Pesë vjet më vonë: Vendet që nuk u mbyllën kurrë për Covid-19

13:03, 05/03/2025

Në mars 2020, shumica e popullsisë botërore u detyrua të qëndronte mbyllur në shtëpi për shkak të përhapjes të shpejtë të Covid-19. Vendet ndryshuan masat e karantinës në përpjekje për të kontrolluar këtë pandeminë globale, me shumicën e shteteve që miratuan bllokime të ashpra, duke kufizuar lëvizjet e qytetarëve dhe mbyllur aktivitetet e përditshme. Megjithatë, disa vende si Suedia, Tajvani, Uruguai dhe Islanda, morën një qasje të ndryshme, duke refuzuar të implementonin një bllokim të detyrueshëm. Pas pesë vitesh, është bërë një vlerësim i ndikimit të këtyre masave, për të kuptuar se a ishin vendimet e këtyre shteteve të drejta.

Strategjitë e bllokimeve dhe ndikimi i dallueshëm

Në shumicën e shteteve, udhëheqësit kombëtarë urdhëruan qytetarët të qëndronin në shtëpi për të parandaluar përhapjen e virusit. Londër, për shembull, u shndërrua në një qytet të qetë dhe të braktisur, duke pasqyruar një mjedis të panjohur për shumë qytetarë. Kjo situatë, që filloi në Kinë dhe u shpall si pandemi nga Organizata Botërore e Shëndetësisë më 11 mars 2020, solli për herë të parë kufizime të tilla në një shkallë kaq globale.

Megjithatë, disa shtete si Suedia, Tajvani, Uruguai dhe Islanda e refuzuan një qasje të tillë dhe zbatimin e kufizimeve strikte, duke u mbështetur në masa më të buta, si distancimi social, mbyllja e aktiviteteve që grumbullonin shumë njerëz dhe mbikëqyrje më e drejtpërdrejtë e individëve të infektuar.

Suedia dhe kritikat e së djathtës

Suedia, duke mos miratuar bllokime të forta, preferoi një qasje më të butë që mbështetej në angazhimin vullnetar të qytetarëve për të respektuar rregullat e distancimit social. Kjo strategji u kritikua gjatë vitit 2020, pasi vendi pati një rritje të dukshme të vdekjeve nga Covid-19, më shumë se vendet fqinje që vendosën bllokime të rrepta. Sidoqoftë, studimet e mëvonshme të vitit 2024 treguan se përhapja e Covid-19 u ngadalësua me kalimin e kohës, dhe Suedia pati një rënie të vdekjeve në 2021 dhe 2022, ndërsa vdekshmëria u rrit në vendet që kishin bllokuar më shumë.

Mësimet nga pjesëmarrësit si Islanda dhe Zelanda e Re

Një shembull tjetër janë Islanda dhe Zelanda e Re, dy vende ishullore me popullsi të vogël dhe të pasura. Në Islandë, nuk u aplikua një bllokim i rreptë, por qeveria implementoi një program të testimit dhe gjurmimit të infeksioneve. Ndryshe nga Islanda, Zelanda e Re vendosi një bllokim të rreptë, duke mbyllur shkollat dhe kufijtë, duke arritur rezultate pozitive në mbajtjen nën kontroll të përhapjes së virusit dhe duke pasur një nga nivelet më të ulëta të vdekshmërisë globalisht.

Uruguai dhe mungesa e bllokimit të rreptë

Uruguai është një tjetër vend që nuk miratoi një bllokim të rreptë, por përdori masa të tjera si mbylljen e kufijve dhe kufizimin e grumbullimeve. Pavarësisht kësaj, vdekjet e tepërta mbetën relativisht të ulëta gjatë vitit 2020, por ato u rritën ndjeshëm në vitin 2021 dhe 2022, duke treguar se ndikimi i pandemisë vazhdoi edhe në vitet pas bllokimit.

Edhe sot, shumë studiues dhe ekspertë janë të ndarë në lidhje me ndikimin e masave të bllokimeve dhe strategjive të tjera që u aplikuan. Ndërkohë që disa argumentojnë se bllokimet ishin të nevojshme për të mbrojtur jetët e qytetarëve dhe për të ulur presionin mbi shërbimet shëndetësore, të tjerë besojnë se vendet që nuk zbatonin bllokime të ashpra mund të kishin marrë më shumë kohë për t’u përgatitur dhe për të trajtuar më mirë pandeminë. Disa si Suedia, që adoptuan qasje të tjera, ende janë të hapur për debat dhe shqetësime për ndikimin afatgjatë të këtyre vendimeve në shëndetin dhe ekonominë globale./ BBC - Syri.Net