Medvedevi i Rusisë: Nga reformator i dështuar i Kremlinit, në ‘makthin’ e Trumpit

Nga Mansur Mirovalev

Dmitry Medvedev, ish-presidenti dhe kryeministri i Rusisë, është rikthyer në qendër të vëmendjes.

Javën e kaluar, Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, e paralajmëroi atë të “kishte kujdes me fjalët e tij” dhe urdhëroi ripozicionimin e dy nëndetëseve bërthamore amerikane, në përgjigje të kërcënimeve online të Medvedevit.

Ripozicionimi më afër Rusisë pasoi “deklarata shumë provokuese” nga Medvedev, i cili shërben si zëvendëskryetar i Këshillit të Sigurisë së Rusisë, shkroi Trump në rrjetin e tij social Truth më 1 gusht.

“Kam urdhëruar që dy nëndetëse bërthamore të pozicionohen në rajonet e duhura, në rast se këto deklarata budallaqe dhe nxitëse janë më shumë se kaq”, shkroi Trump, pa specifikuar rajonet ose klasën e nëndetëseve.

Medvedev, i cili, pavarësisht titullit të tij, nuk ka fuqi për të urdhëruar sulme bërthamore, u kundërpërgjigj me një vërejtje mburrëse.

“Nëse disa fjalë të ish-presidentit të Rusisë shkaktojnë një reagim kaq nervoz nga presidenti kaq i frikshëm i SHBA-së, kjo do të thotë se Rusia ka të drejtë për gjithçka dhe do të vazhdojë të shkojë në rrugën e saj”, shkroi Medvedev në Telegram.

“Le të kujtojë [Trump] filmat e tij të preferuar rreth Walking Dead [serialit të apokalipsit të zombive] dhe rreth asaj se sa e rrezikshme mund të jetë 'dora e vdekur' që nuk ekziston natyrshëm”, shkroi Medvedev.

Grindja online filloi në mesin e korrikut, kur Trump i dha Presidentit rus Vladimir Putin, shefit dhe mentorit të Medvedevit për tre dekada, 50 ditë për të bërë një marrëveshje paqeje me Ukrainën.

Medvedev e quajti ultimatumin “teatral” dhe tha se “Rusisë nuk i interesonte”.

Armët bërthamore nuk janë monopol i Moskës

Sipas një ish-diplomati rus, ndërsa paralajmërimet e Trump i dërgojnë një sinjal Kremlinit, “zhurma” rreth nëndetëseve nuk ka rëndësi ushtarake.

 “Ajo që ka shumë më tepër rëndësi është se fjalët e Trump shërbyen si një kujtesë – armët bërthamore nuk janë monopol i Moskës”, tha për Al Jazeera Boris Bondarev, i cili u përqendrua në mospërhapjen bërthamore dhe kontrollin e armëve.

Komentet e Medvedevit pasqyrojnë pikëpamjet e Putinit - dhe përgjigja e Trump mund t'i kthejë të dyja në botën e realpolitikës, shtoi ai.

“Nëse një qasje e tillë do të kishte qenë pjesë e një strategjie të përgjithshme për ta bërë më të përshtatshëm pikëpamjen e Putinit mbi botën dhe vendin e tij në të, do të kishte qenë fillimi i një fundi të vërtetë të luftës” në Ukrainë, tha Bondarev, i cili dha dorëheqjen nga puna e tij në ministrinë e jashtme për të protestuar kundër pushtimit të plotë të Ukrainës nga Rusia në vitin 2022.

«Por mua më duket se Donaldi sapo shqiptoi [kërcënimin e tij] dhe nuk do të thotë asgjë serioze», tha ai.

Një gur shahu në lojën SHBA-Kinë

Për një analist ushtarak ukrainas, grindja Trump-Medvedev është pjesë e lojërave më të mëdha politike të Moskës dhe Uashingtonit.

«Putini e përdor Medvedevin si mjet për të shprehur deklarata në lidhje me armët bërthamore, ai nuk dëshiron të diskreditojë emrin e paqeruajtësit të tij të mirë», tha ironikisht gjenerallejtënant Ihor Romanenko, ish-zëvendësshefi i Shtabit të Përgjithshëm të Forcave të Armatosura të Ukrainës.

Në “spektaklin mediatik” të Moskës me Uashingtonin, Medvedev luan rolin e “policit të keq”, tha Romanenko për Al Jazeera.

Ndërkohë, urdhri i Trump për të ripozicionuar nëndetëset është një hap për të shënuar një fitore diplomatike, përpara samitit të tij me presidentin e Kinës, Xi Jinping.

Samiti mund të zhvillohet më 3 shtator, kur Pekini do të festojë me madhështi 80-vjetorin e kapitullimit të Japonisë që i dha fund Luftës së Dytë Botërore.

Putini është ftuar tashmë të mbikëqyrë një paradë ushtarake në sheshin Tiananmen të Pekinit, por Trump ende po mendon për përgjigjen e tij.

