Moska pa tanke për Ditën e Fitores: Frikë nga sulmet ukrainase apo mungesë burimesh?

Në Rusi, më 9 maj, paradat ushtarake do të mbahen në një shkallë të reduktuar - në Moskë edhe pa pajisje ushtarake. Pse Kremlini vendosi ta bënte këtë? Çfarë do të thotë kjo për vlerësimin e miratimit të Vladimir Putinit?

Parada tradicionale me rastin e Ditës së Fitores në Luftën e Dytë Botërore, më 9 maj 2026 në Moskë, do të mbahet në një shkallë të reduktuar. Automjetet ushtarake nuk do të kalojnë nëpër Sheshin e Kuq, dhe kadetët nga shkollat ​​ushtarake dhe disa njësi të tjera ushtarake nuk do të marrin pjesë gjithashtu.

Ministria e Mbrojtjes e Rusisë e shpjegon këtë vendim me "situatën aktuale në terren". Zëdhënësi i Presidentit rus Vladimir Putin, Dmitry Peskov, tha se pajisjet ushtarake nuk do të përdoren gjatë ceremonisë për shkak të "kërcënimit terrorist" që vjen nga Ukraina.

Sipas portalit rus "Fontanka", parada e zakonshme ushtarake nuk do të mbahet as në Shën Petersburg. "As tanku i restauruar T-34 nuk do të shihet, i cili në vitet e kaluara tradicionalisht kalonte i pari", deklarojnë gazetarët. Në vend të tre tribunave, vetëm një do të instalohet në sheshin Dvorski, me rreth 300 vende. Sipas "Fontanka", të ftuarit do të përfshijnë veteranë të "operacionit ushtarak special", siç quhet lufta kundër Ukrainës në Rusi.

Në disa rajone ruse, ngjarjet masive me rastin e Ditës së Fitores janë anuluar plotësisht.

Heqja dorë nga teknologjia ushtarake

Markus Reisner, një historian austriak nga Akademia Ushtarake, beson se sulmi i fundit ukrainas në Perm tregoi "se Ukraina është praktikisht e aftë të godasë çdo objektiv në Rusinë perëndimore. Pavarësisht mbrojtjes së dendur ajrore rreth Moskës, rreziku i një sulmi të ngopur po rritet".

Përveç kësaj, Reisner i tha DW-së se pajisjet dhe teknologjia, si dhe logjistika e nevojshme për t'i lëvizur ato, po përdoren dhe konsumohen në front. Kjo është arsyeja pse ato nuk janë në paradë. "Jo për shkak të kërcënimit terrorist për të cilin flet Peskov, por sepse lufta konsumon të gjitha burimet", shpjegon eksperti dhe shton: "Rusia ka ende pajisje të mjaftueshme, por logjistika e nevojshme për t'i lëvizur ato para dhe mbrapa është një përpjekje disproporcionalisht e madhe."Megjithatë, analisti ushtarak Yan Matveyev beson se forcat e armatosura ruse, me përjashtim të mbrojtjes ajrore, kanë pajisje të mjaftueshme ushtarake në dispozicion.

"Tanke, automjete të blinduara, automjete luftarake këmbësorie dhe artileri po përdoren aktualisht në një shkallë të kufizuar në front. Është e mundur të sigurohen pajisje për paradën", tha ai për DW . "Me shumë mundësi" Kremlini ka frikë se përdorimi i teknologjisë në paradë mund ta shndërrojë atë në një shënjestër për forcat ukrainase.

“Një arsye tjetër është se qeveria, duke pasur parasysh dështimet në luftë, nuk dëshiron t’i kushtojë shumë vëmendje pajisjeve ushtarake në mënyrë që të mos e acarojë më tej publikun tashmë të pakënaqur”, shton ai.

Matveyev vëren se mbrojtja ajrore e kryeqytetit rus deri më tani ka zmbrapsur me sukses sulmet ukrainase me dronë , por nuk është e mundur të parashikohet se çfarë do të ndodhte në rast të një sulmi masiv.

"Gjithmonë ekziston rreziku që një ose tre dronë të depërtojnë në mbrojtje. Të gjitha masat e tjera, siç është mbyllja e internetit, sigurisht që nuk do t'i ndalojnë ata", thotë Matveyev.

