Çfarë fuqie ka Oreshniku, raketa që Rusia qëlloi drejt Ukrainës?

Oresnik, emri i të cilit do të thotë "lajthi", është një raketë balistike hipersonike me rreze të mesme veprimi që, deri sonte, Rusia e ka përdorur kundër Ukrainës dy herë - në nëntor 2024 dhe janar 2026.

Ekspertët thonë se karakteristika e re e raketës është se ajo mund të mbajë koka bërthamore të shumëfishta të afta për të goditur objektiva të ndryshëm njëkohësisht - gjë që zakonisht shoqërohet me raketa balistike ndërkontinentale me rreze të gjatë veprimi (ICBM), raporton Reuters .

Raketa është e bazuar në modelin RS-26 Rubezh, i cili fillimisht u zhvillua nga Rusia si një raketë balistike ndërkontinentale.

Ashtu si shumë sisteme armësh ruse, ai mund të mbajë koka bërthamore dhe konvencionale, megjithëse nuk kishte asnjë tregues se një komponent bërthamor është përdorur në sulmin e sonte.

Ukraina tha se Oreshnik, të cilin Rusia e përdori në sulmin në janar, fluturoi me një shpejtësi prej rreth 13,000 kilometrash në orë.

Aleatët evropianë të Kievit kanë thënë se Moska po përpiqet t'i frikësojë ata në mënyrë që t'i dekurajojë nga mbështetja e Ukrainës.

Rusia është e zemëruar për planet britanike dhe franceze, të njoftuara këtë javë, për të dërguar trupa për të mbrojtur Ukrainën në rast të një armëpushimi. Moska thotë se trupat evropiane do të ishin objektiva legjitime.

A janë të mundshme lançime të reja të Orešnik?

Ekspertët vlerësojnë se Rusia ka një rezervë të kufizuar të raketës së re dhe do ta përdorë atë me kursim, që do të thotë se ka të ngjarë të përmbahet nga lëshimet e reja nëse mendon se Perëndimi e ka marrë mesazhin, raporton Reuters.

Vladimir Putin pretendon se Oreshnik është i pamundur të interceptohet dhe ka një fuqi shkatërruese të krahasueshme me një armë bërthamore, edhe kur është e pajisur me një kokë luftarake konvencionale.

Disa ekspertë perëndimorë vlerësuan se këto pretendime ishin të ekzagjeruara. Në dhjetor 2024, një zyrtar amerikan tha se arma nuk konsiderohej një përparim në fushën e betejës, duke e quajtur atë eksperimentale dhe duke shtuar se Rusia ka të ngjarë të zotëronte vetëm disa.

Që nga viti 2024, Rusia ka filluar prodhimin serik të Oreshnikut dhe e ka dërguar atë te aleati i saj, Bjellorusia.

Cili ishte efekti i sulmit?

Efekti shkatërrues i sulmit të janarit ishte i kufizuar sepse raketa - ashtu si në vitin 2024, kur Rusia e përdori për herë të parë - ishte e pajisur vetëm me koka bërthamore artificiale dhe jo me eksplozivë, tha për Reuters një zyrtar i lartë ukrainas.

Ai tha se goditi një ndërmarrje shtetërore në qytetin perëndimor të Lvivit, duke shkaktuar "çarje të vogla në strukturat e betonit" dhe duke lënë kratere aty pranë.

Pse përdoren koka luftarake artificiale?

Ekspertët e sigurisë thanë se qëllimi i Moskës nuk ishte të shkaktonte shkatërrime masive dhe viktima civile, por të dërgonte një paralajmërim në një moment vendimtar të luftës: se Rusia zotëron një raketë të fuqishme hipersonike të aftë të mbajë armë bërthamore, me të cilën mund të synonte Ukrainën ose një anëtar evropian të NATO-s, sipas Reuters.