Shkenca ka përcaktuar se çfarë i tërheq në të vërtetë mushkonjat - grupi i gjakut nuk ka rëndësi

A keni pasur ndonjëherë ndjesinë se mushkonjat po ju pickojnë ndërsa i injoroni të gjithë të tjerët?

Shkencëtarët tani po bëjnë përparim në zbulimin e koktejit kompleks kimik që i bën disa njerëz më tërheqës për këta gjakpirës që mbartin sëmundje.

"Nuk është një keqkuptim - mushkonjat tërhiqen nga disa njerëz më shumë se nga të tjerët", tha për AFP-në Frédéric Simard i Institutit Francez për Kërkime Zhvillimore, duke shtuar se "nuk jemi të gjithë magnetë në çdo kohë".

Një sërë sinjalesh shqisore mund t’i bëjnë mushkonjat të zgjedhin një person mbi një tjetër – kryesisht aroma dhe nxehtësia e emetuar nga trupat tanë, si dhe dioksidi i karbonit që nxjerrim, raporton Science Alert.

Mushkonjat femra, të vetmet që kafshojnë , i zbulojnë këto sinjale duke përdorur receptorë jashtëzakonisht të ndjeshëm dhe më pas zgjedhin një objektiv bazuar në to.

“E dimë prej më shumë se 100 vjetësh që mushkonjat tërhiqen nga dioksidi i karbonit që nxjerrim – është sinjali i parë që shkakton sjelljen e tyre”, tha për AFP shkencëtari suedez Rikard Ignell.Kur janë disa dhjetëra metra larg, është pikërisht ky sinjal që i drejton ata drejt njerëzve.

Në një distancë prej rreth dhjetë metrash, "mushkonjat fillojnë të dallojnë erën tonë, dhe në kombinim me dioksidin e karbonit, kjo i tërheq ato më tej", tha autori i një studimi të kohëve të fundit mbi këtë temë.

Ndërsa afrohen, temperatura e trupit dhe lagështia e lëkurës i bëjnë disa njerëz edhe më tërheqës.

Lloji i gjakut nuk ka rëndësi.

Megjithatë, disa teori të njohura mbi këtë temë nuk janë të vërteta.

Ideja që mushkonjat preferojnë lloje të caktuara gjaku "nuk ka bazë shkencore", tha Simar.

"Ka pasur disa kërkime, por në një numër shumë të vogël njerëzish," tha ai. "Gjithashtu nuk ka të bëjë fare me ngjyrën e lëkurës, syve apo flokëve."

Nga ana tjetër, aroma luan një rol shumë të rëndësishëm.

"Përzierja e molekulave të prodhuara nga mikrobiota jonë mund të jetë pak a shumë tërheqëse për mushkonjat", shpjegoi Simar.

Hulumtimet kanë treguar se njerëzit lëshojnë midis 300 dhe 1,000 komponime të ndryshme me erë të keqe, por shkencëtarët vetëm sa kanë filluar të kuptojnë se cilat prej tyre tërheqin mushkonjat.

Për studimin e fundit të Ignell, studiuesit lëshuan mushkonja Aedes aegypti — të njohura për transmetimin e etheve të verdha dhe dengues — te 42 gra në laborator për të parë se cilën preferonin."Ne treguam se mushkonjat përdorin një kombinim të përbërësve të aromave (identifikuam 27 që mushkonjat mund të zbulojnë, nga 1,000 të mundshme) për të vendosur se sa tërheqës jemi për to", tha Ignel.

Gratë që u pickuan më shumë nga mushkonjat - ku përfshiheshin edhe gratë shtatzëna në tremujorin e dytë - prodhuan sasi të mëdha të një përbërjeje të caktuar të prodhuar nga zbërthimi i sebumit, vajit natyral të lëkurës.

Ignel theksoi se ata ishin të befasuar që edhe një rritje e vogël në sasinë e përbërësit, të quajtur 1-okten-3-ol ose "alkool kërpudhash", bëri një ndryshim të rëndësishëm.

"Mushkonjat janë krijesa interesante," shtoi ai.

Birra të bën më tërheqës.

Pirja e birrës është lidhur gjithashtu me një tërheqje më të madhe ndaj mushkonjave, pasi rrit temperaturën e trupit, sasinë e dioksidit të karbonit të nxjerrë dhe ndryshon aromën e lëkurës, kanë zbuluar disa studime.

Në një studim të standardizuar të kryer në Burkina Faso, vullnetarë të guximshëm pinë birrë dhe disa ditë më vonë ujë, në mënyrë që shkencëtarët të shihnin se cilat mushkonja tërhiqeshin më shumë.

Mushkonjat Anopheles, të cilat mund të transmetojnë malarien, tërhiqeshin më shumë nga aroma e njerëzve që pinin birrë.

Në një studim të vitit 2023 në Holandë, 465 vullnetarë vendosën duart në kafaze të mbushura me mushkonja femra Anopheles.

Vullnetarët që pinë birrë në 24 orët e mëparshme ishin 1.35 herë më tërheqës për mushkonjat.

Të kuptuarit pse mushkonjat preferojnë njerëz të caktuar po bëhet gjithnjë e më e rëndësishme, ndërsa ndryshimet klimatike zgjerojnë zonat ku këto insekte vazhdojnë të ekzistojnë.

Për shembull, mushkonja tigër, e cila transmeton virusin chikungunya, po përhapet në zona të reja.

Vitin e kaluar, virusi chikungunya arriti në rajonin francez të Alsasës për herë të parë.

"Ky rrezik prek një numër gjithnjë e në rritje njerëzish", tha Simar.

Pra, çfarë mund të bëni për të shmangur kafshimet?

Mundohuni të vishni rroba të gjera që mbulojnë lëkurën, përdorni rrjeta dhe mjete kundër mushkonjave, këshillon Simar.

"Mundohuni të hani ushqime të lehta - dhe të jeni të moderuar me alkoolin", shtoi ai.