Nga JonnyThomson

Hiqni dorë nga rrëfimet që na tërheqin poshtë dhe na bëjnë të palumtur.

Filozofia është marrë prej kohësh me këto rrëfime. Kjo gjendet te Greqia e lashtë, te BhagavadGita, por edhe në këtë artikull të shkurtër mbi filozofinë. Filozofët përpiqen të nxjerrin në pah supozimet tona, t'i shpërbëjnë dhe t'i vlerësojnë. Më pas mbajmë ato që janë të mira ose të dobishme dhe hedhim poshtë gjithçka tjetër, në grumbullin e ideve të dështuara.

Ja pesë ide nga të cilat mund të filloni të hiqni dorë.

"Duhet të kontrolloj gjithçka."

Nëse nuk gaboj në njohuritë e mia për fenë, ju nuk jeni zot. Madje, me shumë mundësi nuk keni asnjë fuqi të mbinatyrshme. Prandaj gjithmonë do të ketë gjëra që janë jashtë kontrollit tuaj. Nuk mund të merrni frymë nën ujë, të bëheni të padukshëm apo të shndërroheni në një mizë që dëgjon fshehurazi bisedat e të tjerëve. Po ashtu, nuk mund të ndryshoni të kaluarën, të ndalni plakjen apo të kontrolloni se çfarë mendojnë të tjerët për ju. Të përpiqesh të kontrollosh gjithçka është po aq e kotë sa të përpiqesh të ndalosh dallgët e detit me një fshesë pa qime.

Sot, "ndarja mes asaj që mund të kontrollojmë dhe asaj që nuk mund ta kontrollojmë" i atribuohet stoikëve. Epikteti na këshillon të përqendrojmë të gjitha përpjekjet dhe vëmendjen te gjërat që mund t'i ndryshojmë, ndërsa të pranojmë gjithçka tjetër që nuk varet nga ne. Mund të humbasim shumë kohë dhe energji duke u fiksuar pas gjërave që nuk mund të rregullohen, ndërkohë që ato mund të përdoreshin shumë më mirë.

Por, sigurisht, edhe shumë shkolla të tjera filozofike thonë të njëjtën gjë. Kjo ide gjendet te doktrina budiste e "dy shigjetave" dhe te koncepti daoistwuwei. Ajo është gjithashtu pjesë e të gjitha feve të mëdha monoteiste. Për shembull, myslimanët shpesh thonë: "Inshallah", që do të thotë "dashtë Zoti". Gjithçka është në dorën e Zotit.

"Kur të gjej dashurinë e jetës, do të jem i lumtur."

Një nga rrëfimet më të përhapura të kohës sonë, i ushqyer nga Disney dhe Hallmark, është ideja e shpirtit binjak. Dyshoj se shumica e njerëzve të zgjuar e pranojnë se nuk ekziston vetëm një person i destinuar të jetë partneri ynë. Përndryshe, në një botë me tetë miliardë njerëz, dashuria do të ishte pothuajse e pamundur nga ana statistikore. Megjithatë, shumë njerëz ende e përvetësojnë idenë se janë vetëm një gjysmë që pret të plotësohet nga dikush tjetër, si një copë puzzle që pret pjesën e saj.

Në veprat e saj, Simone de Beauvoir argumenton se kjo ide është e rrezikshme. Kur e shohim veten si të paplotë ose të pamjaftueshëm, krijojmë një varësi të sëmurë nga të tjerët për lumturinë tonë. Një dashuri e tipit "ti më plotëson" shndërrohet shpejt në diçka toksike, kur një njeri i lirë dhe autentik ndihet i bllokuar ose i paaftë për të zgjedhur vetë. Kjo është pjesë e asaj që de Beauvoir e quan "ekzistencë joautentike", ku lirinë tonë e lidhim vetëm me një gjë të vetme, qoftë një partner, një kauzë apo një fiksim.

Sigurisht, dashuria kërkon kompromis, shoqëri dhe dhembshuri. Por nuk do të thotë të humbasësh plotësisht veten në një oqean romantik, nga i cili nuk do të dalësh më.

"Unë jam ai që jam dhe nuk ndryshoj kurrë."

Ideja se identiteti ynë ka një thelb të pandryshueshëm shfaqet në besimet fetare për shpirtin, por mori formë filozofike kur RenéDekartiscartes filloi të shkruante. Sipas tij, "egoja karteziane" është një pjesë e pandryshueshme e qenies sonë. Ajo ndërvepron me botën në një mënyrë misterioze, por në thelb mbetet ajo që jemi përgjithmonë. Edhe sot, shumë njerëz vazhdojnë të besojnë se mbeten të njëjtët gjatë gjithë jetës.

