Një burrë nga Afrika e Jugut, me sy të errësuar nga netët pa gjumë, na tregon se vëllai i tij më i madh u josh të luftonte për Rusinë në vijën e frontit në rajonin e përgjakshëm të Donbasit në Ukrainë.

“Për ta, është një mision vetëvrasës, sepse nuk janë trajnuar kurrë për ushtrinë. Ata nuk kanë trajnim ushtarak – nuk kanë përvojë ushtarake”, thotë Bongani, emrin e të cilit e kemi ndryshuar për sigurinë e tij.

Në kopshtin e fshehur të një hoteli modest në provincën KwaZulu-Natal, ai vazhdon: “Ata nuk kanë përvojë në asnjë luftë. Janë thjesht truproja që duan të gjejnë një punë dhe të sigurojnë jetesën për familjet e tyre. Kaq është e gjitha.”

Bongani thotë se vëllai i tij udhëtoi për në Rusi me një fluturim nëpërmjet Dubait, pasi iu tha se do të merrte trajnim për truproja së bashku me të paktën 16 burra të tjerë nga Afrika e Jugut. Pasi nënshkruan një kontratë në rusisht, fati i tyre ishte i vulosur.

“Problemet filluan kur ata u zhvendosën nga Rusia në Ukrainë dhe i pyetën: ‘Djema, ku po shkojmë tani, sepse jemi këtu për stërvitje?’

Dhe pastaj rusët thanë: ‘Stërvitje për çfarë? Ne nuk dimë asgjë për stërvitjen – ajo që dimë është se ju e keni nënshkruar kontratën. Ju jeni nën komandën tonë tani – nën ushtrinë ruse.’”

Si po ndodh kjo?

Sky News ka parë video-mesazhe rrëqethëse SOS nga burra të Afrikës së Jugut, të cilët përshkruajnë bllokimin dhe dërgimin e tyre në vijën e frontit në Ukrainë.

Në një video, një burrë me uniformë ushtarake tregon në detaje momentin kur nënshkruan kontratat e tyre. Ai pretendon se Duduzile Zuma-Sambudla, vajza e ish-presidentit të Afrikës së Jugut, Jacob Zuma, i inkurajoi ata të nënshkruanin kontratat.

“Ne refuzuam të nënshkruanim formularët e kontratës sepse ishin shkruar në rusisht, të cilën ne nuk e kuptonim. Kërkuam një përkthyes – dikë që mund ta përkthente gjuhën. Ata thanë se nuk kishte rrjet”, thotë ai në anglisht rrjedhshëm.

“Atëherë erdhi Duduzile me një djalë me emrin Khosa. Ajo tha se duhet ta nënshkruanim kontratën sepse ishte e njëjta gjë që kishin bërë edhe ata. Duduzile tha se po ndjek të njëjtin kurs që po bëjmë ne, të njëjtën stërvitje, dhe se për fat të keq nuk do të ishte me ne sepse po stërvitej diku tjetër.”

“Po, ramë dakord. I nënshkruam formularët sepse i besojmë zonjës Duduzile.”

Duduzile Zuma-Sambudla akuzohet për trafikim të burrave nga Afrika e Jugut – përfshirë tetë të afërm të saj – për rekrutim mercenarësh nga gjysmë-motra e saj, Nkosazana Bonganini Zuma-Mncube, e cila ka ngritur padi policore kundër saj.

Ajo i mohon akuzat dhe thotë se ka qenë viktimë e mashtrimit, keqinterpretimit dhe manipulimit.

Shërbimi Policor i Afrikës së Jugut (SAPS) thotë se aktualisht po heton akuzat. Duduzile Zuma-Sambudla ka dhënë dorëheqjen si anëtare e parlamentit dhe nuk i është përgjigjur kërkesës sonë për koment.

Pesë orë larg, në provincën Gauteng të Johanesburgut, pamë një tjetër rast të dyshuar për rekrutim mercenarësh të shqyrtuar në një gjykatë të magjistraturës së Afrikës së Jugut.

Pesë të dyshuar u shoqëruan në një sallë gjyqi të mbushur me njerëz në Kempton Park, pasi u arrestuan teksa dilnin nga aeroporti Oliver R. Tambo i Johanesburgut, pas një informacioni drejtuar policisë se dyshohej se po udhëtonin për në Rusi nëpërmjet Emirateve të Bashkuara Arabe.

Pamja ishte e zymtë, ndërsa tre të rinjtë në njërën anë të tribunës shikonin duart e tyre. Më i riu ishte vetëm 21 vjeç.

Në anën tjetër të bankës ishte një grua 39-vjeçare, e quajtur Patricia Mantuala, e cila akuzohet për rekrutimin e tyre. Pesë të dyshuarve iu dha liria me kusht nga gjykata pas një seance të shtyrë.

Koloneli Katlego Mogale, zëdhënës i Drejtorisë për Hetimin e Krimeve me Prioritet (DPCI), e njohur edhe si HAWKS, i tha Sky News dhe gazetarëve të tjerë në një konferencë për shtyp se nuk përjashtohet mundësia që të arrestohen më shumë të dyshuar.

Mes shenjave të një shtytjeje në rritje të rekrutimit, familjet e atyre që thonë se janë bllokuar duke luftuar për Rusinë në Ukrainë po bëjnë thirrje që të dashurit e tyre të kthehen në shtëpi – kundër të gjitha gjasave.

“Ke të bësh me njerëz që janë të njohur në Afrikën e Jugut dhe, në Afrikën e Jugut, askush nuk është i sigurt dhe mund të mos e dimë kurrë se çfarë do të ndodhë më pas”, thotë Bongani.

“Çfarë do të ndodhë me familjen tonë?”