Lërini të jenë fëmijë - A po funksionon ndalimi i mediave sociale në Australi?

Nga bregu i Queenslandit deri në shkurret e Territorit Verior, diçka mjaft e çuditshme ka ndodhur në disa shtëpi në Australi: Telefonat inteligjentë qëndrojnë pa u vënë re në tryezën e kuzhinës në mëngjes, fëmijët shfletojnë shumë më pak dhe anëtarët e familjes bashkëveprojnë shumë më tepër me njëri-tjetrin.

Kanë kaluar dy muaj që kur Australia u bë vendi i parë në botë që futi një ndalim të përgjithshëm të mediave sociale për personat nën moshën 16 vjeç. Qeveria e justifikoi veprimin e saj të rëndësishëm, i cili hyri në fuqi më 10 dhjetor, duke thënë se donte t'u kthente fëmijëve fëmijërinë e tyre - dhe gjithashtu t'i mbronte ata nga ngacmimi kibernetik dhe nga konsumimi i përmbajtjes shqetësuese.

Kompanitë përballen me gjoba deri në 49.5 milionë dollarë australianë (35 milionë dollarë amerikanë) për shkelje. Rregullat e reja zbatohen për Instagram, TikTok, Snapchat, Facebook, YouTube, X, Reddit dhe Twitch, ndër të tjera. Shërbime të ndryshme mesazhesh dhe lojërash si Roblox, WhatsApp dhe Facebook Messenger janë të përjashtuara.

Për të shënuar këtë rast, slogani i fushatës "Lërini të jenë fëmijë" u shfaq madje edhe në shtyllat e Urës ikonike të Portit të Sidneit kur u fut ndalimi në Australi. Dhe në të vërtetë, të paktën sipas qeverisë, jeta e përditshme ka ndryshuar dukshëm që atëherë.

Kryeministri i vendit, Anthony Albanese, këmbëngul se ligji po funksionon, duke thënë se të rinjtë po hiqnin dorë nga pajisjet e tyre dhe po dilnin jashtë për të ngarë biçikleta, për të lexuar libra ose për të kaluar kohë me familjen gjatë pushimeve shkollore të Krishtlindjeve, të cilat përfunduan në janar.

Ai i ka quajtur mediat sociale, "plaga" e shoqërisë.

Miliona llogari të çaktivizuara

Në janar, qeveria njoftoi se që nga hyrja në fuqi e ligjit, më shumë se 4.7 milionë llogari që u përkisnin fëmijëve dhe të rinjve ishin çaktivizuar, fshirë ose kufizuar. Vetëm Snapchat tha se kishte bllokuar 415,000 llogari deri në fund të janarit.

Në dhjetor, aplikacioni i mesazheve u kërkoi qindra mijëra përdoruesve të verifikonin moshën e tyre. Kjo mund të bëhej me një llogari bankare australiane, një vlerësim moshe duke përdorur njohjen e fytyrës ose dokumente të tilla si pasaporta ose patenta.

Megjithatë, prindërit thonë se shumica e adoleshentëve kanë gjetur shpejt mënyra për ta anashkaluar ndalimin.

"Kam binjakë dhe asgjë domethënëse nuk ka ndryshuar - përveçse qeveria po feston veten", shkroi një nënë e frustruar në një koment në Instagram.

Rregullat e reja kanë pasur efekt vetëm tek disa fëmijë dhe të rinj. "Shumica e tyre u rikthyen menjëherë në internet dhe krijuan llogari të reja", tha ajo.

Njohja e fytyrës, lehtë për t'u mashtruar

Adoleshentët thonë se anashkalimi i njohjes së fytyrës për verifikimin e moshës, është fjalë për fjalë lojë fëmijësh.

«E pashë kamerën, rrudha pak vetullat dhe thanë se isha mbi 16 vjeç», shkroi një 15-vjeçar në Reddit.