Filozofitëdharmike kanë ofruar gjithmonë një këndvështrim tjetër. Në filozofinë hindu, për shembull, Atmani konsiderohet një vetëdije universale dhe e pastër, ndërsa egoja individuale, ose ahamkara, shihet si një iluzion kalimtar që na krijon përshtypjen e rreme të vazhdimësisë. Vetja, në këtë kuptim, është një iluzion.

Në traditën perëndimore, rreth një shekull pas Dekartit, DavidHume vendosi ta rrëzonte këtë ide. Ai tha, në thelb: "Mirë, René, ku ndodhet saktësisht kjo 'ego'? Sepse unë nuk arrij ta gjej. Gjej vetëm mendime, ndjesi, kujtime e shumë gjëra të tjera. Gjithçka është në lëvizje. Është një përzierje e çrregullt. Në rastin më të mirë, jemi thjesht një grumbull elementësh të ndryshëm."

Sot, filozofia e episodizmit e merr këtë ide dhe e kthen në një mënyrë praktike të të jetuarit. Asgjë nuk mbetet e njëjtë. Ne rritemi, ndryshojmë dhe, sigurisht, një ditë vdesim.

"Universi më ka borxh diçka / Unë e meritoj patjetër këtë."

Bota nuk na ka borxh asgjë. Ne lindim lakuriq dhe duke qarë, pa zotëruar asgjë. Gjithçka që na ndodh dhe çdo gjë që kemi ose duam, qoftë e vogël apo e madhe, është rezultat i rastësive të një universi që ndjek rrugën e vet. Bota dhe ligjet e saj nuk kanë asnjë detyrim të na japin atë që dëshirojmë. Mund të mendojmë se e meritojmë këtë apo atë, por kjo është një lloj mendjemadhësie dhe kotësie që universit nuk i intereson aspak.

Filozofia e absurdit e AlbertKamysëpërqendrohet te dëshira jonë për t'i dhënë kuptim jetës. Ne duam një shpjegim të madh që të na tregojë pse ndodh gjithçka: duhet të ketë një qëllim më të lartë ose një të mirë më të madhe pas gjithë kësaj. Përndryshe, pse duhet të kaloj gjithë këtë dhimbje ose të përballoj gjithë këtë monotoni?

PërKamynë, kjo është jeta. Kjo është gjithçka që kemi. Dhe nëse ekziston një qëllim i madh kozmik, ai është shumë larg dhe shumë i pakuptueshëm për mendjen tonë njerëzore.

Ne kemi vetëm atë që kemi dhe duhet ta shfrytëzojmë sa më mirë. Shtyje gurin përpara, përballoje lodhjen dhe përpiqu të qeshësh herë pas here gjatë rrugës.

"Kur të kem më shumë para, një punë më të mirë dhe një shtëpi më të madhe, atëherë do të jem i lumtur."

Të gjithë e kemi parë filmin FightClub. Të gjithë kemi dëgjuar klishetë kundër materializmit që mbushin rrjetet sociale. Tundim kokën në shenjë dakordësie, ndërsa në të njëjtën kohë pyesim veten pse njerëzit që thonë "paratë nuk të duhen për të qenë i lumtur" zakonisht kanë shumë para.

Megjithatë, nuk ka qenë gjithmonë kështu. Qoftë te murgjit që zgjidhnin varfërinë, skllevërit romakë që u bënë filozofë të njohur apo punëtorët e përjashtuar nga kasta në Indi, pothuajse të gjithë filozofët kanë rënë dakord për një gjë: pas një pike të caktuar, më shumë gjëra materiale nuk të bëjnë më të lumtur.

Në Greqinë e lashtë, epikurianët argumentonin se paqen e gjejmë vetëm kur mësojmë të jetojmë të kënaqur me atë që jemi dhe me atë që kemi. Siç thoshte Epikuri, nëse nuk je i kënaqur me pak, nuk do të jesh i kënaqur me asgjë. Edhe SiddharthaGautama ndërtoi një fe të tërë mbi idenë se dëshira e vazhdueshme për të pasur më shumë përfundon gjithmonë duke sjellë më shumë vuajtje.

Në fakt, pikërisht kjo bindje e fundit e rrezikshme tregon pse filozofia është kaq e rëndësishme. Sepse filozofia na drejton nga vetja. Ajo përpiqet të sqarojë mendimet tona dhe të kuptojë çfarë na shtyn të veprojmë.

Kur bota na thotë se lumturia dhe përmbushja gjenden te shpërblimet e garës së pafund për sukses, filozofia përgjigjet: jo. Lumturia ka qenë gjithmonë brenda nesh. Prandaj, le të kthehemi nga vetja, të shohim me kujdes se çfarë kemi brenda dhe të sigurohemi që gjithçka është në rregull. / BigThink – Syri.net