Nga Patrick Jenkins/

Nëse dy nga përfitimet kryesore të mbajtjes së një kompanie të madhe të listuar në tregun britanik të aksioneve janë të ardhurat nga tatimi që gjenerohen përmes taksës së pullës dhe prestigji që vjen me vetë listimin, atëherë gjiganti farmaceutik AstraZeneca sapo i ka dhënë Londrës një tjetër goditje poshtëruese si qendër financiare.

Përveç kësaj goditjeje simbolike, vendimi i kompanisë më të madhe britanike të listuar për të zhvendosur listimin e saj kryesor të aksioneve në Nju Jork, duke lënë në Bursën e Londrës vetëm "interesat depozituese" (të cilat përfaqësojnë të drejta mbi aksione të listuara diku tjetër), do t'i kushtojë Thesarit britanik rreth 200 milionë £ në të ardhura të humbura nga taksa e pullës, pasi këto instrumente nuk tatohen.

Bursa e Londrës po mbahet pas një shprese të vogël se mund të ketë ende një "anë të ndritshme": pa pagesën e taksës së pullës, volumi i tregtimit të aksioneve të Astra-s mund të rritet teorikisht. Por, më me gjasë, një listim i plotë në NYSE do ta tërheqë pjesën më të madhe të likuiditetit të tregtimit përtej Atlantikut.

Trendi i përgjithshëm është i njëjtë: moda e zhvendosjes së listimeve nga Europa, veçanërisht nga Londra, drejt Nju Jorkut, po përshpejtohet. Paratë e mbledhura përmes listimeve të reja në Londër janë në nivelin më të ulët të 30 viteve të fundit.

Është instruktive të shihet etapa e tretë shpesh e neglizhuar e listimeve të AstraZeneca-s: grupi ruan gjithashtu një kuotim suedez në bursën Nasdaq Stockholm. Megjithëse volumi i aksioneve të tregtuara atje është vetëm një pjesë e vogël në krahasim me atë të Londrës apo Nju Jorkut, ruajtja e këtij listimi, si një relike e trashëgimisë pjesërisht suedeze të kompanisë, është domethënëse.

Në përmasa më të gjera, bursa e Stokholmit, dhe më gjerë, qasja suedeze ndaj kulturës së kapitalit, ka shumë për t'i mësuar Britanisë. Gjatë një periudhe prej 50 vitesh, një sërë politikash tatimore, reformash pensionesh dhe risish në produktet e investimit kanë nxitur një kulturë të gjallë të aksioneve në vend.

Sipas Fondbolagens förening, shoqatës suedeze të menaxhimit të fondeve, investimi në fonde është më popullor në Suedi se kudo tjetër në botë: tetë nga dhjetë suedezë janë të investuar në fonde.

Një treg pensionesh i lulëzuar siguron investitorë të qëndrueshëm për ofertat fillestare publike (IPO) suedeze. Likuiditeti i tregut mbështetet gjithashtu nga pjesëmarrja e gjerë e investitorëve të vegjël, një pjesë e madhe e të cilëve investojnë përmes instrumentit ISK, një llogari investimi me përfitime tatimore që përfshin një leje vjetore pa taksë deri në 150,000 korona suedeze (rreth 14,000 euro). Kjo është disi e ngjashme me ISA-n britanike, por pa opsionin për kursime në para të gatshme. Në fund të vitit 2023, sipas OECD, në një popullsi prej 10.6 milionë banorësh, kishte 3.8 milionë mbajtës unikë të llogarive ISK.

Fitimet kanë qenë mbresëlënëse, sidomos në plan afatgjatë. Në vitet e fundit, tregu amerikan mund të ketë qenë fituesi absolut falë dominimit të teknologjisë globale, por sipas të dhënave të Nasdaq, gjatë gjysmës së fundit të shekullit, kthimet totale suedeze kanë tejkaluar çdo treg tjetër të madh: 8.2% në vit, krahasuar me 5.9% në SHBA dhe 5.8% në MB.

Asgjë nga kjo nuk është e panjohur për politikëbërësit britanikë dhe europianë, të cilët janë plotësisht të vetëdijshëm për shembullin suedez. Raporti i njohur i Mario Draghi-t për konkurrueshmërinë europiane, i publikuar një vit më parë, i bëri thirrje BE-së të nxisë investimet në tregun e aksioneve për 1.4 trilionë euro kursime vjetore të familjeve, duke përmendur modelin suedez si standardin e artë. Për të mirën e përgjithshme, Europa duhet t'i bindë qytetarët e saj të braktisin frikën e "parave nën dyshek".

Megjithatë, as Suedia nuk është plotësisht imune ndaj tundimit të vlerësimeve më të larta në SHBA. Kompania suedeze e kredive "blej tani, paguaj më vonë", Klarna, zgjodhi listimin në Nju Jork vetëm muajin e kaluar. Platforma muzikore Spotify e bëri këtë që në vitin 2018.

Por magnetizmi i tregut suedez mbetet i fortë. Mjafton të pyetni kompaninë e sigurisë Verisure, në pronësi të Hellman & Friedman, e cila javën e kaluar njoftoi se synon një kapitalizim tregu deri në 13.9 miliardë euro përmes listimit në Stokholm, duke refuzuar ofertën e Bursës së Londrës. Verisure pritet të jetë debutimi më i madh i tregut në Europë që nga Porsche në vitin 2022.

Londra mund të marrë hakun e saj në fillim të vitit të ardhshëm, nëse grupi rival i kapitalit privat HG vazhdon me planet për të listuar kompaninë norvegjeze të softuerit Visma në Londër, në vend të ndonjë burse skandinave. Por deri atëherë, Britania duhet të bëjë shumë më tepër për të përmirësuar reputacionin e saj, duke filluar me përjashtimin e mundshëm nga taksa e pullës për IPO-t e reja, si pjesë e një reforme të plotë të sistemit të vjetruar të taksës dhe trajtimit ndëshkues të blerjeve të aksioneve britanike.

Rregullat e ISA-s duhet të forcohen për të dhënë nxitje shtesë për investime në aksione përkundrejt kursimeve në para. Pa e bërë të detyrueshme, fondet e pensioneve duhet të inkurajohen të investojnë më shumë në aksionet britanike.

Kur kompania më e madhe e listuar në Britani dërgon sinjalin që dha javën e kaluar, çdokush që ka interes për mirëqenien e ardhshme të vendit duhet ta marrë seriozisht. /Financial Times - Syri.net