Komisioni Evropian ndoshta do të qëndrojë në krye pas dy votave të mosbesimit të miratuara në Parlamentin Evropian të enjten — njëri i propozuar nga grupi i ekstremit të djathtë Patriotët për Evropën (PfE) dhe tjetri nga E Majta. 

Megjithatë, rezultati i votimeve mund të zbulojë se sa e përhapur është pakënaqësia me Ursula von der Leyen midis eurodeputetëve.

Rrëzimi i Komisionit Evropian është një qëllim jashtëzakonisht i vështirë për t’u arritur. Të paktën dy të tretat e votave të hedhura, që përfaqësojnë shumicën e të gjithë eurodeputetëve, janë tw nevojshme  që një mocion mosbesimi të miratohet, gjë që do ta detyronte Komisionin të jepte dorëheqjen.

Kjo do të thotë të paktën 360 vota — një prag i pamundur për t’u arritur pa mbështetjen e një pjese të “koalicionit aktual të qendrës”, aleancës së përbërë nga Partia Popullore Evropiane (PPE), Socialistët dhe Demokratët (S&D) dhe Renew Europe, e cila mbështet Komisionin.

PPE përbëhet nga 188 eurodeputetë, S&D ka 136 dhe Renew ka 75 vende.

PPE-ja, partia e von der Leyen, është plotësisht në mbështetje të Komisionit dhe për këtë arsye pritet të votojë kundër të dy mocioneve të mosbesimit. 

Socialistët dhe liberalët gjithashtu do të refuzojnë përpjekjet e mosbesimit, pavarësisht disa trazirave brenda koalicionit mbi bashkëpunimin informal të PPE-së me të djathtën ekstreme dhe shtytjen e madhe të Komisionit për të thjeshtuar rregulloren.

“Nuk mund të përballojmë një ‘BE të bllokuar’”, tha Presidentja e S&D, Iratxe García Pérez, gjatë debatit plenar mbi mocionet e mosbesimit të hënën. 

Pavarësisht se u pajtua me të Majtën për të kritikuar mosveprimin e Komisionit në lidhje me Gazën, García Pérez mori meritën për shtytjen e Komisionit për të propozuar pezullimin e pjesshëm të marrëveshjes BE-Izrael dhe sanksionet kundër kolonëve izraelitë dhe ministrave të ekstremit të djathtë, si dhe për vënien në zbatim të një plani strehimi dhe mbrojtjen e objektivave klimatike.

“E majta refuzoi të negociojë. Përgjigja jonë është e qartë: dialogu, negociatat dhe kompromisi janë të frytshëm për të përmirësuar jetën e qytetarëve”, tha ajo.

Kryetarja e Renew, Valérie Hayer, ishte edhe më e qartë, duke i etiketuar partitë që propozuan mocionet e mosbesimit si “troll”. “Ekstremistët dhe populistët janë armiqtë më të këqij të Evropës, inxhinierë të kaosit që duan ta shkatërrojnë Evropën nga brenda”, tha Hayer gjatë debatit, duke iu referuar të Majtës dhe PfE-së, dhe duke e bërë të qartë se grupi i saj nuk do të mbështesë asnjë nga mocionet.

Megjithatë, mbetet për t’u parë se sa eurodeputetë nga S&D dhe Renew do të largohen nga vija e partisë duke votuar në favor të njërit prej mocioneve ose duke zgjedhur të mos paraqiten në votim.

Opsioni i dytë është më i mundshëm, pasi shihet gjerësisht si një mënyrë për të shprehur pakënaqësi: vetëm 98 eurodeputetë socialistë nga 136 votuan kundër mocionit të fundit të mosbesimit në korrik, ndërsa një ishte pro dhe tre abstenuan.

Pragu psikologjik

360 është numri që duhet marrë në konsideratë në dy votat e mosbesimit për një arsye tjetër: ky ishte numri i përgjithshëm i eurodeputetëve që mbrojtën Komisionin Evropian duke votuar kundër mocionit të fundit të mosbesimit.

Ishte një shumicë shumë e vogël e Parlamentit, i cili përbëhet nga 719 anëtarë. Dhe ishte më pak se 370 votat e hedhura në favor të miratimit të Komisionit Evropian në nëntor 2024 - të cilat, nga ana tjetër, ishin më pak se 401 votat që Ursula von der Leyen mori kur u miratua si Presidente e Komisionit në korrik 2024.

Një rënie e mëtejshme e shkallës së miratimit të saj do të varet kryesisht nga dy grupe politike: të Gjelbrit/EFA-s së majtë dhe Konservatorët dhe Reformistët Evropianë (ECR) të krahut të djathtë.

Për arsye të ndryshme, këto dy grupe u ndanë në votëbesimin e fundit. Midis konservatorëve, eurodeputetët rumunë nga partia ultranacionaliste AUR dhe polakët nga partia Ligj dhe Drejtësi ose PiS janë shumë kritikë ndaj von der Leyen, ndërsa belgët dhe italianët janë më shumë në favor të kursit të saj politik.

“Çdo delegacion kombëtar (brenda ECR-së) do të jetë i lirë të vendosë se si të votojë sipas arsyeve dhe interesave të popullit të vet”, njoftoi bashkëkryetari i ECR-së, Nicola Procaccini, gjatë debatit, dhe duket se votimi do ta përçaj përsëri grupin.

Brenda të Gjelbërve, italianët dhe spanjollët janë përgjithësisht më kritikë ndaj Komisionit — dhe ata refuzuan të merrnin pjesë në votëbesimin e fundit — ndërsa gjermanët dhe eurodeputetët nga vendet nordike janë më të kujdesshëm. 

Herën e fundit, ata votuan kundër mocionit të mosbesimit, duke pretenduar se nuk mund të mbështesnin një përpjekje që vinte nga e djathta ekstreme. Këtë herë, ata ndoshta do ta përsërisin këtë lëvizje edhe për një mocion nga E Majta, e cila po sulmon Kolegjin e von der Leyen për marrëveshjen BE-Mercosur, "dështimin" e tij për të adresuar krizat klimatike dhe sociale, si dhe qasjen e tij ndaj luftës së Izraelit në Gaza - të gjitha qëndrime që ndahen përgjithësisht nga grupi i Gjelbër.

«Në këto momente vendimtare, a duam vërtet një krizë institucionale? Çfarë zgjidh saktësisht mungesa e një Komisioni tani?» pyeti bashkëpresidenti Terry Reintke gjatë debatit.

Ndërsa ekstremet e parlamentit përpiqen përsëri të rrëzojnë Komisionin, me pak shanse suksesi, po shfaqet një garë simbolike midis dy votave: cili mocion do të fitojë më shumë mbështetje - dhe më pak vota kundër - në një dinamikë komplekse.

PfE mund të mbështesë mocionin e mosbesimit që vjen nga E Majta, siç sugjeroi Presidenti i saj Jordan Bardella dhe siç konfirmoi një burim i brendshëm për Euronews.

E Majta nuk do ta kthejë nderin, siç e bëri të qartë bashkëpresidentja e saj Manon Aubry. Por disa delegacione, si Lëvizja Italiane Pesë Yje, pritet të shkëputen nga radhët./ Euronews.