerëzit kanë kaluar në këtë mënyrë të të folurit pa kuptuar plotësisht pasojat e saj. Nëse kultura që është nën kërcënim shtrihet në gjithë kontinentin dhe përfshin qindra miliona njerëz, atëherë edhe qeveria që ka detyrë ta mbrojë duhet të ketë të njëjtën përmasë. Asnjë shtet europian nuk është mjaft i madh për të qëndruar vetëm në një botë të mbushur me gjigantë armiqësorë. Kur e djathta ekstreme të bashkohet më në fund me federalizmin, disa prej nesh nuk do të dinë nëse duhet të pyesin "Çfarë ju vonoi?" apo të largohen menjëherë. / Financial Times – Syri.net