Donald Trump premtoi në një miting publik në Uashington të forcojë ushtrinë amerikane se do të kthejë pajisjet me vlerë miliarda dollarë të lëna në Afganistan gjatë rënies së Kabulit në vitin 2021.
Megjithëse ishte administrata e parë e Trump që nënshkroi marrëveshjen me talebanët për tërheqjen e forcave të NATO-s, republikani ka kritikuar ashpër mënyrën si pasuesi i tij, Joe Biden, menaxhoi tërheqjen, duke thënë se demokrati i dha “armikut një pjesë të madhe të pajisjeve tona ushtarake”.
“Nëse do të paguajmë miliarda dollarë në vit, t’u themi atyre që nuk do t’u japim paratë nëse nuk na kthejnë pajisjet tona ushtarake,” tha Trump, duke iu referuar ndihmës humanitare. “Pra, do t’u japim disa dollarë; ne duam pajisjet ushtarake mbrapsht.”
Sipas një raporti të Departamentit Amerikan të Mbrojtjes në vitin 2022, SHBA-ja la pas pajisje ushtarake me vlerë 7 miliardë dollarë në Afganistan gjatë tërheqjes, shumica e të cilave ishin në duart e ushtrisë afgane të mbështetur nga NATO, që më pas u morën shpejt nga talebanët ndërsa ata pushtonin vendin.
Forcat amerikane u përpoqën të çmontojnë ose shkatërrojnë sa më shumë nga makineritë e tyre, nga avionët deri te sistemet kompjuterike, gjatë javëve të fundit të tërheqjes së tyre kaotike pas 20 viteve lufte. Por sasi të mëdha gjithsesi ranë në duart e talebanëve në gusht të vitit 2021 kur ushtria e trajnuar nga SHBA-ja ra dhe iu dorëzua militantëve islamistë.
Pajisjet përfshijnë avionë, municione ajër-tokë, automjete ushtarake, tanke, humvee, armë, jelekë antiplumb, uniforma kamuflazhi, pajisje komunikimi dhe materiale të tjera, të cilat jo vetëm janë degraduar gjatë pothuajse katër viteve të fundit, por edhe janë çmontuar nga luftëtarët talebanë.
Megjithatë, ekspertët thonë se rikthimi i pajisjeve ushtarake amerikane të lëna pas në Afganistan është shumë më i vështirë nga sa duket.
Jason Campbell, një studiues i lartë i politikave në organizatën RAND në Uashington, thotë se "miliardat e dollarëve" për të cilat flet Trump i referohen dërgesave të parave të dërguara nga SHBA-ja si donatori më i madh për çështjet humanitare në Afganistan.
Këto dërgesa parash menaxhohen me shumë kujdes përmes OKB-së dhe organizatave të tjera joqeveritare për të siguruar një furnizim të vazhdueshëm financiar për të mbajtur gjallë miliona afganë përmes ndihmës humanitare, pasi talebanët janë të privuar nga sistemi ndërkombëtar bankar.
"E gjithë kjo bëhet për të parandaluar atë që, së paku, Trump nënkupton se SHBA-ja po dërgon 40 milionë dollarë çdo muaj në arkat e talebanëve, dhe tani ata mund të bëjnë çfarë të duan me këto para," thotë Campbell për The Independent.
Edhe nëse Trump këshillohet të negociojë me talebanët për të rikthyer pajisjet amerikane, procesi do të jetë shumë i vështirë.
“Për t’i kthyer, vetëm nga ana logjistike, do të duhet të dërgojë një ekip për të analizuar dhe verifikuar pajisjet për të cilat bëhet fjalë. Ekipi i tij do të duhet të sigurojë leje për fluturime dhe ulje. Kjo do të mbetet gjithmonë një çështje kritike, siç ka qenë gjatë kulmit të angazhimit të SHBA-së në Afganistan, si të marrësh pajisjet brenda dhe jashtë Afganistanit,” thotë Randall, ish-drejtor për Afganistanin në Zyrën e Sekretarit të Mbrojtjes për Politikat.
Në vitin 2015, SHBA-ja zbuloi se ishte më me efikase të shkatërronte një automjet të blinduar MRAP sesa ta kthente në SHBA, duke qenë se nuk kishte përdorim të menjëhershëm jashtë një zone lufte aktive.
Të martën, talebanët refuzuan hapur sugjerimin për të kthyer pajisjet ushtarake të lëna pas.
Një zyrtar anonim tha se në vend që të kërkojnë kthimin e armëve, administrata Trump duhet t’i armatosë më tej talebanët me armë më të sofistikuara për të luftuar kërcënimet terroriste brenda Afganistanit, përfshirë grupin Shteti Islamik Khorasan (ISKP).
Administrata Trump ende nuk ka zbuluar planet për të trajtuar regjimin taleban më gjerësisht, përfshirë temat e njohjes ndërkombëtare, financimin përmes OKB-së dhe organizatave të tjera ndihmëse dhe situatën e rëndë të të drejtave të njeriut në vend, veçanërisht për gratë dhe vajzat.
Zyrtarët që kanë punuar në administratën e Ashraf Ghanit në Afganistan kanë hedhur poshtë me shpejtësi komentet e Trump-it.
“Presidenti i ri amerikan po bën këto lloj komentesh, jo vetëm për talebanët, por për gjithçka që mund të imagjinohet. Kjo vjen nga një ndjenjë se bota po mashtron Amerikën dhe po e përdor atë për përfitimet e saj,” thotë Ahmad Shuja Jamal, ish-zyrtar i këshillit kombëtar të sigurisë në Afganistan gjatë qeverisë republikane.
Ky është gjithashtu një moment për Trump që të pretendojë para ndjekësve dhe votuesve të tij se ai do të zhbëjë dëmet e shkaktuara nga administrata Biden, thotë Shuja.
“Kjo mbështetet në një dëshirë të Trump për të rregulluar tërheqjen katastrofike të Amerikës nga Afganistani, sepse ne jemi në një situatë ku talebanët kanë vënë dorë mbi pajisjet ushtarake amerikane,” thotë ai.
Ish-zyrtari afgan paralajmëroi presidentin amerikan se bisedimet me talebanët do të jenë më të ndërlikuara nga sa e kupton ai, pasi marrëveshja e tërheqjes së tij e vitit 2020 tashmë ka fituar mbështetje nga një bosht vendesh, përfshirë Kinën, Rusinë dhe madje edhe Iranin.
Shkuarja në Kabul për të kërkuar kthimin e aseteve amerikane mund të interpretohet gjithashtu si një shenjë dobësie, thotë Shuja, duke shtuar: “Talebanët ndiejnë dobësi dhe nuk e respektojnë atë.” /The Independent - Syri.net
© SYRI.net
Denonco
Merrni lajmet më të fundit nga SYRI.net në çdo moment dhe kudo që të jeni!
Irani rihap pjesën perëndimore të hapësirës ajrore të vendit
Raundi i 5-të i bisedimeve Liban-Izrael fillon në Washington
Turqia arreston mbi 200 persona para samitit të NATO-s