Negociatat SHBA-Iran në Zvicër, lirohen 12 miliardë dollarë asete të ngrira iraniane

Bisedimet midis Iranit dhe Shteteve të Bashkuara kanë përfunduar në Zvicër, me të dyja palët që kanë rënë dakord të krijojnë grupe pune për çështje që lidhen me programin bërthamor të Teheranit dhe sanksionet ndërkombëtare, sipas mediave shtetërore iraniane.

Sipas agjencisë iraniane të lajmeve IRNA, duke cituar zëvendësministrin e jashtëm Kazem Garibabadi, negociatorët vendosën të krijojnë katër grupe pune me tema: lehtësimin e sanksioneve, çështjet bërthamore, rindërtimin dhe zhvillimin ekonomik, si dhe mekanizmin për monitorimin dhe zbatimin e marrëveshjeve.

Kryetari i parlamentit iranian, Mohammad Bayer Ghalibaf, i përshkroi rezultatet e bisedimeve pozitive, duke folur për “sukseset” në një numër çështjesh, duke përfshirë lundrimin në Ngushticën e Hormuzit, bisedimet për Libanin, përjashtimet nga nafta dhe lirimin e fondeve të ngrira iraniane.

Sipas tij, u ra dakord të lirohen dy këste prej 6 miliardë dollarësh secila nga fondet e ngrira, ndërsa sanksionet mbi sektorin e naftës mbeten në fuqi deri në arritjen e një marrëveshjeje përfundimtare. Ai vuri në dukje se janë siguruar licencat e nevojshme në mënyrë që Irani të mund të vazhdojë me shitjet e naftës dhe transaksionet bankare.

Lidhur me Libanin, Ghalibaf tha se u ra dakord të krijohet një qendër koordinimi për të zgjidhur mosmarrëveshjet dhe për të parandaluar rifillimin e konflikteve, me qëllim kthimin në normalitet dhe respektimin e sovranitetit të vendit.

Lidhur me Ngushticën e Hormuzit, ai theksoi se “menaxhimi i saj nuk do të kthehet kurrë në situatën e mëparshme”, ndërsa është planifikuar krijimi i mekanizmave të koordinimit dhe një linje telefonike për të shmangur tensionet.

“Ne ramë dakord të krijojmë mekanizma koordinimi në Ngushticën e Hormuzit, duke përfshirë një linjë telefonike dhe një qendër së cilës mund t’i drejtohemi sa herë që ka dyshime ose mosmarrëveshje”, tha ai.

Në një postim në Platformën X, Mohammad Bayer Ghalibaf tha se nëse delegacioni nuk do të kishte shkuar në Zvicër, “në Liban do të ishte derdhur më shumë gjak musliman dhe shiit në çdo moment”.

Megjithatë, një zëdhënës i ministrisë tha se nuk kishte angazhime nga Teherani për programin e tij bërthamor në bisedimet zvicerane, duke vënë në dukje se çdo bashkëpunim me IAEA-n do të bazohet në rregullat aktuale të përcaktuara nga parlamenti iranian dhe Këshilli i Lartë i Sigurisë Kombëtare.

Në të njëjtën kohë, vlerësohet se procedurat për kthimin e inspektimeve do të jenë komplekse, si në nivelin ligjor ashtu edhe në atë operacional, pasi kërkohen miratime dhe mekanizma të rinj për qasje në objektet e prekura.