Rëndësia e paradës për qeverinë e shtetit

Historiani Aleksey Uvarov i Universitetit të Ruhr-it në Bochum thekson se paradat ushtarake me rastin e Ditës së Fitores në Rusinë post-sovjetike mbështeten shumë në praktikën e paradave komuniste për 1 Majin dhe përvjetorin e Revolucionit të Tetorit.

Ai kujton se në vitet 1990, gjatë kohës së Presidentit Boris Jelcin, parada e 9 majit nuk ishte ende një ngjarje e rregullt: "Në vitet 1995 dhe 1996, autoritetet u përpoqën të përvetësonin temën e 'Luftës së Madhe Patriotike'." Sipas tij, qëllimi ishte "të tërhiqnin elektoratin komunist dhe të bashkonin shtresa të ndryshme të shoqërisë, përfshirë ata që nuk e mbështetën Jelcinin".Vëmendje e madhe iu kushtua edhe mysafirëve të huaj. Në paradën e vitit 2005 dhe 2010 morën pjesë burra shteti evropianë, Presidenti i SHBA-së George W. Bush (2005), Presidenti kinez dhe shumë të tjerë. Me kalimin e kohës, rëndësia e mysafirëve të huaj në paradën vjetore ka rënë, sot ata luajnë një rol dytësor, thotë Uvarov. Demonstrimi i "normalitetit dhe kontrollit" doli në pah. "Parada është pjesë e repertorit simbolik të qeverisë, ashtu si edhe fjalimi i Vitit të Ri i presidentit", shpjegon ai.

Sipas Uvarov, viti 2020 tregoi se sa e rëndësishme është parada për qeverinë ruse. Pavarësisht pandemisë së Covid-19, parada u mbajt atëherë. Ashtu si sot, Kremlini donte të tregonte se e kishte situatën nën kontroll.

"Parada duhet të zhvillohet, thjesht sepse duhet. Ajo shërben për të ruajtur pamjen e normalitetit, edhe kur ky normalitet tashmë po shembet", thekson ai.

"Kujtesa e Luftës së Dytë Botërore dhe fitorja e Bashkimit Sovjetik janë një instrument qendror i politikës së kujtesës së Kremlinit. Këto narrativa e forcojnë ndjeshëm legjitimitetin e regjimit. Edhe lufta aktuale me Ukrainën shpesh interpretohet përmes paraleleve me atë luftë", tha politologu Ivan Fomin për DW. Kjo shpjegon përpjekjen e Kremlinit për të "ruajtur format dhe ritmin e njohur të shënimit".

Ndikimi i paradës së ndryshuar

Fomin nuk beson se parada e reduktuar do të ndikojë ndjeshëm në popullaritetin e Vladimir Putinit ose në besimin në qeverinë shtetërore.

"Kjo mund të përfaqësojë një tjetër simptomë të paaftësisë së shtetit për t'iu përgjigjur plotësisht sfidave aktuale dhe për të ruajtur një jetë normale në kushte lufte", beson eksperti. Megjithatë, shenja të tilla ekzistojnë edhe pa një paradë: "bllokada interneti, sulme me dronë e të ngjashme".

Në të njëjtën kohë, në sytë e shumë qytetarëve, parada mund të humbasë rëndësinë e saj. Publiku që vinte më parë për pajisje ushtarake mund të mos e bëjë më këtë vit dhe në vitet në vijim.

Fomin beson se deklaratat e Dmitry Peskov, i cili e lidhi reduktimin e paradës me veprimet e mundshme të ushtrisë ukrainase, mund të ndikojnë te publiku. Nga njëra anë, kjo tregon se qeveria nuk mund ta sigurojë mjaftueshëm kryeqytetin. Nga ana tjetër, kjo mund të ketë efektin e kundërt dhe të nxisë më tej ndjenjat anti-ukrainase.

"Qytetarët mund ta përjetojnë atë si një shkelje të festimeve të zakonshme nga Ukraina, si një humbje të mundësisë për të shënuar një përvjetor të rëndësishëm. Reagimet do të jenë të ndryshme", përfundon politologu.