Kancelari gjerman Friedrich Merz tha të hënën se afati kohor i propozuar i Ukrainës për anëtarësim në BE është jorealist, ndërsa debati mbi zgjerimin vazhdon të intensifikohet. “Zelenskyy kishte idenë e anëtarësimit në BE më 1 janar 2027. Kjo nuk do të funksionojë. Edhe 1 janari 2028 nuk është realist.”

Kancelari gjerman Friedrich Merz ka sugjeruar se rruga e Ukrainës drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian, mund të përfshijë lëshime territoriale dhe se të dyja çështjet mund të vendosen në referendume paralele.

Rreth 20% e territorit të Ukrainës është aktualisht nën pushtimin rus.

“Në një moment, Ukraina do të nënshkruajë një marrëveshje armëpushimi. Në një moment, shpresojmë, një traktat paqeje me Rusinë. Atëherë mund të ndodhë që një pjesë e territorit të Ukrainës të mos jetë më ukrainase”, tha Merz, duke folur para studentëve në North Rhine-Westphalia, sipas Reuters.

Ai shtoi se nëse Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelenskyy donte mbështetje publike për një marrëveshje të tillë, ai mund të duhej të mbante një referendum. “Atëherë ai duhet t’i thotë njëkohësisht popullit: ‘Unë ju kam hapur rrugën për në Evropë’”, tha Merz.

Komentet vijnë pas një samiti informal të BE-së në Qipro, ku Zelenskyy u shfaq personalisht për të bërë presion për anëtarësimin e Ukrainës, i cili është bllokuar në mënyrë efektive nga Hungaria për gati dy vjet, duke shkaktuar zemërim dhe acarim.

Zelenskyy hodhi poshtë kategorikisht çdo ofertë për "anëtarësim simbolik", duke argumentuar se trupat e tij nuk po e mbronin Evropën simbolikisht, por përkundrazi po vinin jetën e tyre në rrezik.

“Ne kërkojmë të njëjtin anëtarësim të plotë që ka çdo vend i BE-së – nga Qiproja në Poloni”, tha Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy, në fjalimin e tij para udhëheqësve të BE-së. “E vetmja gjë që kërkojmë është përshpejtimi i anëtarësimit të plotë, me një datë të qartë fillimi për anëtarësim.”

Zelenskyy ka promovuar janarin e vitit 2027 si një datë të mundshme objektiv për pranimin e Ukrainës në bllok. Afati kohor është diskutuar në kontekstin e bisedimeve të paqes të ndërmjetësuara nga SHBA-të midis Ukrainës dhe Rusisë, ku çështjet territoriale mbeten pika kryesore e mosmarrëveshjes.

Moska po bën presion që Kievi të lëshojë pjesët e mbetura të rajonit të Donbasit që nuk i kontrollon, dhe po lobon në Uashington që të njohë territoret e pushtuara nga Rusia si de facto ruse. Zelenskyy i hedh poshtë të dy propozimet, duke argumentuar se shpërblimi i agresionit do të binte ndesh me të drejtën ndërkombëtare dhe do të vendoste një precedent të rrezikshëm.

Komisioni Evropian mbështet parimet e Ukrainës, por nuk ka miratuar një datë të caktuar pranimi, duke thënë se procesi i zgjerimit të BE-së është “i bazuar në meritë” dhe varet nga progresi i bërë nga secili vend kandidat.

'Jo realiste'

Duke folur të hënën, kancelari gjerman Friedrich Merz i hodhi poshtë vitet 2027 dhe 2028 si afate kohore joreale për pranimin e Ukrainës në Bashkimin Evropian, duke thënë se anëtarësimi nuk do të ishte i mundur për sa kohë që vendi mbetet në luftë me Rusinë.

“Zelenskyy kishte idenë e anëtarësimit në BE më 1 janar 2027. Kjo nuk do të funksionojë. Edhe 1 janari 2028 nuk është realist”, tha ai.

Merz sugjeroi që Ukrainës mund t’i ofrohet në vend të kësaj statusi i vëzhguesit, duke lejuar pjesëmarrjen në institucionet e BE-së pa të drejtë vote. Ai tha se ideja, e cila nuk është provuar kurrë më parë, kishte fituar njëfarë mbështetjeje gjatë diskutimeve në Qipro.

Në fund të samitit informal, Presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen dhe Presidenti i Këshillit Evropian António Costa vlerësuan përpjekjet e Ukrainës për reforma, por paralajmëruan kundër vendosjes së afateve artificiale.

 “Është një kontratë dypalëshe nëse je vend kandidat. Janë reforma të vështira ato që vendet kandidate duhet të bëjnë”, tha von der Leyen në Qipro.

Ajo shtoi se pranimi në BE është në fund të fundit një vendim politik që kërkon miratim unanim nga shtetet anëtare.

«Duhet të jemi krijues për të zgjidhur problemet», tha Costa përkrah saj, «sidomos me një vend me një dimension dhe në situatën aktuale të Ukrainës. Por ne besojmë në të ardhmen e Ukrainës dhe besojmë se e ardhmja është në Bashkimin Evropian».

Pas dy vitesh bllokim, Brukseli shpreson që humbja zgjedhore e kryeministrit hungarez Viktor Orbán, një kundërshtar i flaktë i anëtarësimit të Ukrainës, do të hapë rrugën për hapjen e shpejtë të grupit të parë të negociatave, të njohura si bazat.

Komisioni thotë se Kievi është gati të zhbllokojë pesë grupet e mbetura. Hapja dhe mbyllja e grupeve kërkon unanimitetin e të gjitha shteteve anëtare, që do të thotë se zbatohen vetot./ Euronews.