Dita e fundit e IA? Eksperimenti i ri paralajmëron trazira sociale dhe ekonomike deri në vitin 2028

Inteligjenca artificiale (IA) së shpejti mund të zëvendësojë punën njerëzore në një shkallë dhe shpejtësi që shoqëria nuk mund ta përballojë, sipas një skenari të ri që imagjinon jetën në vitin 2028.

Parashikimi thekson se një “krizë globale e inteligjencës”, do të godasë botën deri në vitin 2028, për shkak të zëvendësimit të punës me aftësi të larta me inteligjencën artificiale.

James Van Geelen, drejtor ekzekutiv i Citrini, një firmë amerikane kërkimore për investime dhe Alap Shah, një sipërmarrës i inteligjencës artificiale, e shkruan dokumentin si një memo fiktive që daton nga qershori i vitit 2028, duke hedhur një vështrim prapa në mënyrën se si u zhvillua kriza.

Ata parashikojnë që shkurtimet e vendeve të punës “për shkak të vjetërimit njerëzor” të fillojnë në vitin 2026, pasi kompanitë filluan të punësojnë agjentë të inteligjencës artificiale për të kryer detyra pa mbikëqyrjen njerëzore.

Van Geelen dhe Shah i referohen shkarkimeve nga puna që kanë ndodhur në sektorin e teknologjisë në janar, me Amazon, Expedia dhe Pinterest që njoftuan shkurtime vendesh pune të lidhura me inteligjencën artificiale. Megjithatë, ekspertët kanë thënë më parë se është e vështirë të përcaktohet nëse efikasiteti i inteligjencës artificiale ishte për t'u fajësuar.

Shkurtimet e vendeve të punës në teknologji fillojnë një cikël vicioz: ndërsa kompanitë investojnë më shumë në inteligjencën artificiale, modelet bëhen më të afta dhe justifikojnë më shumë shkurtime nga puna, shkruan autorët.

“Përgjigja individuale e secilës kompani ishte racionale. Rezultati kolektiv ishte katastrofik”, thuhet në parashikim.

Bizneset duhej të përvetësonin teknologjitë më të fundit për të qëndruar konkurruese, kështu që ata “më të kërcënuar nga IA, u bënë përvetësuesit më agresivë të IA-së”, thanë autorët.

Sipas tyre, punëtorët me jakë të bardhë u zhvendosën në role me paga më të ulëta dhe në profesione të punës me jakë të zezë, ndërsa ata pak që i ruajtën vendet e tyre të punës u përballën me ngecje të pagave. Deri në mesin e vitit 2027, ekonomia amerikane po futet në recesion dhe deri në vitin 2028, papunësia tejkaloi 10 përqind.

Agjentë të inteligjencës artificiale

Dokumenti parashikon që deri në vitin 2027, agjentët e inteligjencës artificiale të funksionojnë në sfondin e pajisjeve të njerëzve. Ata shkruajnë të gjithë kodin kompjuterik, trajtojnë projekte kërkimore që zgjasin disa javë dhe optimizojnë mënyrën se si përdoruesit shpenzojnë paratë e tyre.

Ndërkohë që inteligjenca artificiale krijon disa vende pune në ekonominë e re, siç janë inxhinierët e shpejtë, studiuesit e sigurisë dhe teknikët e infrastrukturës, ajo i bën dhjetëra të tjera të papërdorura. Skenari parashikon që rolet e reja gjithashtu paguajnë një pjesë të vogël të asaj që paguanin rolet e vjetra.

Zhvendosja e punëtorëve me jakë të bardhë në vende pune me paga më të ulëta, uli më tej pagat, ndërsa oferta e punës u rrit. Shumë familje detyrohen të drejtohen te kartat e kreditit ose llogaritë e pensionit për të mbuluar kreditë e tyre hipotekare. Deri në vitin 2028, ekonomia amerikane është në trajektoren e një krize tjetër hipotekare.

Për ta zbutur këtë, qeveria duhet të transferojë më shumë para te familjet, edhe pse do të mbledhë më pak taksa prej tyre, për shkak të humbjeve të pagave të tyre. Autorët vërejnë se kjo mund të ushtrojë presion shtesë mbi ekonominë.

Autorët parashikojnë gjithashtu një lëvizje “Pushtoni Luginën e Silikonit” të ngjashme me atë në Wall Street në vitet 2010, ku demonstruesit në maj 2028 bllokuan hyrjet në zyrat e Anthropic dhe OpenAI në San Francisko për javë të tëra.

Van Geelen dhe Shah paralajmërojnë se këto skenarë mund të mos zhvillohen saktësisht siç përshkruhen, por ata argumentojnë se inteligjenca artificiale po e ndryshon ekonominë më shpejt sesa institucionet mund të përshtaten./ Euronews.