BE miraton marrëveshjen tregtare me SHBA-në, pritet hyrja në fuqi para 4 korrikut

Këshilli i Bashkimit Evropian ka dhënë miratimin përfundimtar për hyrjen në fuqi të marrëveshjes tregtare mes Bashkimit Evropian dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës, duke miratuar dy rregullore që zbatojnë angazhimet tarifore të përcaktuara në Deklaratën e Përbashkët BE-SHBA të 21 gushtit 2025.

Vendimi shënon përfundimin e procesit të ratifikimit nga ana e Bashkimit Evropian, pas miratimit të marrëveshjes edhe nga Parlamenti Evropian javën e kaluar. Hapi i fundit ligjor i hap rrugën zbatimit të marrëveshjes përpara afatit të 4 korrikut, të vendosur nga presidenti amerikan Donald Trump.

Sipas Këshillit të BE-së, marrëveshja synon të forcojë një marrëdhënie tregtare transatlantike më të qëndrueshme dhe të parashikueshme, duke garantuar përfitime të ndërsjella për të dyja palët, ndërsa ruan mekanizma mbrojtës për interesat ekonomike të Evropës.

Rregulloret e miratuara parashikojnë heqjen e tarifave doganore të mbetura të BE-së për produktet industriale amerikane, krijimin e kushteve preferenciale për disa produkte detare dhe bujqësore nga SHBA-ja përmes kuotave tarifore dhe tarifave të reduktuara, si dhe vazhdimin e pezullimit të tarifave për importet e karavidheve, përfshirë produktet e përpunuara.

Marrëveshja është pjesë e kompromisit të arritur verën e kaluar mes Brukselit dhe Uashingtonit. Në bazë të saj, Bashkimi Evropian angazhohet të reduktojë shumicën e tarifave ndaj produkteve amerikane, ndërsa Shtetet e Bashkuara vendosin një kufi prej 15% për tarifat ndaj importeve evropiane.

Dokumenti përfshin gjithashtu një mekanizëm mbrojtës që i jep Komisionit Evropian mundësinë për të ndërhyrë në rast të një rritjeje të ndjeshme të importeve nga SHBA-ja, me qëllim mbrojtjen e tregut evropian.

Megjithatë, BE-ja ruan të drejtën për të pezulluar preferencat tregtare nëse pala amerikane nuk respekton angazhimet e saj, përfshirë ato që lidhen me tarifat shtesë për produktet me përmbajtje çeliku dhe alumini.

Marrëveshja do të hyjë në fuqi një ditë pas publikimit të dy rregulloreve në Gazetën Zyrtare të Bashkimit Evropian. Rregullorja kryesore do të jetë në fuqi deri në fund të vitit 2029, ndërsa Komisioni Evropian do të hartojë deri më 30 qershor të atij viti një raport vlerësimi mbi ndikimin e saj në tregtinë dypalëshe, të ardhurat doganore dhe ekonominë në përgjithësi.

Ndërkohë, rregullorja për importet e karavidheve do të zbatohet në mënyrë prapavepruese nga 1 gushti 2025 dhe do të jetë në fuqi deri më 31 korrik 2030.

BE-ja dhe SHBA-ja vijojnë të kenë marrëdhënien më të madhe tregtare dhe investuese dypalëshe në botë. Kjo marrëdhënie përfaqëson rreth 30% të tregtisë globale të mallrave dhe shërbimeve dhe 43% të Prodhimit të Brendshëm Bruto botëror. Në vitin 2025, tregtia dypalëshe e mallrave dhe shërbimeve tejkaloi 1.7 trilionë euro, ndërsa investimet reciproke arritën mbi 4.8 trilionë euro në vitin 2024.