‘Të përgatitur për paqe’, Irani: Forca ushtarake e SHBA-së, e panevojshme dhe e padobishme, marrëveshja është e arritshme!

Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, ka thënë se Irani është “i përgatitur për paqe” dhe diplomaci me Shtetet e Bashkuara, duke sugjeruar se një marrëveshje e mundshme midis dy vendeve mbetet e afërt pavarësisht kërcënimeve nga Uashingtoni.

Duke folur për rrjetin televiziv amerikan MS NOW të premten, Araghchi theksoi se programi bërthamor i Iranit nuk ka zgjidhje ushtarake.

 “Një zgjidhje diplomatike është në dispozicionin tonë; ne mund ta arrijmë lehtësisht [atë]”, tha Araghchi.

Ai kritikoi ashpër forcimin e madh të forcave ushtarake amerikane në Lindjen e Mesme, që përfshin dy transportues aeroplanësh dhe dhjetëra avionë luftarakë, duke e quajtur atë “të panevojshëm dhe të padobishëm”.

“Kam qenë në këtë biznes në 20 vitet e fundit dhe kam negociuar me palë të ndryshme. E di që një marrëveshje është e arritshme, por duhet të jetë e drejtë dhe e bazuar në një zgjidhje të favorshme për të dyja palët”, tha diplomati më i lartë iranian.

“[Opsioni] ushtarak vetëm sa do ta ndërlikonte këtë, do të sillte vetëm pasoja katastrofike – jo vetëm për ne, ndoshta për të gjithë rajonin dhe për të gjithë bashkësinë ndërkombëtare.”

Disa orë pas intervistës së Araghchi-t, Presidenti i SHBA-së Donald Trump u pyet për mundësinë e sulmeve të kufizuara kundër Iranit për të forcuar pozicionin negociues të Uashingtonit.

"Mendoj se mund të them se po e shqyrtoj këtë," u tha Trump gazetarëve.

Por Araghchi kishte paralajmëruar se iranianët janë “popull krenar”, që i përgjigjen vetëm “gjuhës së respektit”.

“Administratat e mëparshme amerikane, madje edhe administrata aktuale amerikane, kanë provuar pothuajse gjithçka kundër nesh - luftë, sanksione, rimëkëmbje dhe gjithçka, por asnjëra prej tyre nuk funksionoi”, tha ai.

SHBA-të dhe Irani kanë zhvilluar dy raunde bisedimesh gjatë muajit të kaluar, dhe zyrtarët nga të dy vendet i kanë përshkruar negociatat si pozitive.

Megjithatë, administrata Trump ka vazhduar të grumbullojë asete ushtarake rreth Iranit.

Të enjten, presidenti amerikan tha se Teherani ka 10 ditë për të arritur një marrëveshje me Uashingtonin. Më vonë ai e zgjati afatin deri në 15 ditë. Javën e kaluar, ai tha se një marrëveshje duhet të finalizohet gjatë muajit të ardhshëm.

Trump gjithashtu ka lëshuar rregullisht kërcënime ndaj Iranit, duke përfshirë paralajmërimin për “diçka shumë të vështirë” dhe pasoja “traumatike” për vendin.

SHBA-të iu bashkuan sulmit të Izraelit ndaj Iranit në qershor të vitit të kaluar, dhe bombarduan tre objektet kryesore bërthamore të vendit.

Trump dhe kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu kanë thënë se sulmet “shkatërruan” programin bërthamor të Iranit.

Tensionet midis Uashingtonit dhe Teheranit u rritën përsëri në fund të vitit të kaluar, kur Trump kërcënoi të rifillonte sulmet kundër Iranit nëse ky i fundit rindërton programin e tij bërthamor ose arsenalin raketor.

Statusi i programit bërthamor të Iranit nuk është konfirmuar nga monitoruesit ndërkombëtarë dhe vendndodhja e uraniumit të pasuruar në nivel të lartë të vendit, mbetet e panjohur për publikun.

Teherani ka këmbëngulur në të drejtën e tij për pasurimin e uraniumit, gjë që thotë se nuk shkel angazhimet e tij sipas Traktatit për Mospërhapjen e Armëve Bërthamore (NPT).

Por Trump dhe ndihmësit e tij kryesorë kanë thënë më parë se duan që Irani ta çmontojë plotësisht programin e tij bërthamor.

Pasurimi është procesi i izolimit dhe grumbullimit të një varianti të rrallë të izotopit të uraniumit, që mund të prodhojë ndarje bërthamore.

Në nivele të ulëta, uraniumi i pasuruar mund të përdoret për të furnizuar me energji termocentralet. Nëse pasurohet deri në afërsisht 90 përqind, mund të përdoret për armë bërthamore.

Irani, i cili mohon se kërkon të ndërtojë një bombë bërthamore, ka thënë se është gati të vendosë monitorim të rreptë dhe kufizime në operacionet e tij të pasurimit, por jo të heqë dorë plotësisht nga programi.

Të premten, Araghchi tha: “Pala amerikane nuk ka kërkuar pasurim zero”, gjë që duket se bie ndesh me qëndrimin publik të administratës Trump.

Ministri i jashtëm iranian tha se hapi tjetër në bisedime do të jetë që Irani të paraqesë një propozim me shkrim për një marrëveshje tek negociatorët amerikanë, të udhëhequr nga i dërguari i Trump, Steve Witkoff, dhe më pas të dy palët mund të finalizojnë tekstin e marrëveshjes.

“Ne ramë dakord për një sërë… parimesh udhëzuese për negociatat tona dhe se si mund të duket një marrëveshje”, tha Araghchi.

"Dhe më pas na u kërkua të përgatisnim një draft të një marrëveshjeje të mundshme. Kështu që herën tjetër që të takohemi, mund ta shqyrtojmë atë draft dhe të fillojmë negociatat rreth gjuhës së tij dhe, shpresojmë, të arrijmë në një përfundim."/ Al Jazeera.