Është një pyetje që ka ngjallur goxha debat në Bruksel këtë javë: A duhet të flitet me talebanët për të diskutuar dëbimet në Afganistan?

Të martën, përfaqësuesit e regjimit islamist në Kabul mbërritën në kryeqytetin e BE-së për bisedime të drejtpërdrejta. Ndërsa disa e shohin këtë si një njohje de facto të sundimtarëve ekstremistë, të tjerë e konsiderojnë si një domosdoshmëri politike krijimin e kuadrit për riatdhesimin e qytetarëve afganë të dënuar për krime.

Asnjë marrëveshje

Midis këtyre të fundit është Magnus Brunner (ÖVP), i cili është përgjegjës për punët e brendshme dhe migracionin në Komisionin Evropian. "Mosbisedimi me talebanët nuk është një opsion sipas mendimit tim," shpjegoi ai për gazetarët nga Austria në Bruksel. "Nuk bëhet fjalë për një marrëveshje me talebanët, por për t'u bërë të qartë atyre se kanë detyrime që duhet t'i përmbushin."

Sipas Bruner, marrëveshjet përkatëse ndërkombëtare ekzistojnë tashmë: Afganistani është gjithashtu i detyruar të "pranojë mbrapsht shkelësit e krimeve".

Retorika shoqëruese e bën shpejt të qartë se sa e ndjeshme dhe kontraverse është tema. Një vizitë në Bruksel nga përfaqësues të një regjimi që as nuk njihet nga BE-ja - është një "patate e nxehtë", që Brunner nuk dëshiron ta trajtojë i vetëm.

Vetëm në nivelin e shërbimit civil

Komisioneri i referohet, për shembull, një letre "nga 20 shtete anëtare të BE-së, që më kërkojnë të koordinoj bisedimet me talebanët". Ai shton se ka pasur edhe një mandat për këtë nga Këshilli Evropian që nga viti 2023. "Kjo është baza për bisedimet që tani janë zhvilluar në nivel teknik", thotë Brunner, i cili citon gjithashtu mbështetjen e Presidentit Social Demokrat të Këshillit Evropian, António Costa. Ai thekson se ishte një shkëmbim "në nivel zyrtar", dhe se asnjë politikan evropian nuk ishte i pranishëm.

Qeveria belge u ka dhënë viza pesë përfaqësuesve të talebanëve – sipas burimeve në Bruksel, vetëm për një ditë. Afganistani është vend i OKB-së dhe talebanët janë një realitet politik atje, thotë Brunner: "Mosbisedimi me ta nuk do ta përmirësonte situatën për gratë afgane, për afganët në përgjithësi, apo për evropianët."

Fjala e huaj "të drejtat e njeriut"

Thomas Waitz, një eurodeputet nga të Gjelbrit Austriakë, i sheh gjërat ndryshe: Ai është kundër "kërkimit të dialogut me terroristët kriminelë dhe brutalë, thjesht sepse ata janë të pranishëm". Sipas tij, edhe kontaktet në një nivel teknik janë "një hap më tej drejt njohjes së regjimit të talebanëve".

Për më tepër, është shqetësuese "madje edhe të flasësh për dërgimin e njerëzve atje", tha Waitz për STANDARD. "Ky është një regjim që pret kokat e njerëzve, pret duart, fsheh gratë nën thasë me rroba dhe u mohon vajzave qasjen në shkollë". Të drejtat e njeriut janë "një koncept i huaj" për talebanët, dhe bisedimet me ta janë kryesisht "një kapitullim ndaj të djathtës ekstreme".

BE-ja si levë

Kritika erdhën edhe nga burime të tjera, si Andreas Schieder, kreu i delegacionit të SPÖ-së në Parlamentin Evropian, i cili foli për një "gabim serioz të politikës së jashtme nga Komisioni i BE-së". Manizha Bakhtari, e cila u bë ambasadore e Afganistanit në Vjenë në vitin 2021 përpara se talebanët të merrnin pushtetin, gjithashtu kritikoi bisedimet në Bruksel të mërkurën në programin e lajmeve ZiB2. Bakhtari kundërshton politikat e regjimit aktual, ndër të tjera duke mbrojtur të drejtat e grave në vendin e saj të lindjes.

Fereshta Abbasi, një studiuese e lindur në Afganistan nga iniciativa për të drejtat e njeriut Human Rights Watch, shpreh këtë mendim: "Ftesa e talebanëve u jep atyre prestigj."

Megjithatë, Komisioneri i BE-së Brunner këmbëngul se nuk do t'u bëhen lëshime të asnjë lloji talebanëve, por thjesht do t'u kujtohen detyrimet e tyre ndërkombëtare: "Dhe si BE, ne sigurisht që mund të mbajmë një qëndrim më të fortë se çdo shtet anëtar i vetëm."/ Der Standard.