Erdogan e shndërron marrëveshjen e Trumpit për Gazën, në një lojë pushteti për Turqinë

Lidhjet e Turqisë me Hamasin, dikur një pengesë për Uashingtonin, janë shndërruar në një aset gjeopolitik. Duke e bindur Hamasin të pranojë marrëveshjen e Donald Trump për Gazën, Ankaraja e ka rikthyer veten në tabelën e shahut të Lindjes së Mesme, duke zemëruar Izraelin dhe rivalët arabë.

Fillimisht, duke iu kundërvënë ultimatumit të presidentit amerikan -- lironi pengjet izraelite ose përballuni me shkatërrim të vazhdueshëm -- udhëheqësit e Hamasit u dorëzuan vetëm kur Turqia, një vend që ata e konsiderojnë si një mbrojtës politik, i nxiti ata të bien dakord me planin amerikan.

Dy burime rajonale dhe dy zyrtarë të Hamasit i thanë Reuters se mesazhi i Ankarasë ishte i qartë: Kishte ardhur koha për ta pranuar.

“Ky zotëri nga një vend i quajtur Turqi është një nga më të fuqishmit në botë”, tha Trump javën e kaluar, duke iu referuar Presidentit turk, Tayyip Erdogan, pasi grupi militant palestinez ra dakord për një armëpushim dhe një plan për lirimin e pengjeve.

"Ai është një aleat i besueshëm. Ai është gjithmonë aty kur kam nevojë për të."

Nënshkrimi i Erdoganit në dokumentin e Gazës, e fuqizoi përpjekjen e Turqisë për një rol qendror në Lindjen e Mesme, një status që Erdogani është përpjekur gjithnjë e më shumë ta rimarrë, duke u thirrur shpesh në lidhjet dhe lidershipin e epokës osmane.

Tani, pas marrëveshjes, Turqia po kërkon të korrë dividentë, përfshirë çështjet dypalëshe me SHBA-në, thanë burimet.

Sinan Ulgen, drejtor i organizatës kërkimore EDAM me seli në Stamboll dhe një bashkëpunëtor i lartë në Carnegie Europe, tha se suksesi i Ankarasë në arritjen e pranimit nga Hamasi të marrëveshjes së Trump për Gazën, i ka dhënë asaj një ndikim të ri diplomatik brenda dhe jashtë vendit.

Turqia, tha ai, ka të ngjarë të përdorë vullnetin e saj të mirë të ripërtërirë në Uashington, për të nxitur përparimin në shitjet e ngecura të avionëve luftarakë F-35, një lehtësim të sanksioneve amerikane dhe ndihmën e SHBA-së në avancimin e qëllimeve të sigurisë së Turqisë në Sirinë fqinje.

“Nëse këto deklarata lavdëruese nga Trump, përkthehen në një vullnet të mirë të qëndrueshëm, Ankaraja mund ta përdorë këtë moment për të zgjidhur disa nga mosmarrëveshjet e gjata”, tha Ulgen për Reuters.

NË TAKIMIN TRUMP-ERDOGAN, FILLOI NJË PËRMIRËSIM I MARRËDHËNIEVE

Rikalibrimi diplomatik midis Ankarasë dhe Uashingtonit, thanë zyrtarët, filloi gjatë vizitës së Erdoganit në Shtëpinë e Bardhë në shtator, e para e tij në gjashtë vjet.

Takimi trajtoi pikat e nxehta të pazgjidhura, përfshirë përpjekjen e Turqisë për të hequr sanksionet e SHBA-së të vendosura në vitin 2020 për shkak të blerjes së sistemeve raketore ruse S-400, një veprim që zemëroi Uashingtonin dhe gjithashtu çoi në përjashtimin e saj nga programi F-35.

Siria ishte një tjetër temë kyçe. Turqia dëshiron të ushtrojë presion mbi Forcat Demokratike Siriane (SDF) kurde të mbështetura nga SHBA-të, që të bashkohen me ushtrinë siriane. Ankaraja e sheh SDF-në si një kërcënim për shkak të lidhjeve të saj me PKK-në, të cilën Turqia e përcakton si një grup terrorist.

Kjo shtytje duket se po fiton terren. Komandanti i SDF-së, Mazloum Abdi, konfirmoi një mekanizëm për t'u bashkuar me ushtrinë siriane, një rezultat që Turqia e sheh si një fitore strategjike.

Marrëveshja për Gazën vjen pas rritjes së prestigjit turk. Trump vlerësoi Erdoganin për organizimin e bisedimeve Rusi-Ukrainë në fillim të këtij viti, dhe ndikimi i Ankarasë u rrit pas rënies së Bashar al-Assad në Siri në vitin 2024, ku Turqia mbështeti forcat e opozitës./ Reuters.