Kreatina, e dashur prej kohësh nga adhuruesit e palestrës që e përziejnë me proteinat, po rezulton të jetë shumë më tepër sesa një suplement për ndërtimin e muskujve dhe humbjen e dhjamit.
Hulumtime në rritje tregojnë se ajo mund të përmirësojë shëndetin e zemrës, të mbrojë nga Alzheimeri, të përmirësojë humorin dhe të forcojë kockat.
Edhe pse shkencëtarët shpesh janë të rezervuar ndaj suplementeve, kreatina përbën një përjashtim të rrallë. Edhe ata që janë zakonisht skeptikë, përfshirë mjekë dhe studiues, e rekomandojnë, sepse është e sigurt, e përballueshme dhe mbështetet nga studime të shumta dhe cilësore. Çmimi mesatar i një doze është më pak se 50 cent.
“Nuk di ndonjë substancë tjetër në planet që t’i afrohet kreatinës nga një këndvështrim i gjithanshëm,” tha Darren Candow, profesor në Universitetin e Reginës në Kanada dhe një nga studiuesit kryesorë të kreatinës, për Business Insider.
Interesi për kreatinën është rritur ndjeshëm dekadën e fundit, krahas zbulimeve që ajo mund të shërbejë si suplement për jetëgjatësi. Vetëm në SHBA, tregu i kreatinës arriti vlerën 456.6 milionë dollarë në maj, me një rritje prej 36% nga viti i kaluar, sipas kompanisë analitike Spins.
“Për sa kohë që mund ta përcaktojmë një suplement jetëgjatësie, kreatina është ndoshta një nga më të mirët në atë kategori,” tha Jordan Glenn, shkencëtar suplementesh dhe drejtor shkencor i startup-it SuppCo, një aplikacion që ndihmon përdoruesit të zgjedhin suplementin e duhur.
Kreatina i ndihmon muskujt të punojnë më gjatë dhe më fort pa u lodhur
Kreatina u zbulua për herë të parë në indin muskulor në vitin 1832. Rreth një shekull më vonë, shkencëtarët kuptuan se si ruhet dhe si përdoret si burim energjie në trupin e njeriut. Fillimisht nxirrej nga mishi, por më vonë u prodhua në laborator.
Popullariteti i saj u rrit pas Lojërave Olimpike të Barcelonës në 1992, kur atletët britanikë fitues të medaljeve të arta ndanë sekretin e formës së tyre: një suplement pak i njohur që quhej kreatinë. Në 1993, kreatina filloi të shitej në treg dhe shitjet u rritën me shpejtësi.
Si funksionon?
Kreatina ndihmon trupin të prodhojë ATP, molekulën që furnizon me energji qelizat tona. Shumica e saj ruhet në muskuj dhe përdoret si karburant për përpjekje me intensitet të lartë. Më shumë kreatinë do të thotë më shumë energji për muskujt, çka përmirëson forcën dhe qëndrueshmërinë gjatë ushtrimeve.
Edhe pse trupi prodhon sasi të vogla kreatine vetë nga disa aminoacide, ajo merret edhe përmes ushqimeve si mishi i kuq apo peshku, ose më lehtësisht përmes suplementeve.
Në pesë vitet e fundit, kërkesa për kreatinë si ndihmës për performancën fizike është rritur ndjeshëm. Çmimet me pakicë janë rritur me 150%, dhe shitjet me 90% nga viti në vit, pavarësisht kostove në rritje.
Dhe nuk është më vetëm për meshkujt që duan muskuj.
Megjithëse burrat përbëjnë shumicën e përdoruesve, rreth 21% e blerësve të kreatinës janë gra, sipas të dhënave nga rrjeti i shitjes me pakicë The Vitamin Shoppe.
Në SuppCo, si Glenn ashtu edhe CEO-ja Steve Martocci thanë se edhe bashkëshortet e tyre kishin filluar kohët e fundit të merrnin kreatinë, duke reflektuar një prirje më të gjerë të shtimit të grave si konsumatorë.
Çfarë ka ndryshuar?
Sipas Martocci-t, gjithnjë e më shumë prova po rrëzojnë mitin se kreatina është vetëm për burrat që duan të fryjnë muskujt.
Për më tepër, hulumtimet e hershme sugjerojnë se kreatina mund të ndihmojë shëndetin hormonal të grave, duke balancuar luhatjet që ndodhin gjatë ciklit menstrual, përmes ruajtjes së rezervave të glikogjenit në muskuj për më shumë energji dhe performancë.
Kreatina mund të ngadalësojë plakjen dhe të përmirësojë shëndetin e trurit, sipas studimeve të reja
Në qershor, një studim i vogël tregoi se pacientët me Alzheimer përmirësuan funksionin kognitiv pas suplementimit me kreatinë.
“Ne mendojmë se thjesht sigurimi i më shumë energjie për trurin mund të jetë i dobishëm,” tha Scott Forbes, studiues i shkencave sportive dhe profesor në Universitetin Brandon, për Business Insider.
“Truri konsumon rreth 20% të gjithë energjisë së trupit, edhe pse peshon vetëm 2% të masës trupore. Pra është një organ me kërkesa të mëdha energjie,” shtoi ai.
Kreatina duket se ka gjithashtu një efekt anti-inflamator, duke e bërë trurin më rezistent ndaj stresit dhe dëmtimeve.
“E dimë që inflamacioni i tepërt dhe stresi oksidativ ndikojnë negativisht në funksionin mendor,” tha Forbes.
Studime të tjera të fundit tregojnë se kreatina mund të ndihmojë edhe pas një tronditjeje të trurit ose në ngadalësimin e efekteve të plakjes.
“Supozohet që truri mund të rindërtohet ose të ruajë funksionin e tij në kohë stresi,” tha Candow. “Dhe unë nuk njoh asnjë njeri që nuk përjeton stres.”
Ky zbulim i ri po e zgjeron përdorimin e kreatinës përtej ambienteve të palestrës, tha Muriel Gonzalez, presidente e The Vitamin Shoppe.
“Kreatina po përjeton një transformim të madh, nga një suplement i kufizuar për sportistët në një mjet të gjithanshëm për shëndetin e përditshëm dhe jetëgjatësinë,” tha ajo për Business Insider përmes emaili.
Shitjet e kreatinës janë rritur me 300% nga viti 2019 deri në 2024 në The Vitamin Shoppe, dhe vazhdojnë të rriten me ritme dyshifrore, sipas të dhënave të kompanisë.
© SYRI.net
Denonco
Merrni lajmet më të fundit nga SYRI.net në çdo moment dhe kudo që të jeni!
Jeni gjithmonë të lodhur? Shkencëtarët thonë se këto mungesa vitaminash mund të jenë arsyeja
Horoskopi ditor, e shtunë 20 qershor 2026
Si formohen zakonet e sipërmarrësve të suksesshëm