Një anije spiune ruse ka përdorur për herë të parë lazer për të penguar pilotët e RAF që po monitoronin lëvizjet e saj pranë ujërave britanike, konfirmoi sekretari i mbrojtjes, John Healey. Ai e përshkroi incidentin si “thellësisht të rrezikshëm” dhe tha se qeveria britanike po e trajton çështjen “jashtëzakonisht seriozisht”.

Healey deklaroi se anija ruse Yantar, e njohur për lidhjet e saj me Drejtorinë ruse GUGI — e specializuar në mbikëqyrjen e thellësive detare dhe operacionet e mundshme të sabotimit — është parë në veri të Skocisë dhe ka hyrë për herë të dytë këtë vit në ujërat britanike.

Paralajmërim i drejtpërdrejtë për Moskën

“Mesazhi im për Rusinë dhe Putinin është ky: ju shohim. E dimë çfarë po bëni. Dhe nëse Yantar lëviz drejt jugut këtë javë, ne jemi gati”, tha Healey gjatë një konference për shtyp në Downing Street.

Sipas Ministrisë së Mbrojtjes, incidenti me lazer ka ndodhur brenda dy javëve të fundit, ndërsa anija po ndiqej nga fregata e Marinës Mbretërore dhe avionë mbikëqyrës RAF Poseidon P-8.

Healey konfirmoi gjithashtu se ai ka ndryshuar rregullat e angazhimit për të lejuar forcat britanike të ndjekin Yantar-in më nga afër kur ndodhet në “ujërat tona më të gjera”.

Reagimi i Rusisë

Në një deklaratë, ambasada ruse mohoi çdo ndërhyrje në infrastrukturën britanike dhe akuzoi Londrën për “rusofobi” dhe “histeri militariste”, duke paralajmëruar se veprimet britanike mund të përkeqësojnë sigurinë evropiane.

Kritika dhe shqetësime nga ekspertët

Deputeti laburist Matt Western, kryetar i Komitetit të Strategjisë së Sigurisë Kombëtare, tha se incidenti demonstron “kërcënimin e menjëhershëm” që Rusia paraqet për sigurinë e Mbretërisë së Bashkuar.

Ekspertja e sigurisë Elisabeth Braw nga Këshilli Atlantik e quajti përdorimin e lazerëve “një përshkallëzim të qartë”, duke shtuar se veprimi synon të pengojë pilotët të kryejnë detyrat e tyre.

Shqetësimet për infrastrukturën kritike

Aleatët e NATO-s janë alarmuar prej vitesh për mundësinë që Rusia të synojë kabllot nënujore të internetit, tubacionet dhe infrastrukturën kritike në det të hapur. Yantar është vëzhguar shpesh pranë objekteve të tilla.

Pozicioni i Yantar mbetet i paqartë

Sipas të dhënave të Marine Traffic, anija nuk ka transmetuar vendndodhjen që nga 2 nëntori dhe u pa për herë të fundit në Detin Baltik. Marina Holandeze raportoi se e kishte shoqëruar atë në Detin e Veriut më 6 nëntor.

Ndërkohë, një avion RAF Poseidon P-8 është parë duke kryer fluturime monitoruese rreth bregdetit skocez.

Sfidat më të gjera të sigurisë dhe bashkëpunimit në mbrojtje

Në fjalën e tij, Healey paralajmëroi gjithashtu për ndërhyrjet në rritje të Rusisë në hapësirën ajrore të NATO-s, kërcënimet nga Kina dhe përshkallëzimin global të konflikteve.

Paralajmërimet vijnë mes negociatave të Mbretërisë së Bashkuar me BE-në për të marrë pjesë në një skemë të re mbrojtjeje prej 150 miliardë eurosh. Londra kërkon qasje, por kundërshton tarifat e larta të propozuara nga Brukseli.