BE-ja po merr në konsideratë rikthimin e gazit rus si pjesë e një marrëveshjeje paqeje për Ukrainën

Zyrtarët europianë po diskutojnë nëse shitjet e gazit natyror të Rusisë përmes tubacioneve drejt BE-së duhet të rifillojnë si pjesë e një marrëveshjeje të mundshme për t'i dhënë fund luftës kundër Ukrainës, sipas personave që kanë dijeni për diskutimet.

Mbështetësit e blerjes së gazit rus argumentojnë se kjo do të ulte çmimet e larta të energjisë në Europë, do ta inkurajonte Moskën të ulej në tryezën e negociatave dhe do t'i jepte të dyja palëve një arsye për të zbatuar dhe ruajtur një armëpushim.

Por ngritja e idesë së rihapjes së fluksit të gazit rus në Europë, edhe në diskutime paraprake, tashmë ka shkaktuar një reagim të ashpër nga aleatët më të afërt të Ukrainës në BE.

Tre nga zyrtarët e informuar për bisedimet thanë se ideja ishte mbështetur nga disa zyrtarë gjermanë dhe hungarezë, me përkrahje nga disa kryeqytete të tjera që e shihnin si një mënyrë për të ulur kostot e energjisë në Europë.

"Ka presion nga disa shtete të mëdha anëtare për çmimet e energjisë dhe kjo është një mënyrë për t'i ulur ato, natyrisht," tha një zyrtar.

Rifillimi i eksporteve në Europë do të rriste ndjeshëm të ardhurat e Moskës. Para luftës, tubacionet nga Rusia përbënin rreth 40 për qind të furnizimeve totale të BE-së, me Gjermaninë si importuesin më të madh.

Donald Trump ka kërkuar një fund të shpejtë të luftës, duke nxitur diskutime mes kryeqyteteve perëndimore për elementet e nevojshme për një marrëveshje të qëndrueshme me Moskën. Presidenti i SHBA gjithashtu ka kërcënuar BE-në me tarifa doganore nëse nuk blen më shumë gaz të lëngshëm natyror (LNG) nga Amerika, i cili është më i shtrenjtë se gazi i tubacioneve.

Ngritja e mundësisë për rifillimin e shitjeve të gazit nga Rusia ka zemëruar zyrtarët në Bruksel dhe diplomatët nga disa vende lindore të BE-së, shumë prej të cilëve kanë kaluar tre vitet e fundit duke punuar për të ulur varësinë e bllokut nga energjia ruse.

"Kjo është çmenduri," tha një nga zyrtarët. "Sa budallenj mund të jemi që ta konsiderojmë këtë si një opsion?"

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy tha të mërkurën: "Përfundimi i fazës së nxehtë të luftës është kritik… Zgjidhjet diplomatike janë të preferuara, më pak viktima, më pak humbje." Zyra e tij nuk iu përgjigj një kërkese për koment mbi diskutimin për rifillimin e blerjeve të gazit rus.

Rikthimi i debatit mbi shitjet e gazit ka shqetësuar disa eksportues amerikanë të LNG-së që kërkojnë të nënshkruajnë marrëveshje afatgjata furnizimi me kompani europiane. Ata kanë frikë se çdo rifillim i tranzitit ukrainas mund ta bëjë produktin e tyre jokonkurrues, sipas dy zyrtarëve.

Një nga zyrtaret kryesore të Komisionit Europian për energjinë, Ditte Juul Jørgensen, ndodhet këtë javë në SHBA për takime me eksportuesit e LNG-së, për bisedime që do të prekin furnizimet e mundshme afatgjata.

Objektivi i shpallur i BE-së është eliminimi i karburanteve fosile ruse nga sistemi energjetik i bllokut deri në vitin 2027. Komisioneri i energjisë i BE-së, Dan Jørgensen, pritet të paraqesë një plan për arritjen e këtij qëllimi në mars.

Por vështirësitë e mëdha të industrive të rënda europiane kanë rritur nevojën për burime më të lira energjie. Kostot e gazit në Europë janë zakonisht tri deri në katër herë më të larta se në SHBA.

Gazi përmes tubacioneve nga Rusia përbënte rreth 10 për qind të furnizimit total në vitin 2024, por është përgjysmuar që nga përfundimi i një kontrate tranziti që lejonte fluksin për në BE përmes Ukrainës në janar.

Tubacioni i vetëm që vazhdon të sjellë gaz rus në bllok është TurkStream përmes Turqisë, i cili furnizon Hungarinë me rreth 7.5 miliardë metra kub gaz. Budapesti, së bashku me qeverinë pro-ruse në Sllovaki, kanë lobuar në BE për të ushtruar presion mbi Ukrainën që të rifillojë tranzitin e gazit.

"Në fund, të gjithë duan kosto më të ulëta të energjisë," tha një zyrtar i lartë i BE-së.

Sllovakia, e lidhur drejtpërdrejt me tubacionin ukrainas që ndali furnizimet me gaz rus, përballet me një humbje vjetore prej 500 milionë eurosh në të ardhurat nga tranziti.

Gary Mazzotti, drejtori ekzekutiv i EP Infrastructure, që operon pjesën sllovake të tubacionit, i tha Financial Times se një marrëveshje e mundshme paqeje midis Trump-it dhe Rusisë do të çonte në bisedime për rifillimin e furnizimeve me gaz rus.

"Kur të vijë dita e paqes, jam i sigurt se do të ketë diskutime të rëndësishme për nivelet e duhura të furnizimit me gaz në Europë dhe burimet nga të cilat duhet të vijë," tha Mazzotti. / Financial Times - Syri.net

© SYRI.net

Lexo edhe:

• Irani rihap pjesën perëndimore të hapësirës ajrore të vendit
• Raundi i 5-të i bisedimeve Liban-Izrael fillon në Washington
• Turqia arreston mbi 200 persona para samitit të NATO-s