Planet e Egjiptit për të kryer ushtrime me armë zjarri në Sinai kanë alarmuar banorët e Izraelit dhe oficerët e sigurisë në anën tjetër të kufirit të tyre të përbashkët.

Edhe pse stërvitjet u koordinuan me Izraelin brenda kushteve të traktatit të paqes të vitit 1979 midis dy vendeve, banorët izraelitë, përfshirë ata që jetojnë pranë Gazës, raportohet se janë të shqetësuar për afërsinë e tyre. Mediat izraelite sugjerojnë se shumë prej tyre kanë frikë nga një kthim në kushtet që i paraprinë sulmit të udhëhequr nga Hamasi ndaj Izraelit më 7 tetor 2023, i cili vrau më shumë se 1,000 njerëz, shumica prej tyre civilë.

 “Rrjedha e ngjarjeve të kujton çuditërisht atë që i parapriu katastrofës së 7 tetorit”, tha për lajmet e YNet një banore femër e Bnei Netzarim, një qytet pranë kufirit. “Si, pas gjithçkaje që kemi kaluar, [ushtria izraelite] miraton një ushtri të huaj që vepron me armë zjarri pikërisht në vijën e kontaktit?”

"Zhurma e të shtënave me armë është mbulesa perfekte për kontrabandë ,apo edhe për një bastisje. Pse t'i lejojmë ata të afrohen kaq shumë? Ata kanë zona të gjera në Sinai."

Në një deklaratë të lëshuar përpara stërvitjeve, Forumi për Komunitetet Kufitare të Izraelit tha gjithashtu se ishte e papranueshme që forcat egjiptiane të kryenin stërvitje kaq afër kufirit, duke shtuar se stërvitjet ngjanin me modelet e vërejtura në prag të sulmit të 7 tetorit, pavarësisht se nuk kishte asnjë lidhje të raportuar midis Egjiptit dhe inkursionit të udhëhequr nga Hamasi në vitin 2023.

“Ne paralajmërojmë kundër krijimit të normave të rrezikshme që çuan në 7 tetor”, tha grupi, duke u bërë thirrje udhëheqësve politikë të Izraelit që të ndalojnë stërvitjet. “Banorët e komuniteteve kufitare nuk janë një vend prove për Shtetin e Izraelit apo një zonë stërvitjeje për ushtrinë egjiptiane.”

Deklarata gjithashtu vuri në dukje qasjet e mëparshme të sigurisë, duke vënë në dukje pranimin e mëparshëm nga Izraeli të balonave ndezëse nga Gaza dhe duke cituar raportet e fundit se pajisje të tilla janë vërejtur përsëri pranë Kibbutz Nahal, rreth 700 deri në 800 metra (2,300 deri në 2,625 këmbë) nga gardhi kufitar i Gazës.

Pra, pse banorët janë kaq të shqetësuar dhe a po i teston vërtet Egjipti kufijtë e armëpushimit?

Ja çfarë dimë.

A po e teston vërtet Egjipti gatishmërinë kufitare të Izraelit duke kryer stërvitje?

Është e pamundur.

Sipas traktatit të paqes Egjipt-Izrael të vitit 1979, Sinai është i ndarë në zona me kufizime të rrepta për vendosjen e trupave ushtarake. Në Zonën C, zona më e afërt me kufirin izraelit, lejohen vetëm policë të armatosur lehtë dhe vëzhgues ndërkombëtarë.

Edhe pse traktati nuk i ndalon shprehimisht ushtrimet ushtarake egjiptiane, çdo vendosje ose aktivitet që përfshin forca të rregullta të ushtrisë pranë kufirit, normalisht do të kërkonte koordinim paraprak dhe miratim izraelit. Si rezultat, stërvitjet në këto zona konsiderohen si shumë të ndjeshme brenda kuadrit të traktatit.

Si po përfaqësohet kjo në Izrael?

Në mënyrë konfuze.

Ndërsa stërvitjet ushtarake ishin rënë dakord paraprakisht midis Izraelit dhe Egjiptit, disa media izraelite kanë zgjedhur t'i paraqesin stërvitjet si pjesë të një agjende më të gjerë dhe më shqetësuese nga ana e Egjiptit.

Duke shkruar në Jerusalem Post më herët sot, komentatori libano-izraelit Edy Cohen i karakterizoi stërvitjet si pjesë të një modeli më të gjerë, që e kishte parë Egjiptin të merrte një qëndrim "të butë" ndaj Iranit dhe të kundërshtonte njohjen nga Izraeli të territorit strategjikisht të rëndësishëm të Somalilandit në kundërshtim me qeverinë e njohur ndërkombëtarisht të Somalisë. Cohen tha gjithashtu se Egjipti ishte përpjekur të "fuste" veten në negociatat e armëpushimit midis Izraelit dhe Libanit.

Cohen akuzoi Egjiptin se po vepronte si një “ngacmues rajonal” duke ushtruar presion ndaj Izraelit, i cili ka nisur gjashtë sulme ndaj fqinjëve të tij që nga tetori i vitit 2023. Ai tha se Egjipti ishte përfshirë në përpjekjet për armëpushim me Libanin, Iranin dhe Gazën, si pjesë e një skeme më të gjerë për të kërkuar ndihmën e Izraelit në bindjen e SHBA-së ose shteteve të Gjirit që të ndihmonin Kajron me vështirësitë e saj financiare.

Si janë marrëdhëniet midis Izraelit dhe Egjiptit në përgjithësi?

I tensionuar, por në përgjithësi i qëndrueshëm.

Egjipti dhe Izraeli kanë ruajtur atë që vëzhguesit e quajnë një “paqe të ftohtë”, që nga traktati i tyre i vitit 1979, formalisht të qëndrueshme, por rrallë të ngrohtë.

Të dy vendet angazhohen në një bashkëpunim të rëndësishëm ekonomik dhe të sigurisë, por marrëdhëniet janë tensionuar gjithnjë e më shumë pas gjenocidit që Izraeli ndërmori në përgjigje të sulmit të udhëhequr nga Hamasi në vitin 2023 në Izraelin jugor. Që atëherë, sulmet izraelite kanë vrarë më shumë se 72,000 palestinezë, duke ulur përfaqësimin diplomatik dhe duke bërë që të dy vendet të shkëmbejnë kritika të ashpra.

Në shtator të vitit 2025, thuhet se në përgjigje të shqetësimeve në rritje për vrasjen e udhëheqësve të Hamasit në Kajro nga Izraeli, ose për detyrimin e dhjetëra mijëra palestinezëve të uritur në Sinai, Presidenti i Egjiptit Abdel Fattah el-Sisi e përshkroi Izraelin si një “armik” – hera e parë që ai kishte përdorur një gjuhë të tillë që nga marrja e detyrës në vitin 2014.

Megjithatë, bashkëpunimi vazhdon. Në dhjetor 2025, Izraeli nënshkroi një marrëveshje gazi me vlerë 34.7 miliardë dollarë me Egjiptin. Siç e tha një analizë, koordinimi i sigurisë vazhdon për një arsye kritike: për të parandaluar një luftë të paqëllimshme dhe katastrofike./ Al Jazeera.