Një rritje e vazhdueshme e obezitetit në të gjithë botën nuk është e pashmangshme, sugjerojnë studimet, me normat në disa vende që po stabilizohen ose potencialisht janë në rënie.

Studiuesit thonë se përqendrimi në atë që është përshkruar si një epidemi globale e obezitetit, fsheh ndryshime të mëdha në trendet midis vendeve, gjinive dhe grupmoshave të ndryshme.

Majid Ezzati, profesor i shëndetit mjedisor global në Imperial College London dhe autor i studimit, tha: “Mendoj se gjëja që është me të vërtetë e rëndësishme është se ky diversitet ekziston edhe në vende që kanë karakteristika shumë të ngjashme ekonomike, mjedisore dhe teknologjike. Pra, vendet mund të duken njësoj në sipërfaqe, por obeziteti duket ndryshe.”

Duke shkruar në revistën Nature, ekipi ndërkombëtar, i cili përfshinte një rrjet prej pothuajse 2,000 studiuesish, përshkroi se si për secilin vend ata llogaritën ndryshimin në prevalencën e obezitetit çdo vit midis viteve 1980 dhe 2024. Ata u mbështetën në të dhëna nga 4,050 studime të bazuara në popullatë, që përfshinin 232 milionë pjesëmarrës të moshës pesë vjeç e lart.

Ata zbuluan se prevalenca e obezitetit është rritur në pothuajse të gjitha vendet gjatë periudhës 45-vjeçare. Megjithatë, në shumicën e vendeve me të ardhura të larta, një rritje e shpejtë e prevalencës së obezitetit, është zëvendësuar nga një rritje më e ngadaltë ose një rënie e mundshme.

Shkalla e rritjes së obezitetit po ngadalësohet tek të rriturit në SHBA dhe Mbretërinë e Bashkuar, duke arritur një prevalencë prej 40-43% dhe 27-30%, përkatësisht në vitin 2024. Obeziteti po rritet vazhdimisht në Finlandë, ka mbetur në një nivel të qëndrueshëm në Gjermani dhe mund të ketë filluar të bjerë në Francë, ku mendohej se 24-25%, 20-23% dhe 11-12% e të rriturve përkatësisht e kishin këtë gjendje në vitin 2024.

Ngadalësimet u vunë re shpesh tek fëmijët dhe adoleshentët përpara të rriturve. Për grupin e parë, ngadalësimi filloi që në vitin 1990 në Danimarkë dhe normat u stabilizuan në shumicën e vendeve me të ardhura të larta deri në mesin e viteve 2000. Obeziteti ka mbetur në nivel të rrafshët tek djemtë dhe vajzat në Mbretërinë e Bashkuar, SHBA, Gjermani dhe Japoni në prevalenca prej 10-12%, 20-23%, 7-12% dhe 3-7% përkatësisht.

Ndërkohë, obeziteti tek të rinjtë dhe të rriturit në shumë vende me të ardhura të ulëta dhe të mesme vazhdon të rritet, dhe në disa raste kjo po përshpejtohet.

Ekipi thotë se është e rëndësishme tani të zbulohet se çfarë fshihet pas trendeve në vende të ndryshme. Situata është komplekse: ndërsa mund të ketë arsye të përbashkëta për obezitetin, siç është qasja e lehtë në ushqime të pashëndetshme ose ulja e aktivitetit fizik, ekipi thotë se faktorët specifikë të vendit të rrënjosur në konsiderata sociale, ekonomike dhe politike mund të jenë gjithashtu të rëndësishëm, nga perceptimet rreth imazhit të trupit deri te prania ose mungesa e ndërhyrjeve të tilla si ushqimet e shëndetshme në shkollë.

Naveed Sattar, një profesor i mjekësisë metabolike në Universitetin e Glasgout, i cili nuk ishte i përfshirë në punë, tha se studimi nxori në pah se si trendet e obezitetit po ndryshonin ndjeshëm në vende të ndryshme. “Vendet që flasin anglisht po performojnë veçanërisht dobët, me Mbretërinë e Bashkuar tani midis vendeve me nivelet më të larta të obezitetit në botë”, tha ai.

Sattar tha se ishte inkurajuese që disa vende duket se kanë arritur një nivel të ulët në normat e obezitetit. “Të kuptuarit se çfarë ka funksionuar në ato mjedise është thelbësore, pasi mund të ndihmojë në formësimin e strategjive më efektive të shëndetit publik për Mbretërinë e Bashkuar”, tha ai, megjithëse vuri në dukje se mund të ketë aspekte ose zakone specifike për vendin në lojë.

Ai tha se rritja e shpejtë e obezitetit në shumë vende në zhvillim ishte veçanërisht shqetësuese, sepse mund të rezultojë në rritje të diabetit dhe sëmundjeve kardiovaskulare.

Ai shtoi: “Duke parë përpara, do të jetë e rëndësishme të shohim se si përdorimi më i gjerë i ilaçeve efektive për humbje peshe ndikon në tendencat e obezitetit, veçanërisht në Mbretërinë e Bashkuar dhe Shtetet e Bashkuara. Shenjat e fundit të stabilizimit në SHBA sugjerojnë se mund të ketë vend për optimizëm të kujdesshëm. Kombinimi i ilaçeve të bazuara në prova me masa të forta të shëndetit publik, mund të fillojë të ndryshojë normat e obezitetit në drejtimin e duhur.”/ Guardian.