'Do të ketë dhimbje': Shkencëtarët paralajmërojnë se miliarda njerëz do të përballen me nivele të rrezikshme të nxehtësisë këtë shekull

Një studim i ri global ka zbuluar se vendet më të varfra do të përballen me rritjen më të madhe të ditëve vdekjeprurëse të nxehtësisë, pavarësisht se kontribuojnë më pak në emetimet e gazrave serrë që shkaktojnë ngrohjen globale.

Sipas hulumtimit të publikuar të enjten nga World Weather Attribution dhe Climate Central, deri në fund të shekullit bota mund të shtojë gati dy muaj ditë jashtëzakonisht të nxehta çdo vit. Ndërsa vendet e vogla e të varfra do të preken më rëndë, shtetet më ndotëse si SHBA, Kina dhe India do të përjetojnë vetëm një pjesë të vogël të kësaj rritjeje.

Raporti, i cili ende nuk është rishikuar nga kolegët, tregon se marrëveshja e Parisit për klimën ka shmangur një skenar edhe më të keq. Pa kufizimet e saj, Toka do të përballej me 114 ditë shtesë super të nxehta çdo vit.

Me përpjekjet aktuale, planeti pritet të ngrohet rreth 2.6°C deri në vitin 2100 – mjaftueshëm për të shtuar rreth 57 ditë të rrezikshme nxehtësie krahasuar me sot. Nëse temperatura globale do të arrinte 4°C, numri i ditëve të tilla do të dyfishohej.

“Nxehtësia vret njerëz. Kjo nxehtësi i dërgon njerëzit në urgjencë,” tha Kristina Dahl, nënkryetare për Shkencën në Climate Central.
“Edhe pse kemi parë përparim që nga Marrëveshja e Parisit, pasojat janë ende shkatërruese.”
Pabarazi klimatike e thelluar

Studimi vë në pah kontrastin dramatik midis atyre që ndotin më shumë dhe atyre që vuajnë pasojat.

• Panamaja pritet të përjetojë 149 ditë shtesë super të nxehta deri në fund të shekullit.

• Dhjetë vendet më të goditura, përfshirë Ishujt Solomon, Samoan dhe Indonezinë, janë përgjegjëse për vetëm 1% të emetimeve globale, por do të përballen me 13% të ditëve shtesë të nxehtësisë ekstreme.

• Në të kundërt, SHBA, Kina dhe India, që lëshojnë rreth 42% të CO₂ në atmosferë, do të kenë vetëm 23–30 ditë shtesë.

“Ngrohja globale po krijon një tjetër hendek midis kombeve që kanë dhe atyre që nuk kanë,” tha Andrew Weaver, shkencëtar i klimës në Universitetin e Viktorias.

“Kjo pabarazi do të sjellë paqëndrueshmëri të mëtejshme gjeopolitike.”

E ardhmja: më e nxehtë dhe më e pasigurt

Raporti paralajmëron se valët e të nxehtit si ajo në Evropën Jugore në vitin 2023 janë tashmë 70% më të mundshme dhe 0.6°C më të ngrohta sesa dhjetë vjet më parë. Nëse nuk shtohen përpjekjet për reduktimin e ndotjes, deri në fund të shekullit valët e ngjashme mund të jenë deri në 3°C më të nxehta.

Ekspertët theksojnë se edhe trajektorja aktuale e ngrohjes prej 2.6°C mbetet e rrezikshme.
“Nuk duhet të ndihemi të lehtësuar,” paralajmëroi Johan Rockström nga Instituti i Klimës në Potsdam. “Edhe ky skenar do të thotë një e ardhme katastrofike për miliarda njerëz.”