Vendimi i Gjykatës së Lartë mund ta shtyjë Presidentin Trump drejt një strategjie të re tarifore

Donald Trump paralajmëron se SHBA-të mund të mbeten “të pambrojtura” nëse Gjykata e Lartë përmbys tarifat e tij globale – por ai ende ka mjete të shumta ligjore për të vazhduar tatimin e importeve.

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka paralajmëruar se Shtetet e Bashkuara mund të “reduktohen në statusin pothuajse të Botës së Tretë”, nëse Gjykata Supreme rrëzon tarifat që ai vendosi këtë vit për pothuajse çdo vend në botë.

Gjatë argumenteve me gojë të mërkurën, gjyqtarët tingëlluan skeptikë ndaj pretendimeve të tij gjithëpërfshirëse të autoritetit për të vendosur tarifa sipas dëshirës.

Në realitet, megjithatë, Trump do të kishte ende shumë mundësi për të vazhduar taksen agresive mbi importet, edhe nëse Gjykata vendos kundër tij. Ai mund të ripërdorë fuqitë tarifore që ushtroi në mandatin e tij të parë dhe të mbështetet në të tjera, përfshirë një që daton që nga Depresioni i Madh.

“Është e vështirë të shohësh ndonjë rrugë këtu ku tarifat të mbarojnë”, tha Kathleen Claussen, një profesoreshë e së drejtës tregtare në Universitetin Georgetown. “Jam mjaft e bindur se ai mund të rindërtojë peizazhin tarifor që ka tani duke përdorur autoritete të tjera.”

Në seancën dëgjimore të së mërkurës, Neal Katyal, avokati që përfaqësonte bizneset e vogla që kërkonin të përmbysnin tarifat, argumentoi se Trump nuk kishte nevojë për autoritetin e pakufizuar që ai pretendon sipas Aktit Ndërkombëtar të Fuqive Ekonomike të Emergjencës (IEEPA) të vitit 1977. Kjo për shkak se Kongresi i ka deleguar kompetencat tarifore Shtëpisë së Bardhë sipas disa statuteve të tjera - megjithëse ka kufizuar me kujdes mënyrën se si presidenti mund t'i përdorë ato.

"Kongresi e di saktësisht se si t'i delegojë fuqitë e tij tarifore", tha Katyal.

Tarifat janë bërë një gur themeli i politikës së jashtme të Trump në mandatin e tij të dytë, me tarifa 'reciproke' dyshifrore të vendosura ndaj shumicës së vendeve. Ai i ka justifikuar ato duke shpallur deficitet tregtare të Amerikës si një emergjencë kombëtare.

Tarifa mesatare amerikane është rritur nga 2.5% kur Trump u kthye në Shtëpinë e Bardhë në janar në 17.9% - më e larta që nga viti 1934 - sipas llogaritjeve nga Laboratori i Buxhetit i Universitetit Yale.

Presidenti veproi në mënyrë të njëanshme, edhe pse Kushtetuta e SHBA-së i jep konkretisht Kongresit fuqinë për të taksuar - dhe për të vendosur tarifa.

Megjithatë, Trump “do të ketë mjete të tjera që mund të shkaktojnë dhimbje”, tha Stratos Pahis i Shkollës së Drejtësisë në Bruklin.

Kundërshtimi i praktikave të padrejta tregtare

Shtetet e Bashkuara prej kohësh kanë pasur një shkop për vendet që i akuzojnë për përfshirje në praktika tregtare “të pajustifikueshme”, “të paarsyeshme” ose “diskriminuese”: Seksioni 301 i Aktit të Tregtisë të vitit 1974.

Trump e ka përdorur vetë në mënyrë agresive këtë mundësi — veçanërisht kundër Kinës. Në mandatin e tij të parë, ai përdori Seksionin 301 për të vendosur tarifa gjithëpërfshirëse mbi importet kineze në një mosmarrëveshje mbi taktikat e mprehta të Pekinit për të sfiduar dominimin teknologjik të Amerikës. SHBA-të po përdorin gjithashtu fuqitë e Seksionit 301 për të kundërshtuar atë që i quan praktika të padrejta kineze në industrinë e ndërtimit të anijeve.

“Keni pasur tarifa të Seksionit 301 kundër Kinës për vite me radhë”, tha Ryan Majerus, një partner në King & Spalding dhe një ish-zyrtar tregtar në administratat e Trump dhe Biden.

Nuk ka kufizime në madhësinë e tarifave të Seksionit 301. Ato skadojnë pas katër vitesh, por mund të zgjaten.

Megjithatë, përfaqësuesi tregtar i administratës duhet të kryejë një hetim dhe zakonisht të mbajë një seancë dëgjimore publike përpara se të vendosë tarifat 301.

