Një hetim publik i publikuar të enjten ka kritikuar ashpër reagimin e qeverisë së Mbretërisë së Bashkuar ndaj pandemisë së COVID-19, duke e cilësuar atë si “shumë të pakët dhe shumë të vonë”, ndërsa paralajmëron se vendimet e gabuara të ditëve të para mund të kenë shkaktuar deri në 23,000 vdekje të shmangshme vetëm në Angli.

Hetimi, i udhëhequr nga ish-gjyqtarja Heather Hallett, zbuloi se në fillim të vitit 2020 në zemër të qeverisë konservatore mbretëronte kaos, hezitimi dhe mosmarrje serioze e rrezikut, duke frenuar marrjen e vendimeve të shpejta për izolimin e vendit.

Sipas raportit, ish-kryeministri Boris Johnson drejtonte një kulturë pune të përshkruar si “toksike”, me ndryshime të shpeshta qëndrimesh, ndërsa figura kyçe të kabinetit dhe këshilltarë shkencorë nuk vepruan me urgjencën që situata kërkonte.

Një javë vonesë, mijëra jetë të humbura

Pas ditësh rritjeje të shpejtë të rasteve me COVID-19 dhe ndërsa shumë vende evropiane tashmë ishin mbyllur, Johnson shpalli karantinën kombëtare vetëm më 23 mars 2020.

Hallett tha se një izolim i vendosur një javë më herët do të kishte ulur numrin e vdekjeve në valën e parë me afërsisht 48% — rreth 23,000 jetë të shpëtuara deri më 1 korrik 2020.

Ajo shtoi se një kufizim i hershëm do të kishte lejuar higjienizimin më të mirë të kontakteve dhe madje mund të kishte shkurtuar kohëzgjatjen e karantinës.

Një nga shpërthimet më vdekjeprurëse të Evropës

Mbretëria e Bashkuar shënoi një nga shpërthimet më të rënda të COVID-19 në kontinent, me rreth 240,000 vdekje të lidhura me virusin. Raporti i hedh faj Johnsonit se ishte tepër optimist dhe se nënvlerësoi vazhdimisht rrezikun.

Ndërkohë, këshilltari i tij i njohur, Dominic Cummings, u kritikua për përdorimin e gjuhës së ashpër, seksiste dhe ofenduese, gjë që — sipas raportit — helmoi atmosferën në Downing Street.

Reagimet

Grupi i fushatës “Familjet e Zia për Drejtësi” për COVID-19 e mirëpriti raportin, duke thënë se gjetjet tregojnë qartë dështimin drejtues të Johnsonit.

“Është shkatërruese të mendosh për jetët që mund të ishin shpëtuar nën një kryeministër tjetër,” u shpreh grupi, duke e akuzuar Johnsonin se gjatë gjithë pandemisë “vuri reputacionin e tij politik përpara sigurisë publike”.

Hetimi vazhdon deri në vitin 2027

Hetimi i Hallett, që synon të shqyrtojë të gjitha aspektet e trajtimit të pandemisë, ka filluar dy vjet më parë dhe pritet të përfundojë në vitin 2027, ndërsa përgjegjësitë politike dhe institucionale pritet të vihen gjithnjë e më shumë nën lupë.