E drejta ndërkombëtare flet kundër planeve të Trumpit në Gaza për një ‘rivierë të Lindjes së Mesme’

SHBA do të "marrë" Rripin e Gazës, "Ne do ta zotërojmë atë": Deklaratat e fundit të Presidentit të SHBA Donald Trump, po dërgojnë valë tronditëse në Lindjen e Mesme. Trump njoftoi pas një takimi me kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu në Uashington të mërkurën se SHBA dëshiron të kontrollojë Rripin e Gazës – dhe nuk përjashtoi përdorimin e trupave amerikane për këtë qëllim. Dhe afërsisht dy milionë palestinezë që jetojnë atje në rrënojat e luftës, sipas idesë së Presidentit të SHBA, duhet të jetojnë në shtete të tjera arabe të rajonit, në të ardhmen.

Përveç faktit që vendet kryesore fqinje si Jordania dhe Egjipti i refuzojnë me forcë planet dhe se zbatimi, vetëm në aspektin praktik, vështirë se mund të imagjinohet – si janë plane të tilla në përputhje me të drejtën ndërkombëtare?

Përgjigja e shkurtër për këtë pyetje është: Aspak. Nga njëra anë, një shtet nuk mund të marrë thjesht një territor të huaj. Dhe nga ana tjetër, një shtet apo një fuqi pushtuese, nuk mund të "largojë" me forcë njerëzit nga një zonë.

Kush është përgjegjës në Gaza?

Kontradikta e parë është veçanërisht e ndërlikuar në rastin e Gazës, sipas ligjit ndërkombëtar, sepse Gaza – verën e kaluar – është territor i pushtuar nga Izraeli. Në thelb, Karta e OKB-së thotë se përdorimi i forcës është i ndaluar. Kjo do të thotë që një shtet nuk mund të pushtojë thjeshtë, territorin e huaj me forcë. Territori do të duhej të lihej.

Në rastin e Gazës lind pyetja: nga kush? Izraeli, i cili sipas mirëkuptimit të OKB-së – sipas GJND-së – pushton ilegalisht Gazën, nuk mund ta bënte këtë. Teorikisht, sipas ekspertit të së drejtës ndërkombëtare, Tamer Morris nga Universiteti i Sidneit, do të duhej konsensus me Palestinën. Palestina, për shembull, ka statusin e vëzhguesit në OKB; Gaza administrohet zyrtarisht nga Autoriteti Palestinez. Megjithatë, qeveria de facto atje është Hamasi, i cili është klasifikuar si organizatë terroriste nga shumë vende. Në këtë drejtim, çështja se kush është në krye atje mbetet e diskutueshme. Sjellja e një territori të huaj nën kontrollin e dikujt, do të mbetej në kundërshtim me të drejtën ndërkombëtare, sido që të jetë.

Sa i përket pikës së dytë, risistemimit të kërcënuar të palestinezëve në Rripin e Gazës, kjo gjithashtu bie ndesh me ligjin ndërkombëtar. Përpjekjet për të zhvendosur me forcë njerëzit, janë thelbësisht në kundërshtim me të drejtën ndërkombëtare. Një përjashtim do të ishte, një zhvendosje e përkohshme e grupeve të njerëzve për mbrojtjen e tyre.

Akuza për spastrim etnik

Pra, kur Donald Trump thotë se Gaza është një "zonë shkatërrimi" dhe e portretizon këtë vend si të rrezikshëm, ai po përpiqet ta portretizojë zhvendosjen si një gjest humanitar. Disa palë të interesuara rajonale, tashmë e kanë kundërshtuar me forcë kërcënimin. Egjipti, Arabia Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe, Katari, Autoriteti Palestinez dhe Liga Arabe thanë se një veprim i tillë mund të "kërcënojë stabilitetin e rajonit, të rrezikojë përshkallëzimin e konfliktit dhe të minojë perspektivat për paqe dhe bashkëjetesë midis popujve".

Disa qarqe e akuzojnë gjithashtu për spastrim etnik. Siç shpjegoi një komision ekspertësh në një raport të vitit 1994 drejtuar Këshillit të Sigurimit të OKB-së në rastin e Jugosllavisë, spastrimi etnik përkufizohet si: "Të bësh një zonë etnikisht homogjene me përdorimin e forcës ose frikësimit, me qëllim të largimit të personave të grupeve të caktuara nga zona". Planet e Trump për të "larguar" palestinezët nga Gaza, mund të interpretohen si të tilla, thotë avokati ndërkombëtar Morris.

Izraeli, si fuqia pushtuese në Gaza, mban gjithashtu përgjegjësi themelore për mirëqenien e popullit të Gazës. Kjo përfshin gjithashtu, detyrimin për të mos zhvendosur me forcë njerëzit. Të gjitha shtetet e tjera gjithashtu nuk duhet të mbështesin një akt të tillë, që shkel ligjin ndërkombëtar. “Pra, nëse SHBA-ja dëshironte të zhvendoste me forcë popullsinë e Gazës, Izraeli nuk mund ta mbështeste atë veprim”, tha Morris./ Der Standard.

© SYRI.net

Lexo edhe:

• Irani rihap pjesën perëndimore të hapësirës ajrore të vendit
• Raundi i 5-të i bisedimeve Liban-Izrael fillon në Washington
• Turqia arreston mbi 200 persona para samitit të NATO-s