Der Standard/ Pse vonohet vendimi për marrëveshjen e pengjeve?

Dilema e një të burgosuri, në kuptimin e mirëfilltë. Kjo është ajo në të cilën ndodhen partnerët në marëveshjen e negociuar me kujdes për një armëpushim në Gaza të nesërmen, që festuan përparimin pas 15 muajsh lufte.

Pasi lajmi i mirë për marrëveshjen ishte shpallur nga të gjitha palët, u dallua se i vetmi person që nuk donte të komentonte mbi marrëveshjen ishte kryeministri i Izraelit, Benjamin Netanyahu.

Të enjten mbrëma, u shfaqën mosmarrëveshje të reja midis Izraelit dhe Hamasit, tha zyra e Netanyahut, të enjten në mëngjes - dhe ato kanë të bëjnë kryesisht me çështjen e lirimit të të burgosurve palestinezë. Hamasi po synon një "krizë të minutës së fundit", shpjegon zyra e kryeministrit. Prandaj, gjithçka do të vonohet: Kabineti, i cili në fakt donte të mblidhej të enjten në mëngjes dhe të vendoste për marrëveshjen, nuk do të mblidhet për momentin. Ka shumë mundësi që edhe fillimi i armëpushimit të shtyhet. Fillimisht ishte planifikuar për të dielën në orën 12:15. Pse jo ora dymbëdhjetë? Askush nuk dëshiron të japë një përgjigje për këtë, por është e arsyeshme që ka të bëjë me kohët e lutjes.

Po shpërthen qeveria?

Vetë Netanyahu u kap gjithashtu në dilemën e të burgosurve të enjten, partneri i tij i koalicionit ekstremist, Zionistët Fetarë, deklaroi se ata do të largoheshin nga qeveria nëse miratohej marrëveshja e pengjeve. Kjo do të thoshte se partia nën drejtimin e Bezalel Smotrich, tërhoqi kartën e saj më të fortë: kreu i partisë së dytë ekstremiste të krahut të djathtë në koalicion, Itamar Ben-Gvir, kishte kërcënuar më parë se do të largohej. Netanyahu nuk i frikësohet asgjë më shumë se përfundimit të këtij koalicioni. Ai madje do të pranonte çdo pakënaqësi me presidentin e ardhshëm të SHBA, Donald Trump.

Me kalimin e ditës, u tha se kishte mosmarrëveshje të tjera me Hamasin. Një tjetër pikë mosmarrëveshjeje është çështja se kur ushtria izraelite do të tërhiqej plotësisht, nga i ashtuquajturi bosht Filadelfia. Kjo pikë në fakt ishte zgjidhur tashmë në negociata. Tani u tha se Netanyahu po kërkonte që ushtria të qëndronte më gjatë atje.

A u shkaktua “kriza e minutës së fundit” për të cilën foli Netanyahu në Izrael, veçanërisht në zyrën e kryeministrit dhe jo në tryezën e bisedimeve në Doha? Të paktën ky është supozimi i shprehur nga vëzhguesit politikë në Jerusalem.

Kufizimi i dëmit

Zyra e Netanyahut tha: "Kabineti izraelit nuk do të mblidhet, derisa ndërmjetësit të kenë informuar Izraelin se Hamasi ka pranuar të gjitha elementet e marrëveshjes".

Ndërkohë, lidershipi i partisë së sionistëve fetarë u mblodh në Jeruzalem për të diskutuar se si të vazhdohet. Dhe ajo arriti në përfundimin se do të vazhdonte lojën e pokerit: tani do të vendosnin kushte shumë specifike për marrëveshjen e pengjeve për të mbetur në koalicion. Nëse nuk plotësohen, thuaj lamtumirë.