John Veroneau, këshilltar i përgjithshëm për përfaqësuesin tregtar të SHBA-së në administratën George W. Bush, tha se Seksioni 301 është i dobishëm në përballjen me Kinën. Por është më pak praktik kur merret me vendet më të vogla që Trump i ka goditur me tarifa reciproke.

“Kryerja e dhjetëra e dhjetëra hetimeve 301 për të gjitha ato vende është një proces i mundimshëm”, tha Veroneau.

Synimi i deficiteve tregtare

Duke rrëzuar tarifat reciproke të Trump në maj, Gjykata Amerikane e Tregtisë Ndërkombëtare vendosi që presidenti nuk mund të përdorte kompetencat e emergjencës për të luftuar deficitet tregtare.

Kjo ndodh pjesërisht sepse Kongresi i kishte dhënë Shtëpisë së Bardhë autoritet të kufizuar për të adresuar çekuilibra të tilla në një statut tjetër: Neni 122, gjithashtu pjesë e Aktit të Tregtisë të vitit 1974. Ai i lejon presidentit të vendosë tarifa deri në 15% për një kohëzgjatje deri në 150 ditë në përgjigje të tregtisë së pabalancuar - dhe as nuk kërkon një hetim paraprak.

Megjithatë, autoriteti i Seksionit 122 nuk është përdorur kurrë për të aplikuar tarifat dhe ka pasiguri se si do të funksionojë në praktikë.

Mbrojtja e sigurisë kombëtare

Gjatë të dy mandateve të tij, Trump ka përdorur në mënyrë agresive kompetencat e tij sipas Seksionit 232 të Aktit të Zgjerimit të Tregtisë të vitit 1962 për të vendosur tarifa mbi importet që ai i konsideron një kërcënim për sigurinë kombëtare.

Në vitin 2018, ai vendosi tarifa për çelikun dhe aluminin e huaj, masa që i ka zgjeruar që kur u kthye në Shtëpinë e Bardhë. Ai gjithashtu përdori Seksionin 232 për të synuar importet e makinave, pjesëve të makinave, bakrit dhe drurit.

Në shtator, presidenti madje vendosi tarifat e Seksionit 232 mbi dollapët e kuzhinës, lavatriçet e banjos dhe mobiljet e veshura me tapiceri. “Edhe pse njerëzit mund të rrotullojnë sytë” nga ideja se mobiljet e importuara përbëjnë një kërcënim për sigurinë kombëtare, Veroneau tha: “është e vështirë t’i bësh gjykatat të vënë në dyshim një vendim të një presidenti për një çështje të sigurisë kombëtare.”

Tarifat e Seksionit 232 nuk kufizohen me ligj, por kërkojnë një hetim nga Departamenti i Tregtisë i SHBA-së. Meqenëse është vetë administrata që kryen hetimin - si në rastet e Seksionit 301 - "ata kanë shumë kontroll mbi rezultatin", vuri në dukje Veroneau.

Ringjallja e tarifave të epokës së Depresionit

Gati një shekull më parë, ndërsa ekonomitë e SHBA-së dhe ato globale po shembeshin, Kongresi miratoi Aktin e Tarifave të vitit 1930, duke vendosur taksa të rënda mbi importet. Të njohura si tarifat Smoot-Hawley (sipas sponsorëve të tyre në Kongres), këto detyrime janë dënuar gjerësisht nga ekonomistët dhe historianët për kufizimin e tregtisë globale dhe thellimin e Depresionit të Madh. Ato madje morën një përmendje të paharrueshme në kulturën pop në filmin e vitit 1986, Ferris Bueller's Day Off.

Neni 338 i ligjit autorizon presidentin të vendosë tarifa deri në 50% për importet nga vendet që diskriminojnë bizneset amerikane. Nuk kërkohet hetim dhe nuk ka kufi se sa gjatë mund të qëndrojnë në fuqi tarifat.

Tarifa të tilla nuk janë vendosur kurrë në të vërtetë - negociatorët tregtarë të SHBA-së tradicionalisht kanë preferuar sanksionet e Seksionit 301 në vend të tyre - megjithëse Shtetet e Bashkuara e përdorën kërcënimin e tyre si levë në bisedimet tregtare gjatë viteve 1930.

Në shtator, Sekretari i Thesarit, Scott Bessent, i tha Reuters se administrata po e shqyrtonte Seksionin 338 si një “Plan B” nëse Gjykata Supreme vendoste kundër përdorimit të tarifave të fuqive emergjente nga Trump.

Legjislacioni Smoot-Hawley ka një reputacion të dobët, tha Veroneau, por Trump mund ta gjejë atë tërheqës. “Të jesh presidenti i parë që e përdor ndonjëherë atë mund të ketë njëfarë prestigji.”/ Euronews.