Një nënë i tha transmetuesit ABC se ka një vajzë 12-vjeçare. "Ajo dhe shoqet e saj u klasifikuan si mbi 17 vjeç, thjesht sepse kishin vënë qerpikë artificialë dhe kishin bërë grim." Të tjerat marrin ndihmë nga vëllezërit e motrat më të mëdha, që shikojnë në kamera për to.

"Mendova se kufizimi do të ishte shumë më i rreptë, por në fund u lehtësua plotësisht, sikur nuk ndodhi asgjë", tha 14-vjeçari Adyan për ABC.

"Jashtëzakonisht budallallëk dhe i dëmshëm"

Në një koment tjetër në Reddit, një adoleshent shkruan se mediat sociale janë "një nga mënyrat më të mëdha, më të lehta dhe më të njohura që të rinjtë të shprehin mendimet e tyre". Disa adoleshentë thonë se ndalimi i hesht këto zëra, dhe injoron lirinë e shprehjes së të rinjve.

Ligji është "jashtëzakonisht budalla, i gabuar dhe i dëmshëm", u shpreh i indinjuar autori i ri.

Shumë mësues janë gjithashtu të pakënaqur dhe ndihen të lënë vetëm me pasojat e ligjit. Një anketë me më shumë se 400 mësues, zbuloi se shumica nuk ndihen të përgatitur mjaftueshëm për t'u përballur me ndikimin e ndalimit në jetën e përditshme shkollore.

YouTube ende përdoret në shkolla

Më shumë se 80% e mësuesve thanë se e përdornin YouTube për qëllime mësimdhënieje. Ndërsa ekziston një ndalim për llogaritë e të rinjve, YouTube mund të përdoret ende në klasë, duke bërë që shumica të ankohen për mungesën e udhëzimeve të qarta.

Albanese argumenton se ndryshimi nuk ndodh brenda natës. Ndërsa mund të jetë shumë herët për të vlerësuar arritjet e ligjit të ri, disa vende në Evropë dhe gjetkë tashmë duan të ndjekin shembullin.

Kryeministri spanjoll Pedro Sánchez njoftoi së fundmi qëllimin e tij për të ndjekur shembullin e Australisë dhe për të futur një ndalim në mediat sociale për të gjithë personat nën moshën 16 vjeç - duke bërë që pronari i X, Elon Musk, ta fyente udhëheqësin spanjoll.

Në nëntor, qeveria daneze njoftoi qëllimin e saj për të futur një moshë minimale prej 15 vjeç për mediat sociale, megjithëse prindërit do të kenë një mundësi për të regjistruar fëmijët që në moshën 13 vjeç në mediat sociale.

Në Mbretërinë e Bashkuar, Dhoma e Lordëve votoi së fundmi në favor të një ndalimi për fëmijët nën 16 vjeç, por vendimi përfundimtar do të merret nga Dhoma e Komunave, e cila dominohet nga Partia Laburiste në pushtet - dhe atje, njerëzit janë ende të kujdesshëm.

Në Gjermani vitin e kaluar, një anketë përfaqësuese nga instituti i kërkimit të opinionit publik YouGov zbuloi se më shumë se 70% e njerëzve do të donin të shihnin një moshë minimale për akses në mediat sociale.

Në Francë, disa rrjete sociale do të jenë të ndaluara për personat nën 15 vjeç, megjithëse kjo nuk do të zbatohet për platformat shkencore dhe arsimore, por është e paqartë se kur do të hyjë në fuqi kjo.

Bashkimi Evropian nuk ka plane për të futur një ndalim të tillë. Ndërsa Parlamenti Evropian ka votuar në favor të një moshe minimale në të gjithë BE-në prej 16 vjeç, me akses për ata të moshës 13 vjeç e lart me pëlqimin e prindërve, vendimi nuk është detyrues.

Por BE-ja po heton nëse disa platforma teknologjike po bëjnë mjaftueshëm për të mbrojtur të rinjtë. Një gjetje paraprake tregoi se TikTok shkel ligjin evropian me riprodhimin e vazhdueshëm automatik të videove dhe rekomandimet shumë të personalizuara. Kompania, e cila i hedh poshtë gjetjet, tani përballet me një gjobë./ DPA News.