Presioni ndaj kryeministrit britanik Keir Starmer po rritet ndjeshëm, ndërsa gjithnjë e më shumë deputetë laburistë dhe figura të rëndësishme brenda partisë po kërkojnë largimin e tij nga posti i liderit dhe nga Downing Street.

Sipas një analize të publikuar nga The Guardian, autoriteti i Starmer është dobësuar seriozisht pas dorëheqjeve të ministrave dhe pakënaqësisë në rritje brenda Partisë Laburiste, duke hapur debat të fortë mbi mënyrën dhe kohën e mundshme të zëvendësimit të tij.

Një nga emrat më të përfolur si pasues i mundshëm është Andy Burnham, kryebashkiaku i Greater Manchester, i cili konsiderohet favorit nga shumë deputetë laburistë. Megjithatë, rikthimi i tij në Westminster mbetet i pasigurt, pasi Burnham aktualisht nuk është deputet dhe përfshirja e tij do të kërkonte fitimin e një vendi në parlament përmes zgjedhjeve të pjesshme.

Artikulli paraqet katër skenarë kryesorë për të ardhmen politike të Starmer:

Skenari i parë parashikon një garë për udhëheqjen pa Burnham, ku një deputet aktual do të duhej të siguronte mbështetjen e mbi 80 kolegëve për të nisur sfidën. Emra si Wes Streeting, Angela Rayner dhe Ed Miliband përmenden si alternativa, por deri tani asnjëri nuk ka krijuar momentum të mjaftueshëm.

Skenari i dytë lidhet me rikthimin e Burnham në parlament përmes një zgjedhjeje të pjesshme, çka do ta vendoste atë në një pozicion më të fortë për të sfiduar Starmer.

Skenari i tretë sheh një plan afatgjatë, ku Burnham mund të presë deri në fund të mandatit të tij si kryebashkiak në vitin 2028 për të hyrë në garë, ndërsa Starmer do të vazhdonte si një lider i dobësuar.

Skenari i katërt, edhe pse më pak i besueshëm sipas analizës, është që Starmer të mbijetojë politikisht, të shmangë sfidat dhe të arrijë të rikthejë mbështetjen publike.

The Guardian thekson se, ndonëse pozita e Starmer duket e lëkundur, largimi i tij nuk është automatik. Ai mund të zgjedhë të luftojë për postin dhe madje të fitojë nëse sfida kalon te vota e anëtarësisë së Partisë Laburiste.

Për momentin, Britania mbetet në pritje të zhvillimeve që mund të përcaktojnë jo vetëm fatin politik të Starmer, por edhe drejtimin e ardhshëm të qeverisë laburiste.

The Guardian:

Rikthimi i Andy Burnham në Westminster është shumë larg të qenit i sigurt, ndërsa Starmer mund të përballet me një sfidë për udhëheqjen dhe madje ta fitojë atë.

Edhe pse autoriteti i Keir Starmer si kryeministër duket se është goditur rëndë pas thirrjeve nga deputetë dhe ministra në largim që ai të japë dorëheqjen, ai vazhdon të jetë në Downing Street – të paktën për momentin. Pra, si dhe kur mund të largohet? Ja disa skenarë të mundshëm:

1. Një garë pa Burnham

Kryebashkiaku i Greater Manchester, Andy Burnham, që shihet si favorit i mundshëm mes deputetëve laburistë, nuk është aktualisht pjesë e parlamentit. Çdo zgjidhje në javët e ardhshme do të kërkonte që një deputet aktual të niste një garë për udhëheqjen duke siguruar mbështetjen e mbi 80 kolegëve, ose ta bindte Starmer të caktonte një afat për dorëheqjen e tij.

Deputeti i Makerfield në Greater Manchester, Josh Simons, njoftoi të enjten pasdite se po hiqte dorë nga vendi i tij dhe dëshironte që Burnham ta zëvendësonte. Mbetet për t’u parë nëse Downing Street do ta lejojë Burnham të kandidojë dhe, edhe nëse po, nëse ai do të fitonte.

