Kryeministri hungarez dënoi me forcë një veprim të BE-së për të bllokuar për një kohë të pacaktuar asetet e Bankës Qendrore Ruse, i parë gjerësisht si një mënyrë për të anashkaluar një veto hungareze.

Kryeministri i Hungarisë, Viktor Orbán, ka kritikuar ashpër Bashkimin Evropian, pasi ky i fundit njoftoi të enjten se po bllokonte për një kohë të pacaktuar asetet e Bankës Qendrore Ruse, një element qendror i kredisë së dëmshpërblimeve për Ukrainën.

“Brukseli po kalon Rubikonin sot”, shkroi Orbán në një postim në rrjetet sociale të publikuar të premten.

"Objekti i votimit janë asetet e ngrira ruse, të cilat deri më tani janë votuar çdo gjashtë muaj nga shtetet anëtare të BE-së, duke rezultuar në vendime unanime. Me procedurën e sotme, Brukseli po e heq kërkesën e unanimitetit me një të rënë të stilolapsit, në një mënyrë qartësisht të paligjshme."

Bllokimi afatgjatë u ra dakord nga ambasadorët të enjten pasdite sipas Nenit 122 të traktateve të BE-së, i cili kërkon vetëm një shumicë të kualifikuar nga shtetet anëtare dhe anashkalon Parlamentin Evropian.

Ligji ndalon transferimin e 210 miliardë eurove në asete përsëri në Bankën Qendrore Ruse. Pjesa më e madhe e aseteve, 185 miliardë euro, mbahet në Euroclear, një depozitë qendrore e letrave me vlerë në Bruksel. Pjesa e mbetur prej 25 miliardë eurosh mbahet në banka private.

Deri më tani, fondet kanë qenë të bllokuara sipas një regjimi standard të sanksioneve, i cili varet nga unanimiteti i të 27 vendeve anëtare dhe është i cenueshëm ndaj vetos individuale.

Por javën e kaluar, Komisioni Evropian u përpoq të aktivizonte Nenin 122 për t'i mbajtur asetet larg Rusisë për një të ardhme të parashikueshme. Neni 122 është përdorur më parë për t'u përballur me emergjencat ekonomike, të tilla si pandemia COVID-19 dhe kriza energjetike.

Komisioni argumentoi se valët tronditëse të shkaktuara nga pushtimi në shkallë të plotë i Ukrainës nga Rusia kanë shkaktuar një “ndikim serioz ekonomik” për BE-në në tërësi, duke shkaktuar “ndërprerje serioze të furnizimit, pasiguri më të lartë, rritje të primeve të rrezikut, investime dhe shpenzime më të ulëta të konsumatorëve”.

Blloku gjithashtu vuri në dukje një varg sulmesh hibride në formën e ndërhyrjeve me dronë, sabotimit dhe fushatave të dezinformimit.

“Vendimi i sotëm do t’i japë fund sundimit të ligjit në Bashkimin Evropian dhe udhëheqësit evropianë do ta vendosin veten mbi rregullat”, shkroi Orbán. “Në vend që të sigurojë pajtueshmërinë me traktatet e BE-së, Komisioni Evropian po përdhunon sistematikisht ligjin evropian.”

Hungaria ka qenë nën një procedurë të Nenit 7 që nga viti 2018, një proces që synon të merret me shkeljet serioze dhe sistematike të vlerave themelore të Bashkimit Evropian, përfshirë sundimin e ligjit.

Një pjesë e konsiderueshme e fondeve të BE-së janë mbajtur gjithashtu në Mekanizmin e Kushtëzimit Buxhetor të aktivizuar në vitin 2022, duke lidhur aksesin në miliarda dollarë fonde të BE-së me reformat që adresojnë shkeljet e sundimit të ligjit. Hungaria nën udhëheqjen e Orbán-it ka përdorur sistematikisht votat unanime në të kaluarën për të penguar vendimmarrjen e BE-së ose si një mjet negociues.

“Ne jemi rëra në makineri, shkopi midis rrezeve, gjembi nën gozhdë”, tha Orban në vitin 2024, duke iu referuar rolit të vendit të tij në vendimmarrjen e BE-së.

Rusia gjithashtu e dënoi këtë veprim. Në një deklaratë të shkurtër të publikuar të premten në mëngjes, Banka Qendrore Ruse njoftoi fillimin e procedurave ligjore për "rikuperimin e dëmeve" dhe fajësoi Euroclear për parandalimin e lirimit të aseteve.

Më vonë të premten, Komisioni Evropian e hodhi poshtë atë padi, duke e quajtur atë "spekulative" dhe të pabazuar./ Euronews.