Të vjetër para kohës së tyre: Më shumë të rinj të prirur ndaj sëmundjeve të lidhura me plakjen

Rrjetet sociale janë të mbushura me këshilla shëndetësore, trajnerë ushtrimesh, këshilla për dieta dhe metoda të ndryshme për përmirësimin e shëndetit, të cilat skeptikët mund t’i hedhin poshtë si një vorbull të titujve mashtrues për klikime, dëshirave të kota për perfeksion, sindromës së Piter Panit dhe mashtrimeve të mundshme.

Por në të njëjtën kohë, edhe pse njerëzit janë të bindur se janë më të informuar për shëndetin sesa brezat e mëparshëm, mjekët po paralajmërojnë personat nën moshën 55 vjeç se janë më të rrezikuar nga sa mendojnë prej sëmundjeve që zakonisht lidhen me rënien fizike që vjen me plakjen.

Jo vetëm kaq, por njerëzit e moshës së mesme dhe më të rinjtë sot janë më të prekshëm sesa grupmoshat më të vjetra, që supozohet se janë më pak të shëndetshme, si dhe paraardhësit e tyre.

Sipas studiuesve të Universitetit të Uashingtonit, brezat e rinj të sotëm “po plaken më shpejt biologjikisht sesa bashkëmoshatarët e tyre më të vjetër”.

“Sa më i madh të jetë hendeku midis moshës biologjike — domethënë, sa vjeç duket se janë trupat tanë — dhe moshës kronologjike — që është numri i viteve që kemi jetuar realisht — aq më i lartë është rreziku për kancer”, thotë Universiteti i Uashingtonit në një njoftim për shtyp që prezanton kërkimin, i cili u publikua në revistën Nature.

“Njerëzit nga brezat më të fundit të lindjes kishin diferenca më të mëdha në moshë sesa ata nga brezat më të vjetër të lindjes, gjë që mund të ndihmojë në shpjegimin e rritjes së rasteve të kancerit me shfaqje të hershme në brezat e fundit”, paralajmëron universiteti. Studiuesit e tij raportuan “lidhje midis plakjes më të shpejtë në sisteme të caktuara të organeve dhe rritjes së rrezikut për disa lloje kanceri”.

“Një sistem imunitar që duket më i vjetër sesa mosha e tij reale u shoqërua me kancer të mushkërive me shfaqje të hershme”, thonë shkencëtarët e grupit. Ata paralajmërojnë se duket se ekziston një lidhje e ngjashme midis indit dhjamor të plakur para kohe dhe problemit në rritje të kancerit kolorektal me shfaqje të hershme.

Gjetjet e ekipit të Uashingtonit pasuan një paralajmërim të kohëve të fundit nga Klinika Mayo se hipertensioni ose tensioni i lartë i gjakut — i konsideruar prej kohësh si një gjendje që shfaqet kryesisht te njerëzit e moshuar ose te ata që janë mbipeshë dhe kanë diabet — “mund të ndodhë në çdo moshë”.

“Përhapja te njerëzit në moshën e hershme deri në atë të mesme të moshës madhore ka qenë në rritje globalisht”, thotë klinika. Mjekët paralajmërojnë se hipertensioni mund të mbetet i pazbuluar te njerëzit e rinj që në dukje janë të shëndetshëm, por kanë një prirje gjenetike ndaj kësaj sëmundjeje.

“I patrajtuar, tensioni i lartë i gjakut rrit rrezikun e infarktit, dështimit të zemrës, goditjes në tru dhe problemeve të tjera serioze shëndetësore, përfshirë problemet me veshkat dhe sytë, demencën dhe sindromën metabolike”, sipas mjekëve të klinikës.

Në mënyrë më të përgjithshme, në vitin 2024, studiuesit nga Universiteti i Edinburgut dhe Instituti Max Planck shpjeguan se, brez pas brezi, mutacionet spontane në gjene “sjellin ndryshime të trashëgueshme që priren të ulin aftësinë përshtatëse në popullatat e organizmave të gjallë shumë të përshtatur”./DPA News