Matja e moshës së një ylli, falë ‘tërmeteve’ të tij

Matja e moshës së një ylli, falë ‘tërmeteve’ të tij

16:12, 06/07/2025
ZMADHO TEKSTIN
+ Aa -

Mosha e një ylli, një gjigandi të kuq që i afrohet fundit të jetës së tij, është matur falë 'tërmeteve ' të tij, domethënë lëkundjeve të vogla të brendshme, dhe për herë të parë mosha e vlerësuar në këtë mënyrë është krahasuar me teknikat tradicionale, të cilat kanë disavantazhin e të qenit të përdorshme vetëm kur ka yje të tjerë që orbitojnë rreth të parit.

Rezultati tregon se kjo metodë, e quajtur asteroseizmologji, është e besueshme dhe e saktë, por implikimet shkojnë përtej moshës së thjeshtë të një ylli: kjo teknikë, në fakt, do të na lejojë të analizojmë mijëra yje të lashtë në Rrugën e Qumështit dhe kështu të rindërtojmë evolucionin e galaktikës sonë gjatë mijëra viteve.

Studimi, i botuar në revistën Astronomy & Astrophysics, u drejtua nga Italia falë Universitetit të Bolonjës, me pjesëmarrjen e Institutit Kombëtar të Astrofizikës.

Matja e masës së një ylli të vetmuar është shumë e ndërlikuar: nëse nuk ka yje të tjerë shoqërues, në fakt, nuk është e mundur të përdoret metoda klasike e bazuar në ligjet e gravitetit. Megjithatë, ekziston një mënyrë tjetër, e cila shfrytëzon ndryshimet e vogla në dritë të shkaktuara nga lëkundjet e brendshme.

" Yjet dridhen në një mënyrë të ngjashme me instrumentet muzikore: valët akustike përhapen brenda tyre që e bëjnë të gjithë strukturën të lëkundet ", thotë Andrea Miglio i Universitetit të Bolonjës, një nga autorët e studimit të udhëhequr nga Jeppe Sinkbæk Thomsen. "Këto lëkundje rezonojnë në frekuenca të ndryshme në varësi të vetive të brendshme të yllit, ashtu si tingulli i një instrumenti varet nga forma, madhësia dhe materiali i tij. Duke studiuar këto frekuenca - vazhdon Miglio - ne mund të përcaktojmë masën e tij dhe për këtë arsye të vlerësojmë moshën e tij."/ ANSA.

© SYRI.net

Lexo edhe:

Denonco