Këto kushte nuk janë gjë tjetër veçse një mjet shpërthyes që, në varësi të mënyrës sesi trajtohet, ose do të hedhë në erë marrëveshjen e pengjeve ose do të hedhë në erë qeverinë. Partia ekstremiste e krahut të djathtë, kërkon që Izraeli të rifillojë luftimet pas 42 ditësh - dhe të mos hyjë në një armëpushim afatgjatë, siç është rënë dakord në marrëveshje. Nëse kjo nuk ndodh, partia e tij do të largohet nga koalicioni, tha Smotrich të enjten.

Negociatorët në Doha tani kishin për detyrë të kufizonin dëmin dhe të largonin dyshimet e shfaqura, në lidhje me besnikërinë e Izraelit ndaj traktatit. Në Jeruzalem, Ben-Gvir bëri gjithçka që mundi, për të bindur Zionistët Fetarë të largoheshin nga qeveria. A mund të rrëzojë e gjithë kjo marrëveshjen, përpara se të merret vendimi?

Mospërputhjet në listën e emrave

Përkundrazi jo. Çështja e lirimit të të burgosurve palestinezë ishte një pikë e ndjeshme deri vonë. Izraeli rezervon të drejtën e vetos këtu. Hamasi, nga ana tjetër, po këmbëngul që emra të shquar të jenë në mesin e atyre që do të lirohen - si politikani shumë popullor palestinez, Marwan Barghouti, i cili ndodhet në burg në Izrael për vrasje. Izraeli e refuzon rreptësisht këtë.

Megjithatë, negociatorët në Katar kishin shpresuar se mospërputhjet në listën e emrave mund të zgjidheshin gjatë javëve të ardhshme. Më në fund, faza e parë e armëpushimit, gjatë së cilës do të lirohen 33 pengje dhe do të lirohen më shumë se 1000 të burgosur palestinezë, do të zgjasë për 42 ditë.

Kohëzgjatja e gjatë është forca dhe dobësia e marrëveshjes. Forca sepse ka gjithmonë disa ditë midis datave të dorëzimit të pengjeve për palët ndërluftuese, për të sqaruar mospërputhjet e reja me ndihmën e ndërmjetësve. Dobësi, sepse çdo ditë që kalon ka një rrezik të ripërtërirë që një shkëmbim zjarri diku në Rripin e Gazës midis terroristëve apo kriminelëve dhe ushtarëve izraelitë, do të hedhë në erë të gjithë marrëveshjen.

Partia e Smotrich të paktën ka bërë me dije se do të qëndrojë në koalicion për 42 ditët e para. Nëse marrëveshja dështon pas kësaj, 65 pengje do të ishin ende në duart e Hamasit. Shumica e tyre, supozon Izraeli, tashmë kanë vdekur. Për të afërmit e pengjeve është thelbësore që trupat e të vrarëve të mos mbeten në Gaza, por të kthehen në mënyrë që të varrosen në Izrael.

Marrëveshje e brishtë

Edhe pa një ultimatum nga zjarrvënësit ultra të djathtë në qeverinë e Netanyahut, marrëveshja midis Izraelit dhe Hamasit përmban disa çarje që rrisin rrezikun e një prishjeje. Asnjë mekanizëm nuk është rënë dakord se si të veprohet, nëse lind një mosmarrëveshje. Për shembull, kur Hamasi pretendon se nuk mund të gjejë një peng të caktuar. Më pas, kush e kontrollon nëse Hamasi po e thyen marrëveshjen, apo në fakt ka probleme objektive për ta përmbushur atë?

Për momentin, mund të supozohet se marrëveshja do të arrihet. Pyetja kryesore është se sa do të zgjasë. Nëse shembet pas dy javësh, vetëm dhjetë pengje do të ishin të lirë. Kjo është pikërisht ajo që frikësohen familjet e pengjeve: shprehin “shqetësimin e thellë se kjo marrëveshje nuk do të zbatohet plotësisht dhe se pengjet do të mbeten pas”./ Der Standard.

© SYRI.net

Lexo edhe:

• Irani rihap pjesën perëndimore të hapësirës ajrore të vendit
• Raundi i 5-të i bisedimeve Liban-Izrael fillon në Washington
• Turqia arreston mbi 200 persona para samitit të NATO-s