Nëse kjo nuk ndodh, mund të krijohet një ngërç. Wes Streeting, i cili dha dorëheqjen si ministër i Shëndetësisë të enjten, raportohet se ishte zotuar të niste një garë, por duket se nuk arriti të siguronte mbështetjen e nevojshme mes deputetëve. Kandidatë të tjerë të mundshëm – si Angela Rayner dhe Ed Miliband – nuk duken ende të mobilizuar plotësisht.

Megjithatë, situata mund të ndryshojë shpejt, për shembull nëse publikimi i dokumenteve të reja lidhur me emërimin e Peter Mandelson si ambasador në SHBA sjell zbulime më të dëmshme.

Vlen të theksohet se edhe nëse dikush nis një sfidë formale, Starmer mund ta përballojë atë – dhe madje mund ta fitojë votën e anëtarëve të Partisë Laburiste.

2. Një garë me Burnham të rikthyer

Nëse Downing Street lejon që struktura e Partisë Laburiste të mbështesë Burnham si kandidat në Makerfield, do të duheshin disa javë që të zhvillohej zgjedhja e pjesshme. Një fitore do ta kthente atë në Dhomën e Komunave.

Lejimi i Burnham për të kandiduar është i mundur. Edhe pse më parë Downing Street siguroi që ai të bllokohej nga kandidimi në zgjedhjet e pjesshme në Gorton dhe Denton, këtë herë Starmer do të ishte nën presion të madh për të ndryshuar qasje.

Edhe këtu, nëse pason një garë për udhëheqjen, Starmer mund të zgjedhë të garojë dhe mund të fitojë. Partia përdor sistemin e votës së vetme të transferueshme, ku anëtarët rendisin kandidatët sipas preferencës. Nuk do të ishte e pamundur që Starmer të fitonte një garë me tre kandidatë falë votave të preferencës së dytë nga ata që nuk do të donin një alternativë tjetër në krye.

3. Një garë edhe më e ngadaltë me Burnham

Ky skenar ndryshon kryesisht për shkak të afateve kohore. Nëse Burnham refuzohet në përpjekjen e tij për t’u përzgjedhur për Makerfield, diçka mund të ndodhë vetëm në plan afatgjatë.

Ekziston gjithashtu mundësia që Downing Street të pranojë ta lejojë Burnham të kandidojë për një vend në parlament pasi mandati i tij si kryebashkiak të përfundojë në vitin 2028. Disa deputetë besojnë se ndërrimi i kryeministrit më afër zgjedhjeve mund të ishte më i favorshëm, duke sjellë një ndjesi freskie dhe vrulli të ri.

Problemi me këtë ide është se do të linte për dy vite në Downing Street një kryeministër të dobësuar rëndë, me vështirësi për të zbatuar programin e tij dhe shumë gjasa duke e çuar Partinë Laburiste edhe më poshtë në sondazhe.

4. Starmer mbijeton

Prisni pak, çfarë? Po, duket e pamundur: Starmer është parë si një kryeministër zhgënjyes sipas shumicës së matësve, dhe ndërsa afro 100 deputetë laburistë kanë kërkuar largimin e tij, shumë të tjerë mendohet se e duan këtë privatisht.

Nëse Starmer nuk jep dorëheqjen – gjë që deri tani nuk duket në horizont – atëherë ai do të duhet të detyrohet të largohet. Burnham mund të mos fitojë zgjedhjet e pjesshme; Streeting, Miliband apo Rayner mund të mos hyjnë fare në garë.

Kjo do të dukej si një formulë për rënie të kontrolluar. Por, teorikisht, ekziston mundësia që Starmer të rishpikë veten dhe ta ngrejë sërish Partinë Laburiste në sondazhe. Megjithatë, kjo duket ndoshta skenari më pak i mundshëm nga të gjithë.