Kryeministrja e Danimarkës paralajmëroi të hënën se çdo veprim i Shteteve të Bashkuara për të marrë Groenlandën me forcë do të shkatërronte 80 vjet lidhje sigurie transatlantike, pasi Presidenti Donald Trump përsëriti dëshirën e tij për të aneksuar territorin e Arktikut të pasur me minerale.

Ndërhyrja ushtarake e Uashingtonit në Venezuelë ka ringjallur frikën rreth planeve të Trump në territorin autonom danez, i cili ka depozita të pashfrytëzuara të metaleve të rralla dhe mund të jetë një lojtar i rëndësishëm ndërsa shkrin akulli polar, duke hapur rrugë të reja transporti detar.

"Ne kemi nevojë për Groenlandën nga pikëpamja e sigurisë kombëtare dhe Danimarka nuk do të jetë në gjendje ta bëjë këtë", tha udhëheqësi i SHBA-së të dielën.

Në përgjigje, kryeministri i Groenlandës, Jens-Frederik Nielsen, i tha Trumpit të tërhiqej, ndërsa disa vende evropiane dhe Bashkimi Evropian nxituan të mbështesnin Danimarkën, e cila i ka kërkuar Uashingtonit të ndalojë kërcënimin e një aleati të NATO-s.

Në Kopenhagen, kryeministrja Mette Frederiksen i tha rrjetit TV2: “Nëse Shtetet e Bashkuara vendosin të sulmojnë ushtarakisht një vend tjetër të NATO-s, atëherë gjithçka do të ndalet - kjo përfshin NATO-n dhe për këtë arsye sigurinë pas Luftës së Dytë Botërore.”

Groenlanda është në rrugën më të shkurtër për raketat midis Rusisë dhe Shteteve të Bashkuara, dhe Uashingtoni ka një bazë ushtarake atje.

"Do të shqetësohemi për Groenlandën pas rreth dy muajsh," tha Trump. "Le të flasim për Groenlandën pas 20 ditësh."

Nielsen i tha Trump në mediat sociale: "Mjaft tani. Mjaft me presion. Mjaft me insinuata. Mjaft me fantazi aneksimi."

"Ne jemi të hapur për dialog," tha ai. "Por kjo duhet të ndodhë përmes kanaleve të duhura dhe me respekt për të drejtën ndërkombëtare."

'Kërcënimi i Kinës'

Trump i tronditi udhëheqësit evropianë duke arrestuar presidentin venezuelian Nicolás Maduro, i cili tani është i ndaluar në Nju Jork.

Trump ka thënë se Shtetet e Bashkuara do ta “drejtojnë” Venezuelën për një kohë të pacaktuar, dhe do të shfrytëzojnë rezervat e saj të mëdha të naftës.

Udhëheqësi amerikan ka rritur në mënyrë të ngjashme presionin mbi Groenlandën gjatë muajve të fundit, duke thënë në dhjetor se anijet ruse dhe kineze ishin “kudo” në bregdetin e territorit.

Ministria e jashtme në Pekin reagoi të hënën, duke i kërkuar Uashingtonit të "ndalojë përdorimin e të ashtuquajturit kërcënim nga Kina, si justifikim për të kërkuar përfitime personale".

Aaja Chemnitz, e cila përfaqëson Groenlandën në parlamentin danez, akuzoi Trumpin për "përhapjen e gënjeshtrave rreth anijeve luftarake kineze dhe ruse".

"Populli i Groenlandës duhet të hyjë në modalitetin e përgatitjes", i tha ajo agjencisë së lajmeve AFP, duke shtuar se banorët e Groenlandës duhet të fillojnë ta marrin Trumpin shumë më seriozisht.

Në rrugët e Kopenhagenit, njerëzit shprehën habi ndaj kërcënimeve të Trumpit.

"Mendoj se është paksa çmenduri që ai mund të thotë këto gjëra", tha Frederik Olsen.

"Ai ka gjithë aksesin që dëshiron për trupat," tha Christian Harpsoe, "Nuk shoh nevojë. Nuk mund ta krahasosh këtë me Venezuelën."

Dënim në të gjithë Evropën

Polemika shkaktoi deklarata mbështetjeje nga e gjithë Evropa. Zëdhënësja e politikës së jashtme të BE-së, Anitta Hipper, u tha gazetarëve se blloku ishte i përkushtuar për të mbrojtur integritetin territorial të anëtarëve të tij.

Kryeministri britanik Keir Starmer tha se "vetëm Groenlanda dhe Mbretëria e Danimarkës" mund të vendosnin për të ardhmen e territorit, ndjenja të reflektuara në deklaratat e udhëheqësve të Finlandës, Suedisë dhe Norvegjisë.

Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Francës, Pascal Confavreux, i tha televizionit lokal se “kufijtë nuk mund të ndryshohen me forcë”, dhe shtoi se vendi i tij ndjen “solidaritet” me Danimarkën.

Shpërthimi i tensioneve erdhi pasi ish-ndihmësja e Trump, Katie Miller, postoi të shtunën në internet një imazh të Grenlandës me ngjyrat e flamurit amerikan, me mbishkrimin "SË SHPEJTI".

Nielsen e quajti postimin "mungesë respekti". Frederiksen të dielën i bëri thirrje Uashingtonit të ndalojë "kërcënimin e aleatit të saj historik", dhe tha se pretendimet e SHBA-së për Groenlandën ishin "absurde".

Miller është gruaja e këshilltarit të Trump, Stephen Miller, i cili shihet gjerësisht si arkitekti i shumë politikave të Trump, duke udhëhequr vendimet e ashpra të presidentit për imigracionin dhe agjendën e brendshme.

Në përgjigje të postimit të Miller, ambasadori i Danimarkës në Uashington, Jesper Moeller Soerensen, tha se vendi i tij po punonte tashmë me Uashingtonin për të rritur sigurinë në Arktik.

"Ne jemi aleatë të ngushtë dhe duhet të vazhdojmë të punojmë së bashku si të tillë", shkroi Soerensen./ Euronews.