Grindja online mund t’i paraqitet Xi-t si një lloj fitoreje, tha Romanenko – së bashku me marrëveshjen e mundshme të Moskës për një armëpushim ajror dhe detar.

Marrëveshja do të imponohet nga dëmet e rënda që dronët ukrainas i kanë shkaktuar depove ushtarake të Rusisë, infrastrukturës së transportit dhe rafinerive të naftës, tha Romanenko.

'Duke luajtur rolin e budallait'

Trump mund të mos e kuptojë se disa rusë e shohin Medvedevin si një person të kaluar politik, ankesat e të cilit në internet thuhet se nxiten nga përkeqësimi i alkoolizmit të tij.

Ai u zgjodh president i Rusisë në vitin 2008, pasi Putini kishte përfunduar dy mandate presidenciale radhazi dhe nuk mund të kandidonte për herë të tretë.

Ky veprim dhe fushata propagandistike që pasoi për të promovuar kandidaturën e Medvedevit, u quajtën "kështjellë" sipas termit të shahut.

Kjo menjëherë ngjalli shaka politike që tallnin dinamikën e vërtetë të pushtetit midis Medvedevit dhe Putinit.

Në njërën prej tyre, Putin mbërrin në një restorant me Medvedevin dhe porosit një biftek. Kamarieri pyet: “Po perimet?” duke iu referuar zgjedhjes së një pjate shoqëruese. Pasi e shikon gjatë Medvedevin, Putin përgjigjet: “Perimet do të kenë edhe biftek.”

Megjithatë, Medvedev kultivoi një imazh personal dhe politik, që ishte në kontrast me atë të Putinit.

Ai filloi të përdorte rrjetet sociale, u takua me grupet rock U2 dhe Deep Purple dhe filloi reforma të kujdesshme që i bënë analistët të flisnin për një shkrirje politike dhe një rivendosje të lidhjeve të Rusisë me Perëndimin.

Megjithatë, perestrojka e dështuar e Medvedevit përfundoi me tubime gjigante kundër rikthimit të Putinit në presidencë në vitin 2012 dhe manipulim masiv të votave.

Shtrëngimi i vidave politike që rezultoi dhe përfundoi me kthesën e Putinit drejt nacionalizmit luftarak dhe luftës në Ukrainë.

Pesë vjet më vonë, një valë tjetër protestash popullore në të gjithë Rusinë, pasoi publikimin e një dokumentari rreth kompleksit luksoz pallator të Medvedevit, me përmasat e Monakos.

Dokumentari u realizua nga ekipi i liderit të ndjerë të opozitës, Alexey Navalny dhe mori dhjetëra milionë shikime në YouTube.

Në atë kohë, ndërsa Medvedev shërbente si kryeministër, vlerësimet e tij të mbështetjes vazhdonin të binin.

Në vitin 2022, Putini e shkarkoi atë pa ceremoni – dhe i dha atij një post në Këshillin e Sigurimit, një vend i sigurt për aleatët e degraduar.

Rënia nga duart e Putinit nxiti transformimin e Medvedevit në një troll online që poston kërcënime ndaj Ukrainës dhe vendeve të tjera ish-sovjetike, dhe sulmon me forcë fuqinë bërthamore të Moskës. Shumë postime u shfaqën online shumë kohë pas mesnatës.

'I degraduar'

Sipas Nikolay Mitrokhin, një studiues në Universitetin e Bremenit në Gjermani, ekzistojnë tre këndvështrime se pse Medvedev ndryshoi mendim për t'u bërë qeni sulmues i Kremlinit.

Njëra është se, pasi nuk iu lejua të kandidonte për president për herë të dytë në vitin 2012, Medvedev filloi të pinte dhe “degradoi në gjendjen aktuale”, tha Mitrokhin për Al Jazeera.

E dyta është se duke “luajtur si budalla”, ai përsërit atë që kishte bërë udhëheqësi sovjetik Nikita Hrushovi për të mbijetuar nën paraardhësin e tij të pamëshirshëm, Joseph Stalin, për të mbijetuar dhe për të garuar për fronin e Kremlinit pas vdekjes së shefit të tij, tha Mitrokhin.

Dhe shpjegimi i tretë me të cilin pajtohet Mitrokhin, është se Medvedev “si personazh, ka qenë gjithmonë shumë i lig dhe luftarak”.

Por agresioni i tij ishte i kufizuar vetëm në atë që Putini i lejoi të bënte – siç ishte urdhërimi nominal i luftës së Rusisë në vitin 2008 me Gjeorgjinë ish-sovjetike ose përgjegjësia për furnizimin me armatim të rebelëve pro-Moskë në Ukrainën juglindore në vitin 2014.

Mitrokhin e përshkroi atë si “një njeri të vogël shumë agresiv me shumë komplekse psikologjike – një sindromë e Napoleonit – i cili ka një shans për të zbuluar ‘veten e tij të brendshme’. Dhe ai e bën këtë – me miratimin e zotit të tij”./ Al Jazeera.