Partia e ekstremit të djathtë, Alternativa për Gjermaninë (AfD), ka marrë donacionin më të madh financiar deri më sot, një shumë prej 1.5 milionë euro, ndërsa vendi përgatitet për zgjedhjet e 23 shkurtit.
Donatori është Winfried Stöcker, një sipërmarrës i pasur në fushën mjekësore, i cili më parë u gjobit në vitin 2021 për një fushatë të paligjshme vaksinimi gjatë pandemisë COVID-19. Ky donacion është më i larti që partia ka pranuar ndonjëherë, duke tejkaluar shumën e mëparshme maksimale prej 35,000 eurosh nga një donator.
Donacioni është plotësisht i ligjshëm, pasi në Gjermani nuk ka kufizime për shumat që individët ose korporatat mund të dhurojnë për partitë politike. Megjithatë, kjo ka nxitur debate mbi financimin e fushatave dhe ndikimin e pasurive të mëdha në politikë.
Si financohen partitë politike në Gjermani?
Në Gjermani, partitë financohen kryesisht përmes fondeve shtetërore, kontributeve nga anëtarët, pagave të zyrtarëve të zgjedhur dhe donacioneve private apo korporative. Financimi shtetëror mbulon mbi një të tretën e të ardhurave të partive dhe përcaktohet bazuar në votat e fituara në zgjedhjet e mëparshme dhe donacionet private.
Partitë më të mëdha dhe të konsoliduara, si CDU dhe SPD, përfitojnë më shumë nga ky sistem, duke lënë partitë më të vogla në disavantazh. Sidoqoftë, edhe partitë më të vogla kanë të drejtë për financim shtetëror, i cili nuk mund të kalojë 50% të të ardhurave të tyre totale. Në vitin 2024, financimi shtetëror për partitë arriti në 219 milionë euro.
A ka kufizime për donacionet?
Ndryshe nga shumica e vendeve të Bashkimit Evropian, Gjermania nuk vendos kufi për shumat që mund të dhurohen për partitë politike. Megjithatë, donacionet mbi 35,000 euro duhet të raportohen në Bundestag dhe të publikohen online, ndërsa ato nga 10,000 deri në 35,000 euro bëhen publike në raportet vjetore të partive, shpesh dy vjet pas pranimit të tyre.
Ky sistem ka qenë objekt kritikash për mungesë transparence dhe për përdorimin e zbrazëtirave, si shoqatat (Vereine), që mbledhin fonde për partitë politike. AfD, për shembull, është akuzuar më parë për përfitime nga një fushatë e paligjshme reklamuese prej 6 milionë eurosh përmes një kompanie guaskë në Zvicër.
Thirrje për reforma në financimin e partive
OJQ-të dhe grupet lobuese kanë kërkuar kufizime të mëtejshme për donacionet, përfshirë vendosjen e një kufiri dhe detyrimin për të publikuar donacionet mbi 2,000 euro. Analistët argumentojnë se mungesa e rregullave lejon individët dhe kompanitë e fuqishme të ndikojnë në politikat e vendit.
Për dhurimin e AfD-së, Aurel Eschmann nga Lobby Control tha: “Ne e shohim si një zhvillim shqetësues që një donator super i pasur po mbështet hapur një parti të ekstremit të djathtë. Nevojitet urgjentisht një kufi në donacionet për partitë politike në Gjermani për të parandaluar ndikimin jodemokratik.” / Përshtatur nga Euronews për Syri.Net
© SYRI.net